ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ : Με λόγο αιχμηρό και τεκμηριωμένο, η εισαγγελέας της έδρας Κυριακή Στεφανάτου άνοιξε την αγόρευσή της στη δίκη της Χρυσής Αυγής σε δεύτερο βαθμό, ενώπιον του Α’ Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, σκιαγραφώντας ένα ναζιστικό μόρφωμα που λειτούργησε επί δεκαετίες ως εγκληματική οργάνωση με σαφή ιδεολογικό πυρήνα και αυστηρή ιεραρχία.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Από τις πρώτες κιόλας φράσεις, κατέστη σαφές ότι η εισαγγελική πρόταση κινείται σε καταδικαστική κατεύθυνση για το σύνολο σχεδόν των κατηγορουμένων, στηριγμένη σε αποδείξεις, μαρτυρίες και δημόσιες τοποθετήσεις των ηγετικών στελεχών.
Η κ. Στεφανάτου μίλησε χωρίς περιστροφές για «θιασώτες της ναζιστικής Γερμανίας και του Χίτλερ», περιγράφοντας τη Χρυσή Αυγή ως «κόμμα-βιτρίνα», πίσω από το οποίο αναπτύχθηκε συστηματική εγκληματική δράση εναντίον πολιτικών αντιπάλων, μεταναστών και μειονοτήτων. Η ιδεολογία, όπως υπογράμμισε, δεν αποτελεί απλώς ένα ιδιωτικό πιστεύω, αλλά το κίνητρο που μετουσιώθηκε σε πράξεις βίας και εξόντωσης, κατά πλήρη παραβίαση του αντιρατσιστικού πλαισίου που κατοχυρώνει η ελληνική έννομη τάξη και εποπτεύεται θεσμικά από το Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Η ιδεολογία ως οδηγός εγκληματικής δράσης
Στην αγόρευσή της, η εισαγγελική λειτουργός τόνισε ότι η ναζιστική ιδεολογία δεν ήταν διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ο καταλύτης της εγκληματικής δραστηριότητας. «Η ποινική απαξία έγκειται στο ότι η κοινωνική απαξία μετατρέπεται σε στίγμα και επιζητείται η εξόντωση», ανέφερε, επικαλούμενη ομιλίες του Νίκου Μιχαλολιάκου και μαρτυρίες πρώην μελών που περιέγραψαν τη Χρυσή Αυγή όχι ως κόμμα, αλλά ως μηχανισμό «γιουρουσιών». Η αναφορά αυτή ενίσχυσε την εικόνα ενός μορφώματος που λειτουργούσε εκτός των κανόνων της δημοκρατικής πολιτικής δράσης.
Παρόντες και απόντες στο δικαστήριο
Την εισαγγελική πρόταση παρακολουθούν οι γονείς του δολοφονημένου Παύλου Φύσσα, φίλοι και υποστηρικτές του μουσικού και ακτιβιστή, σε μια διαδικασία με έντονο συμβολισμό για τη συλλογική μνήμη. Από τους 42 κατηγορούμενους, παρών στο ακροατήριο ήταν μόνο ο Γιάννης Λαγός, καταδικασμένος ως διευθυντής εγκληματικής οργάνωσης και πρώην ευρωβουλευτής, ο οποίος εκτίει ποινή κάθειρξης 13 ετών στις φυλακές Δομοκού. Η απουσία των περισσότερων κατηγορουμένων υπογραμμίζει τη βαρύτητα της υπόθεσης και το γεγονός ότι η δικαστική κρίση αφορά ένα πολυετές πλέγμα πράξεων.
Η δομή: απόλυτη πειθαρχία και λογοδοσία
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δομή της οργάνωσης. Η εισαγγελέας περιέγραψε ένα σύστημα απόλυτης ιεραρχίας, όπου τα κατώτερα όργανα λογοδοτούσαν διαρκώς στην κεντρική διοίκηση. Η απευθείας επικοινωνία παρακάμπτοντας ενδιάμεσα επίπεδα απαγορευόταν ρητά, ώστε να διατηρείται ο πλήρης έλεγχος. «Τίποτα δεν γινόταν χωρίς γνώση της ηγεσίας», τόνισε, αποδομώντας τον ισχυρισμό περί μεμονωμένων ενεργειών. Το οργανόγραμμα, σύμφωνα με την αγόρευση, επιβεβαιώνει τον χαρακτηρισμό της Χρυσής Αυγής ως εγκληματικής οργάνωσης και όχι χαλαρής ομάδας, όπως προβλέπεται και από τη σχετική νομολογία που παρακολουθείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Οι κατηγορίες και τα εγκλήματα
Στο εδώλιο κάθονται 42 κατηγορούμενοι για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση και επιμέρους πράξεις. Από τους 18 πρώην βουλευτές, επτά –μεταξύ των οποίων οι Νίκος Μιχαλολιάκος, Ηλίας Κασιδιάρης, Γιάννης Λαγός και Χρήστος Παππάς– έχουν καταδικαστεί για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης. Οι υπόλοιποι αντιμετωπίζουν, πέραν της βασικής κατηγορίας, βαρύτατες πράξεις, όπως η δολοφονία του Παύλου Φύσσα στο Κερατσίνι το 2013 και η επίθεση κατά Αιγύπτιων ψαράδων στο Πέραμα το 2012. Ο φυσικός αυτουργός της δολοφονίας Φύσσα έχει καταδικαστεί πρωτοδίκως σε ισόβια, στοιχείο που παραμένει κεντρικό στην αποτίμηση της υπόθεσης από τη Δικαιοσύνη.
Το διακύβευμα της δίκης
Η αγόρευση της εισαγγελέως δεν αφορά μόνο τις ποινικές ευθύνες των κατηγορουμένων, αλλά και την ίδια τη θωράκιση της δημοκρατίας. Η σαφής οριοθέτηση ανάμεσα στην ελευθερία της έκφρασης και την οργανωμένη εγκληματική βία αποτελεί κρίσιμο μήνυμα για το κράτος δικαίου. Η συνέχιση της εισαγγελικής πρότασης αναμένεται να εμβαθύνει περαιτέρω στα αποδεικτικά στοιχεία, με το Εφετείο να καλείται να επιβεβαιώσει ότι ο ναζισμός δεν έχει θέση στο δημοκρατικό πολίτευμα.
Καθώς η διαδικασία προχωρά, το βάρος της Ιστορίας και της Δικαιοσύνης παραμένει παρόν στην αίθουσα. Η τελική κρίση θα αποτελέσει ορόσημο όχι μόνο για την ποινική αντιμετώπιση της Χρυσής Αυγής, αλλά και για τη συλλογική δέσμευση της κοινωνίας απέναντι στη βία και τον εξτρεμισμό.
