ΣΕΙΣΜΟΣ: Ενδιάμεσου βάθους ο σεισμός στην Κάσο – Τι εξηγεί ο Βασίλης Καραστάθης
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Ο ισχυρός σεισμός των 6,1 Ρίχτερ που σημειώθηκε την Τρίτη 14 Μαΐου 2025, στα ανοιχτά της Κάσου, έχει προκαλέσει επιστημονική εγρήγορση, αν και ο Διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, Βασίλης Καραστάθης, εμφανίστηκε καθησυχαστικός. Όπως δήλωσε στην ΕΡΤ, πρόκειται για σεισμό ενδιάμεσου βάθους —στα 64 χλμ.—, ο οποίος δεν συνδέεται με γνωστά ρήγματα ή επιφανειακές σεισμικές ακολουθίες.
Ο κ. Καραστάθης επεσήμανε ότι «οι σεισμοί ενδιάμεσου βάθους, λόγω της απόστασής τους από την επιφάνεια, δεν προκαλούν ζημιές», ενώ σημείωσε ότι η δόνηση συνδέεται με την υποβύθιση της αφρικανικής πλάκας κάτω από την πλάκα του Αιγαίου, ένα γνωστό γεωδυναμικό φαινόμενο στη νοτιοανατολική λεκάνη της Μεσογείου.
Παγκόσμια εγρήγορση για τη σεισμική συμπεριφορά του ελληνικού τόξου
Παρά την ηπιότητα των επιπτώσεων, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΑΣΠ, η περιοχή παραμένει εξαιρετικά ενεργή σεισμικά. Το ελληνικό τόξο, από την Κεφαλονιά μέχρι τη Ρόδο και την Κρήτη, καταγράφει υψηλά ποσοστά σεισμικής δραστηριότητας, με φαινόμενα που σχετίζονται τόσο με τις τεκτονικές επαφές όσο και με την τοπική γεωμορφολογία.
Σύμφωνα με πληροφορίες του tilegrafimanews.gr, τις τελευταίες εβδομάδες υπάρχει έντονο ενδιαφέρον από ευρωπαϊκά γεωδυναμικά ινστιτούτα, καθώς παρατηρούνται μικροσεισμικές ακολουθίες σε διαφορετικά σημεία της Κρήτης, της Καρπάθου και της Δωδεκανήσου, χωρίς άμεση σχέση με τον πρόσφατο σεισμό αλλά ενταγμένα σε ένα γενικότερο πλαίσιο αστάθειας.
Ξένοι σεισμολόγοι προειδοποιούν: «Προετοιμαστείτε για έντονη δραστηριότητα στα Βαλκάνια»
Σεισμολόγοι από την Ιταλία και τη Γαλλία, σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Σεισμολογικό Κέντρο, προειδοποιούν για την πιθανότητα ισχυρότερων σεισμών μέσα στους επόμενους μήνες στην ευρύτερη περιοχή του νότιου Αιγαίου και της Αλβανίας. Η ενεργοποίηση παλιών ρηγμάτων, σε συνδυασμό με την αποφόρτιση σεισμικής ενέργειας που δεν έχει εκδηλωθεί τις τελευταίες δεκαετίες, δημιουργεί έναν χάρτη υψηλού κινδύνου.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Έγκαιρης Προειδοποίησης (EFGS) έχει εκδώσει εσωτερικό δελτίο, το οποίο μιλά για “κρίσιμη φάση μεταβατικότητας στο νότιο μέτωπο της Ευρασιατικής πλάκας”, καλώντας τις χώρες της περιοχής να ενισχύσουν τα μέτρα πολιτικής προστασίας.
Προειδοποίηση για την αναγκαιότητα αντισεισμικής πολιτικής
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Καθηγητής Γεωλογίας Ευθύμης Λέκκας τόνισε, μιλώντας στην Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, την ανάγκη επιτάχυνσης των προγραμμάτων ελέγχου παλαιών σχολικών και νοσοκομειακών μονάδων, καθώς και των δημοσίων κτηρίων που έχουν ανεγερθεί πριν από το 1985.
«Το ρίσκο δεν αφορά μόνο τον άμεσο σεισμικό κίνδυνο, αλλά την ανθεκτικότητα των δομών», επεσήμανε χαρακτηριστικά, υπενθυμίζοντας την καταστροφή από τον σεισμό στο Δυρράχιο το 2019, που έφερε ξανά στο προσκήνιο τη σημασία της πρόληψης.
Παράλληλα, ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας ανακοίνωσε ότι εντός του Ιουνίου θα ξεκινήσει νέο πρόγραμμα εκπαίδευσης των δήμων με επίκεντρο την “προσεισμική ετοιμότητα των τοπικών κοινωνιών”, δίνοντας έμφαση στις σεισμογενείς περιοχές του Αιγαίου, της Δυτικής Ελλάδας και της Κεντρικής Μακεδονίας.
Καθησυχαστικοί αλλά και ρεαλιστικοί οι ειδικοί
Παρά το γεγονός ότι ο Β. Καραστάθης εμφανίζεται καθησυχαστικός, διευκρινίζοντας πως δεν υπάρχει άμεση σύνδεση με σεισμούς επιφανειακού χαρακτήρα ή ηφαιστειακές ζώνες, η πραγματικότητα παραμένει: Η Ελλάδα είναι μία από τις πιο σεισμογενείς περιοχές της Ευρώπης.
Η επιστημονική κοινότητα επιμένει στην ανάγκη ψύχραιμης ενημέρωσης και σοβαρού σχεδιασμού, χωρίς να δημιουργούνται πανικός ή υπερβολές. Ωστόσο, οι εκθέσεις του Ευρωμεσογειακού Σεισμολογικού Κέντρου (EMSC) και τα συνεχή δεδομένα του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου επιβεβαιώνουν την ενεργή γεωδυναμική δραστηριότητα στο Αιγαίο.
Προετοιμασία, όχι πανικός
Ο πρόσφατος σεισμός στην Κάσο επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να δοκιμάζεται από τέτοια φυσικά φαινόμενα. Οφείλουμε, σύμφωνα με τους ειδικούς, να επενδύσουμε σε δομές, ενημέρωση και πρόληψη, χωρίς υπερβολές αλλά με πλήρη επίγνωση των γεωδυναμικών πραγματικοτήτων.
Η πολιτεία και οι πολίτες καλούνται να βρίσκονται σε διαρκή επαγρύπνηση, όχι με φόβο, αλλά με γνώση.
