ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Η Ελλάδα προχωρά σήμερα σε νέα πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 5,3 δισ. ευρώ, κίνηση με ισχυρό συμβολικό αλλά και απολύτως μετρήσιμο οικονομικό αποτύπωμα.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Πρόκειται για δάνεια της περιόδου του πρώτου μνημονίου, τα οποία είχαν ωρίμανση μετά το 2031, και η εξόφλησή τους εντάσσεται στη στρατηγική διαχείρισης του δημοσίου χρέους που υλοποιεί το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά μόνο τους αριθμούς των ισολογισμών, αλλά διαχέεται σταδιακά στην πραγματική οικονομία, επηρεάζοντας το κόστος δανεισμού, τη σταθερότητα των τραπεζών και, τελικά, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Τι ακριβώς αποπληρώνεται σήμερα
Η πρόωρη αποπληρωμή αφορά δάνεια της Greek Loan Facility (GLF), δηλαδή του πρώτου πακέτου διμερών δανείων που έλαβε η Ελλάδα το 2010 από χώρες της Ευρωζώνης. Η διαδικασία υλοποιείται τεχνικά μέσω του ΟΔΔΗΧ, αξιοποιώντας αποκλειστικά το απόθεμα ρευστότητας του Δημοσίου και όχι πόρους του κρατικού προϋπολογισμού.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, μετά και τη σημερινή πληρωμή, το «μαξιλάρι» ρευστότητας της χώρας παραμένει ιδιαίτερα ισχυρό, ξεπερνώντας τα 35 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2025.
Άμεσο όφελος: λιγότερο χρέος, λιγότεροι τόκοι
Το πρώτο και πιο χειροπιαστό αποτέλεσμα είναι η ταχύτερη μείωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ. Για πρώτη φορά μετά από πάνω από μια δεκαετία, η Ελλάδα πλησιάζει σταθερά επίπεδα κάτω από το 140% του ΑΕΠ, με στόχο –εφόσον διατηρηθεί η ίδια πορεία– να κινηθεί κοντά στο 120% πριν το τέλος της δεκαετίας.
Παράλληλα, οι φορολογούμενοι απαλλάσσονται από τόκους ύψους περίπου 1,6 δισ. ευρώ, οι οποίοι θα καταβάλλονταν σταδιακά από το 2026 έως το 2041. Όπως σημειώνουν αναλυτές, η εξοικονόμηση αυτή λειτουργεί σωρευτικά μαζί με προηγούμενες πρόωρες αποπληρωμές, μειώνοντας διαρκώς το βάρος εξυπηρέτησης του χρέους.
Αγορές και αξιολογήσεις: το «σήμα» αξιοπιστίας
Η πρόωρη αποπληρωμή στέλνει ισχυρό μήνυμα στις αγορές και στους οίκους αξιολόγησης. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα ήδη δανείζεται με επιτόκια που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι χαμηλότερα από χώρες όπως η Ιταλία ή το Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το ελληνικό δεκαετές ομόλογο έχει σταθεροποιηθεί σε επίπεδα που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν αδιανόητα.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η σημερινή κίνηση «στρώνει το έδαφος» για νέες αναβαθμίσεις εντός του 2026, γεγονός που θα μειώσει περαιτέρω το κόστος δανεισμού τόσο για το Δημόσιο όσο και για τις επιχειρήσεις.
Γιατί όχι παροχές αντί για χρέος;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που επανέρχονται στη δημόσια συζήτηση είναι γιατί τα διαθέσιμα κεφάλαια κατευθύνονται στην αποπληρωμή χρέους και όχι σε άμεσες παροχές. Η απάντηση, όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές, έχει να κάνει με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Η αποπληρωμή χρέους θεωρείται χρηματοοικονομική πράξη και δεν επιβαρύνει το έλλειμμα ή το πρωτογενές αποτέλεσμα, σύμφωνα με τη Eurostat. Αντιθέτως, παροχές, μισθοί ή συντάξεις αποτελούν δημοσιονομικές δαπάνες που αυξάνουν μόνιμα τις υποχρεώσεις του κράτους.
Τι λένε διεθνείς αναλυτές στο tilegrafimanews.gr
Μιλώντας στο tilegrafimanews.gr, διεθνείς αναλυτές υπογραμμίζουν ότι η κίνηση έχει ευρύτερη γεωοικονομική σημασία. Ο Michael Thornton, αναλυτής δημόσιου χρέους με έδρα το Λονδίνο, σημειώνει ότι «η Ελλάδα μετατρέπεται από παράδειγμα κρίσης σε παράδειγμα ενεργητικής διαχείρισης χρέους». Αντίστοιχα, η Elena Rossi, οικονομολόγος με ειδίκευση στις ευρωπαϊκές οικονομίες, εκτιμά ότι «η πρόωρη αποπληρωμή ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της χώρας σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον».
Στο ίδιο πνεύμα, ο Jean-Luc Moreau, πρώην σύμβουλος σε ευρωπαϊκό θεσμό, τονίζει ότι τέτοιες κινήσεις «δημιουργούν χώρο για πιο βιώσιμες πολιτικές στο μέλλον, χωρίς την πίεση νέων μέτρων λιτότητας».
Ο ρόλος των ευρωπαϊκών θεσμών
Η διαδικασία της αποπληρωμής πραγματοποιείται σε συνεννόηση με τον ESM, ο οποίος παρακολουθεί τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Οι θεσμοί βλέπουν θετικά την αξιοποίηση του αποθεματικού για μείωση χρέους, καθώς ενισχύεται η μακροπρόθεσμη σταθερότητα της Ευρωζώνης συνολικά.
Τι σημαίνει για την καθημερινότητα
Παρότι η επίδραση δεν είναι άμεση στο πορτοφόλι των πολιτών, η μείωση του κόστους δανεισμού δημιουργεί σταδιακά καλύτερες συνθήκες για επενδύσεις, απασχόληση και τραπεζική χρηματοδότηση. Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, κάθε μονάδα μείωσης στο ρίσκο χώρας μεταφράζεται σε φθηνότερα δάνεια για επιχειρήσεις και νοικοκυριά τα επόμενα χρόνια.
Ένα βήμα με το βλέμμα στο μέλλον
Η σημερινή πρόωρη αποπληρωμή δεν είναι απλώς μια τεχνική πράξη διαχείρισης χρέους. Είναι μια στρατηγική επιλογή που αποσκοπεί στη θωράκιση της οικονομίας απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις, όπως αυτές που επισημαίνει συχνά και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Σε έναν κόσμο αυξημένων γεωπολιτικών και οικονομικών κινδύνων, η Ελλάδα επιχειρεί να κλείσει οριστικά κεφάλαια του παρελθόντος και να χτίσει αξιοπιστία για τις επόμενες γενιές.
