Airbnb:Με αιχμή την επιδότηση ανακαίνισης έως 90%, τη διπλή επιστροφή ενοικίου και τους νέους αυστηρούς κανόνες στη βραχυχρόνια μίσθωση, η κυβέρνηση επιχειρεί να παρέμβει δυναμικά στο οξυμένο στεγαστικό πρόβλημα.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Το πακέτο μέτρων, όπως παρουσιάστηκε από το Υπουργείο Οικονομικών σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στοχεύει αφενός στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και αφετέρου στη συγκράτηση της εκρηκτικής ανόδου των ενοικίων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του tilegrafimanews.gr, ειδικά στελέχη της αγοράς ακινήτων βλέπουν θετικά τα κίνητρα, εκτιμώντας ότι για πρώτη φορά δίνεται τόσο ισχυρό σήμα επιστροφής χιλιάδων κλειστών κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση. Άλλοι, ωστόσο, κρατούν ουδέτερη στάση, υπογραμμίζοντας ότι η πραγματική επίδραση θα κριθεί από την ταχύτητα εφαρμογής και την απορρόφηση των πόρων.
Διπλή επιστροφή ενοικίου χωρίς εισοδηματικά κριτήρια
Στους άμεσους ωφελημένους περιλαμβάνονται οι ενοικιαστές που μετακινούνται στην περιφέρεια για λόγους υπηρεσίας. Εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές που μισθώνουν κατοικία στον τόπο διορισμού ή μετάθεσης θα λαμβάνουν επιστροφή ενοικίου ίση με δύο μηνιαία μισθώματα, με ανώτατο ποσό τα 800 ευρώ ανά μήνα και χωρίς εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια.
Το νέο μέτρο έρχεται να προστεθεί στο υφιστάμενο καθεστώς επιστροφής ενοικίου που εφαρμόζεται μέσω της ΑΑΔΕ, βάσει των στοιχείων της φορολογικής δήλωσης. Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση μπορεί να λειτουργήσει άμεσα ανακουφιστικά, ιδίως σε περιοχές όπου η έλλειψη κατοικιών δυσχεραίνει τη στελέχωση σχολείων και νοσοκομείων.
Ανακαίνιση έως 90% – το «βαρύ πυροβολικό» του πακέτου
Στην καρδιά των παρεμβάσεων βρίσκεται το νέο πρόγραμμα πλήρους ανακαίνισης κατοικιών, που σχεδιάζεται να ξεκινήσει το 2026 και προβλέπει επιδότηση έως 90% του κόστους. Σε αντίθεση με το «Εξοικονομώ», το νέο «Ανακαινίζω» δεν θα περιορίζεται σε ενεργειακές παρεμβάσεις αλλά θα καλύπτει ολικές και λειτουργικές ανακαινίσεις, από ηλεκτρολογικά και υδραυλικά έως κουφώματα και διαρρυθμίσεις.
Με ευρωπαϊκούς πόρους και συντονισμό από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο προϋπολογισμός αναμένεται να αγγίξει τα 500 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι να επανέλθουν στην αγορά 15.000 έως 20.000 κλειστές ή παλαιές κατοικίες, κυρίως διαμερίσματα των δεκαετιών ’80 και ’90, αλλά και παλαιότερα ακίνητα με οικοδομική άδεια έως 31.12.1990.
Η επιδότηση θα δίνεται ανά τετραγωνικό μέτρο, με πλαφόν περίπου τα 300 ευρώ/τ.μ. και συνολική ενίσχυση έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Προβλέπονται προσαυξήσεις για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, ΑμεΑ, καθώς και για ακίνητα σε νησιωτικές ή ορεινές περιοχές.
Στελέχη του τεχνικού κλάδου που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr εκτιμούν ότι η επιδότηση έως 90% αλλάζει τα δεδομένα, καθώς καθιστά οικονομικά βιώσιμη την ανακαίνιση ακινήτων που σήμερα παραμένουν κλειστά λόγω υψηλού κόστους. Άλλοι, πάντως, επισημαίνουν ότι η επιτυχία θα εξαρτηθεί από την απλοποίηση των διαδικασιών και την αποφυγή γραφειοκρατικών καθυστερήσεων.
Φορολογικά κίνητρα για επενδυτές και κατασκευαστές
Το πακέτο μέτρων απευθύνεται και στον κατασκευαστικό και επενδυτικό κλάδο. Με βάση τις κατευθύνσεις του Υπουργείου Οικονομικών, δίνεται η δυνατότητα σε νομικά πρόσωπα να κατασκευάζουν ή να διαθέτουν ακίνητα αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση διάρκειας 10 ετών, με τα έσοδα από τα μισθώματα να εκπίπτουν από τον φόρο εισοδήματος.
Το μέτρο αυτό δημιουργεί ισχυρό κίνητρο ώστε αδιάθετα διαμερίσματα να περάσουν στη μόνιμη αγορά κατοικίας, αλλά και ώστε νέες επενδύσεις να σχεδιαστούν εξαρχής με προσανατολισμό στη μακροχρόνια μίσθωση. Παράλληλα, με αλλαγές στο πολεοδομικό πλαίσιο, ανοίγει ο δρόμος για μετατροπή παλιών βιομηχανικών ή επαγγελματικών κτιρίων σε κατοικίες, αξιοποιώντας ανενεργό κτιριακό απόθεμα.
Μπλόκο στα Airbnb και αλλαγή κανόνων
Στον αντίποδα των κινήτρων, το νέο πλαίσιο εισάγει αυστηρότερους κανόνες για τη βραχυχρόνια μίσθωση. Στο κέντρο της Θεσσαλονίκης «παγώνει» η έκδοση νέων αδειών Airbnb, ενώ στις ζώνες της Αθήνας όπου ισχύει ήδη αναστολή, κάθε μεταβίβαση ακινήτου οδηγεί σε διαγραφή από το Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης που τηρείται από την ΑΑΔΕ. Η άδεια αποδεσμεύεται από το ακίνητο και δεν το ακολουθεί σε περίπτωση αγοραπωλησίας, γονικής παροχής ή κληρονομιάς.
Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr, κάποιοι θεωρούν ότι το μέτρο θα αποσυμπιέσει σταδιακά τα ενοίκια στα ιστορικά κέντρα, ενώ άλλοι το αντιμετωπίζουν πιο ουδέτερα, επισημαίνοντας ότι χωρίς ταυτόχρονη αύξηση της προσφοράς τα αποτελέσματα θα είναι περιορισμένα.
Το μεγάλο στοίχημα
Η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης της φορολόγησης των εισοδημάτων από ενοίκια, εφόσον περιοριστεί η φοροδιαφυγή και διευρυνθεί η φορολογική βάση. Όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, εάν τα μέτρα εφαρμοστούν γρήγορα και συνδυαστικά, η επιδότηση ανακαίνισης έως 90% μπορεί να αποδειχθεί το καθοριστικό εργαλείο για την επαναφορά χιλιάδων κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση και τη σταδιακή εξομάλυνση της αγοράς.
