ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Σε καθεστώς αναταραχής βρίσκεται το ασφαλιστικό σύστημα, με επίκεντρο τις συντάξεις, καθώς πληθαίνουν οι καταγγελίες για λανθασμένους υπολογισμούς, αναδρομικά που ακόμη δεν έχουν καταβληθεί, και συνταξιούχους που ξαφνικά βρίσκονται αντιμέτωποι με ειδοποιητήρια για επιστροφή χιλιάδων ευρώ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Η κατάσταση, όπως τη σκιαγραφούν στελέχη των ταμείων, παραπέμπει σε ένα «μίνι ΟΠΕΚΕΠΕ» μέσα στον ΕΦΚΑ, όπου η σύγχυση των στοιχείων και η πολυπλοκότητα του μηχανισμού ανοίγουν το πεδίο σε αυθαιρεσίες και σκιές.
Χιλιάδες δεν έλαβαν τα αναδρομικά που δικαιούνται – Τι πραγματικά συμβαίνει;
Καταγγελίες φτάνουν καθημερινά από συνταξιούχους, ιδιαίτερα από τον ιδιωτικό τομέα και κυρίως πρώην ασφαλισμένους του ΙΚΑ και του ΤΕΒΕ, ότι ενώ πληρούν τις προϋποθέσεις για αναδρομικά με βάση τον νόμο 4670/2020 (νόμος Βρούτση), δεν έχουν λάβει ούτε ευρώ. Το πρόβλημα αγγίζει περισσότερους από 82.000 συνταξιούχους με πάνω από 30 έτη ασφάλισης, οι οποίοι αποχώρησαν από την εργασία μετά τον Μάιο του 2016 και θεωρητικά έπρεπε να έχουν επανυπολογιστεί με βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης.
Ωστόσο, όπως δηλώνουν στελέχη του e-ΕΦΚΑ, τα αρχεία πολλών ασφαλισμένων ήταν ελλιπή, ασυμπλήρωτα ή λαθεμένα. Αυτό οδήγησε σε μπλοκαρισμένους φακέλους, χωρίς καμία ενημέρωση στους πολίτες. Το παράδοξο είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις, οι ίδιοι οι συνταξιούχοι δεν γνωρίζουν καν ότι δικαιούνται προσαυξήσεις ή αναδρομικά.
Τα βασικά πακέτα αναδρομικών και οι καθυστερήσεις
Οι κατηγορίες με τις περισσότερες εκκρεμότητες είναι:
• ΙΚΑ και πρώην ΤΕΒΕ: Χιλιάδες εκκρεμότητες επανυπολογισμού λόγω διαδοχικής ασφάλισης και ελλιπών αποδοχών.
• Απόστρατοι: Καθυστέρηση στην απόδοση των διαφορών που προέκυψαν μετά την κατάργηση των κρατήσεων του ν. 4093/2012. Πάνω από 40.000 δικαιούχοι περιμένουν.
• Παλαιοί ασφαλισμένοι με πάνω από 40 έτη: Αν και προβλέπεται προσαύξηση έως 7,2%, σε πολλές περιπτώσεις δεν έχει εφαρμοστεί σωστά ο υπολογισμός.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, οι πληρωμές των αναδρομικών πρέπει να γίνονται με φορολογική παρακράτηση 20% και την επιβολή Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης για ποσά άνω των 1.400 ευρώ. Αυτός είναι και ένας λόγος που πολλοί δικαιούχοι λαμβάνουν μικρότερα ποσά από αυτά που περίμεναν ή αμφισβητούν το τελικό αποτέλεσμα.
Το σκάνδαλο με τις υπερσυντάξεις στην Εθνική Τράπεζα – Μια μηχανή «εσωτερικών διευκολύνσεων»
Ένα ακόμη επεισόδιο προστέθηκε στην αλυσίδα προβλημάτων όταν αποκαλύφθηκε ότι 1.983 συνταξιούχοι της Εθνικής Τράπεζας έλαβαν για χρόνια συντάξεις αυξημένες κατά δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ συνολικά, με βάση ψευδή ή εσφαλμένα στοιχεία που είχαν καταχωρηθεί στο μηχανογραφικό σύστημα του ΕΦΚΑ.
Συγκεκριμένα:
• Αναγνώριση επασφάλιστρου πλήρους διάρκειας, ενώ ίσχυε μόνο για μικρό διάστημα.
• Χρόνοι ασφάλισης εξωτερικού που καταχωρήθηκαν ως εσωτερικού, αυξάνοντας τεχνητά τα ασφαλιστικά δικαιώματα.
• Παροχή πλήρους σύνταξης αντί για μειωμένη, χωρίς εφαρμογή των περικοπών πρόωρης αποχώρησης.
Σύμφωνα με δηλώσεις του Διοικητή του ΕΦΚΑ, Αλέξανδρου Βαρβέρη, στο πρόβλημα εντοπίστηκε «έντονο άρωμα σκόπιμης παραπλάνησης», καθώς ορισμένοι φάκελοι τροποποιούνταν εκτός των θεσμοθετημένων διαδικασιών. Το θέμα παραπέμπει σε «παραθεσμικό μηχανισμό», όπου κάποιοι προσέγγιζαν συνταξιούχους, προτείνοντάς τους να υποβάλουν ένσταση για λάθος υπολογισμό, η οποία, μέσα από άγνωστα μονοπάτια, οδηγούσε σε διπλασιασμό της σύνταξης.
Οι επιστροφές ξεκίνησαν – Ποιοι καλούνται να δώσουν πίσω συντάξεις
Από τα τέλη Ιουλίου, περίπου 2.000 συνταξιούχοι έχουν αρχίσει να βλέπουν παρακρατήσεις στις συντάξεις τους, με βάση τα πορίσματα των εσωτερικών ελέγχων. Τα ποσά επιστροφής κυμαίνονται από 400 ευρώ έως και 40.000 ευρώ, με την πλειοψηφία να εντάσσεται στην κλίμακα 1.000 – 5.000 ευρώ.
Η διαδικασία γίνεται με βάση τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, χωρίς να απαιτείται εφάπαξ αποπληρωμή. Οι συνταξιούχοι έχουν τη δυνατότητα εξόφλησης σε 60 μηνιαίες δόσεις, με μέσες παρακρατήσεις από 16 έως 166 ευρώ μηνιαίως.
Τι λέει ο ΕΦΚΑ για την κατάσταση
Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ, η κατάσταση είναι «υπό έλεγχο», με τις πιο σοβαρές περιπτώσεις να έχουν εντοπιστεί και να ελέγχονται. Όπως αναφέρει η Διοίκηση, «πρόκειται για συσσωρευμένα προβλήματα δεκαετιών που σταδιακά εκκαθαρίζονται, αλλά απαιτούν ακρίβεια, τεχνική ικανότητα και θεσμική εγρήγορση».
Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται έλεγχος σε 12.500 συνταξιοδοτήσεις που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2008–2016, εκ των οποίων πολλές χαρακτηρίζονται «ύποπτες» για ψευδή δεδομένα ή διπλές παροχές.
Το ανοιχτό μέτωπο της ΕΑΣ – Η μεγάλη εκκρεμότητα
Παραμένει χωρίς λύση το θέμα της Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Παρότι η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου έχει σε παλαιότερες αποφάσεις διαγνώσει αντισυνταγματικότητα στην επιβολή της για κάποιες κατηγορίες (κυρίως αποστράτους), δεν έχει ακόμα εφαρμοστεί καθολική κατάργηση.
Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο επαναφοράς της ΕΑΣ με νέο καθεστώς ή την πλήρη απόσυρσή της, κάτι που θα κρίνει η νέα δικαστική απόφαση που αναμένεται μέσα στο καλοκαίρι.
Οι συνταξιούχοι ζητούν διαφάνεια και σεβασμό – Όχι άλλες εκπλήξεις
Ο κύριος Στέφανος, 73 ετών, συνταξιούχος του ΙΚΑ, δήλωσε στο vimaorthodoxias.gr:
«Εγώ έκανα ένσταση το 2021, μου είπαν θα λάβω αναδρομικά 2.400 ευρώ και ακόμη περιμένω. Μου χρωστούν και μου κρατάνε και ΕΑΣ. Δεν αντέχουμε άλλο να είμαστε το εύκολο θύμα».
Οργή, απογοήτευση, αλλά και επιμονή διακρίνει μεγάλο μέρος των πολιτών. Οι συνταξιούχοι ζητούν όχι μόνο αποκατάσταση, αλλά και ουσιαστική ενημέρωση μέσω εξατομικευμένων ειδοποιήσεων από τον ΕΦΚΑ, και απλοποίηση των διαδικασιών ενστάσεων και επανυπολογισμών.
Η ανάκτηση της αξιοπιστίας ξεκινά από την αλήθεια
Το ασφαλιστικό ζήτημα παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά και δημοσιονομικά αγκάθια. Όπως επισημαίνουν έμπειροι αναλυτές, ο μόνος τρόπος για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών είναι η διαφάνεια, η ακρίβεια και η ταχύτητα. Σε διαφορετική περίπτωση, τα φαινόμενα ανομίας, ευνοιοκρατίας και καθυστερήσεων θα συνεχίσουν να υπονομεύουν κάθε απόπειρα μεταρρύθμισης.
