ΔΕΝΔΙΑΣ: Με μία αιφνιδιαστική αλλά μελετημένη κίνηση, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έστειλε σαφές μήνυμα προς το Παρίσι, καλώντας στο Πεντάγωνο την πρέσβη της Γαλλίας στην Αθήνα, Laurence Auer.
Του Παντελή Χαριτάκη
Η πρωτοβουλία αυτή ήρθε ως αντίδραση στις πληροφορίες περί ενδεχόμενης πώλησης πυραύλων αέρος-αέρος Meteor στην Τουρκία, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στην Αθήνα, καθώς ενδέχεται να διαταράξει την αεροπορική ισορροπία στο Αιγαίο.
Παρότι οι σχέσεις Ελλάδας-Γαλλίας είναι στρατηγικά άριστες, με κοινά αμυντικά συμφέροντα και διμερείς συμφωνίες, το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας έκρινε σκόπιμο να παρέμβει εγκαίρως. Ο Δένδιας, αφού ενημέρωσε τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, εξέφρασε την έντονη αντίθεση της Ελλάδας σε οποιοδήποτε τέτοιο ενδεχόμενο, υπενθυμίζοντας στη Γαλλία ότι «τα συμφωνηθέντα πρέπει να τηρούνται» (pacta sunt servanda).
Ελληνογαλλικές σχέσεις υπό δοκιμασία
Η Ελλάδα και η Γαλλία έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια μία στενή στρατηγική συνεργασία στον τομέα της Άμυνας. Η Ελληνογαλλική Αμυντική Συμφωνία του 2021, που υπεγράφη από τους τότε υπουργούς Νίκο Παναγιωτόπουλο και Φλοράνς Παρλί, καθώς και τους Νίκο Δένδια και Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν, ενίσχυσε περαιτέρω τη σχέση των δύο χωρών.
Σύμφωνα με το άρθρο 15 της Συμφωνίας, Ελλάδα και Γαλλία δεσμεύονται να διαβουλεύονται για σημαντικές αποφάσεις που επηρεάζουν τα κοινά αμυντικά τους συμφέροντα και να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους στην Άμυνα. Ωστόσο, η πρόθεση της Γαλλίας να πουλήσει Meteor στην Τουρκία προκαλεί εύλογα ερωτήματα στην Αθήνα, καθώς η Τουρκία έχει επανειλημμένα επιδείξει επιθετική στάση απέναντι στην Ελλάδα, αμφισβητώντας κυριαρχικά της δικαιώματα.
Γιατί οι Meteor αλλάζουν τα δεδομένα
Οι πύραυλοι αέρος-αέρος Meteor θεωρούνται «game changer» στην αεροπορική υπεροχή, καθώς διαθέτουν προηγμένες τεχνολογίες που τους καθιστούν ιδιαίτερα αποτελεσματικούς σε αερομαχίες. Με εμβέλεια περίπου 200 χιλιόμετρα, δυνατότητα «no escape zone» στα 60 χιλιόμετρα και τεχνολογία ramjet που τους επιτρέπει να διατηρούν υψηλή ταχύτητα σε όλη την πορεία τους, οι Meteor προσφέρουν ένα ισχυρό πλεονέκτημα σε όποια χώρα τους διαθέτει.
Η Ελλάδα ήδη διαθέτει Meteor στα Rafale της, γεγονός που έχει ενισχύσει την αεροπορική της ισχύ έναντι της Τουρκίας. Η πιθανή απόκτησή τους από την Άγκυρα θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες, δίνοντας στην τουρκική Πολεμική Αεροπορία δυνατότητες που μέχρι τώρα δεν διαθέτει.
Αναλυτικά τα τεχνικά χαρακτηριστικά των Meteor:
• Πολεμική Κεφαλή: High Explosive Blast Fragmentation
• Εμβέλεια: 200 km
• Βάρος: 190 kg
• Μήκος: 3.65 m
• Διάμετρος: 17.8 cm
• Ταχύτητα: ˃4 Mach
• Τύπος Φέροντος Αεροσκάφους: Rafale
Η αντίδραση της Άγκυρας και οι εναλλακτικές επιλογές
Η τουρκική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα εκφράσει τον προβληματισμό της για την αεροπορική κυριαρχία της Ελλάδας, που βασίζεται στα 24 Rafale, τα 83 F-16 Viper και τη μελλοντική ένταξη των F-35. Προκειμένου να αντισταθμίσει αυτό το μειονέκτημα, η Άγκυρα έχει στραφεί στη Γερμανία για την πιθανή αγορά Eurofighter, τα οποία μπορούν να εξοπλιστούν με Meteor, εφόσον λάβει τη σχετική έγκριση από τη Γαλλία.
Η Τουρκία διαθέτει αυτή τη στιγμή τους πυραύλους AMRAAM C7, οι οποίοι όμως είναι κατώτεροι των Meteor. Οι Meteor έχουν μεγαλύτερη εμβέλεια, υψηλότερη ταχύτητα και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα σε ηλεκτρονικά αντίμετρα, κάτι που τους καθιστά ανώτερους στις σύγχρονες αερομαχίες.
Μετά τη σχετική ενημέρωση του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη και του Υπουργού Εξωτερικών, κ. Γεώργιου Γεραπετρίτη, συναντήθηκα σήμερα στο ΥΠΕΘΑ με την Πρέσβη της Γαλλίας, κα Laurence Auer, από την οποία ζήτησα επίσημη ενημέρωση σχετικά με τις πληροφορίες για πώληση πυραύλων… pic.twitter.com/40XTNS9vyJ
— Nikos Dendias (@NikosDendias) January 29, 2025
Η Τουρκία αντιγράφει τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Τουρκία επιδιώκει να αποκτήσει όπλα και τεχνολογίες που πρώτα προμηθεύεται η Ελλάδα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι αντιαρματικοί πύραυλοι Kornet-E, που η Ελλάδα προμηθεύτηκε από τη Ρωσία στις αρχές του 2000. Αργότερα, η Τουρκία απέκτησε και αυτή τους ίδιους πυραύλους, προκειμένου να καλύψει το κενό.
Παρόμοια περίπτωση αποτελεί και η προμήθεια των αρμάτων μάχης Leopard 2A6 HEL από την Ελλάδα το 2003. Μπροστά σε αυτή την εξέλιξη, η Τουρκία προχώρησε το 2005 στην προμήθεια 298 μεταχειρισμένων Leopard 2A4 από τη Γερμανία.
Η επανάληψη του ίδιου μοτίβου και με τους Meteor αποδεικνύει την πάγια στρατηγική της Τουρκίας να προσπαθεί να αντισταθμίσει την ελληνική στρατιωτική υπεροχή, ακολουθώντας τις ελληνικές εξοπλιστικές επιλογές.
Συμπέρασμα
Η έντονη αντίδραση της Ελλάδας στο ενδεχόμενο πώλησης Meteor στην Τουρκία καταδεικνύει τη σημασία που αποδίδει η ελληνική κυβέρνηση στη διατήρηση της στρατηγικής αεροπορικής της υπεροχής. Παρότι οι σχέσεις Αθήνας-Παρισιού παραμένουν ισχυρές, το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας έστειλε σαφές μήνυμα ότι η τήρηση των συμφωνηθέντων είναι αδιαπραγμάτευτη.
Ο ρόλος της Γαλλίας θα είναι καθοριστικός τις επόμενες εβδομάδες, καθώς θα πρέπει να αποφασίσει αν θα προχωρήσει στην πώληση Meteor στην Τουρκία, ρισκάροντας να κλονίσει τη στρατηγική της σχέση με την Ελλάδα. Η Αθήνα, από την πλευρά της, έχει ήδη κάνει σαφές ότι δεν πρόκειται να δεχθεί μία τέτοια εξέλιξη χωρίς να αντιδράσει.
