ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Με ταχύτερες απονομές στις κύριες συντάξεις, το μεγάλο στοίχημα του 2026 δεν είναι πια ο χρόνος αναμονής αλλά η αναλογία σύνταξης προς μισθό.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Στελέχη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr επισημαίνουν ότι χιλιάδες ασφαλισμένοι αιφνιδιάζονται όταν διαπιστώνουν πως, παρά τα πολλά χρόνια δουλειάς και τις υψηλές εισφορές, η σύνταξη δεν φτάνει το «ψυχολογικό» όριο του 60% του συντάξιμου μισθού. Κι αυτό τη στιγμή που οι κρατήσεις (υγείας, ΕΑΣ) και οι καθυστερήσεις στις επικουρικές πιέζουν το καθαρό εισόδημα.
Το 60% δεν είναι τυχαίο. Θεωρείται από το Ελεγκτικό Συνέδριο ως εύλογη αναλογία – ένα κατώφλι ανταποδοτικότητας των εισφορών. Ωστόσο, η πράξη αποδεικνύεται πιο σκληρή: πολλοί συνταξιούχοι μένουν κάτω από αυτό και καλούνται να περιμένουν χρόνια αυξήσεων για να το «πιάσουν».
Τα 5 κλειδιά που ανεβάζουν (ή ρίχνουν) την αναλογία
Πρώτο και καθοριστικό είναι τα έτη ασφάλισης. Από τα 36 έως τα 40 έτη οι συντελεστές αναπλήρωσης ανεβαίνουν πιο γρήγορα, με αποτέλεσμα η ανταποδοτική σύνταξη να αυξάνεται ουσιαστικά. Δεύτερο, το ύψος της εθνικής σύνταξης, που λειτουργεί ως σταθερό «μαξιλάρι» και ευνοεί περισσότερο τους χαμηλούς και μεσαίους μισθούς. Τρίτο, το καθεστώς εξόδου: πλήρης ή μειωμένη. Η μειωμένη επιβαρύνει κυρίως την εθνική και συμπιέζει το συνολικό ποσοστό. Τέταρτο, η εξαγορά πλασματικών ετών, που συχνά είναι το «έξυπνο σκαλοπάτι» για να κλειδώσει 40ετία ή καλύτερος συντελεστής. Και πέμπτο, ο ίδιος ο συντάξιμος μισθός: όσο ανεβαίνει, η σύνταξη αυξάνεται σε ευρώ, αλλά συχνά πέφτει ως ποσοστό.
Αυτό το τελευταίο είναι το παράδοξο του συστήματος. Μεσαίοι μισθοί γύρω στα 1.500–1.800 ευρώ, με πλήρη 40ετία, μπορούν να δουν αναλογίες 70% έως και 80%. Αντίθετα, πολύ υψηλοί μισθοί, ακόμη και με πολλά χρόνια, καταλήγουν σε ποσοστά κάτω από 60%. Δηλαδή μεγαλύτερη σύνταξη σε απόλυτο ποσό, αλλά μικρότερη ανταπόδοση σε σχέση με τις εισφορές.
Γιατί οι υψηλοί μισθοί «χάνουν» στο ποσοστό
Οι υπολογισμοί του e-ΕΦΚΑ δείχνουν ότι το σύστημα δεν είναι γραμμικό. Η εθνική σύνταξη είναι ίδια για όλους πάνω από 20 έτη, άρα όσο αυξάνει ο μισθός, τόσο «αραιώνει» το ποσοστό. Έτσι εξηγείται γιατί ένας ασφαλισμένος με μισθό 1.800 ευρώ μπορεί να βγει με αναλογία γύρω στο 70%, ενώ με μισθό άνω των 3.500 ευρώ να πέφτει κοντά ή κάτω από το 57%, παρότι πλήρωσε σαφώς περισσότερα.
Αυτή η στρέβλωση έχει τεθεί επανειλημμένα από φορείς και οργανώσεις. Η ΕΝΥΠΕΚΚ μιλά για «ανταποδοτική αδικία» εις βάρος των υψηλών εισφορών, ενώ επισημαίνει και το πρόσθετο βάρος από κρατήσεις υγείας και εισφορά αλληλεγγύης που μειώνουν περαιτέρω το καθαρό ποσό.
Επικουρικές συντάξεις: ο αδύναμος κρίκος
Παρά τις βελτιώσεις στις κύριες, οι επικουρικές εξακολουθούν να καθυστερούν. Υπηρεσιακές πηγές παραδέχονται ότι η εικόνα αυτή επηρεάζει συνολικά την αναλογία εισοδήματος μετά τη συνταξιοδότηση. Οι ασφαλισμένοι καλούνται να παρακολουθούν την πορεία της αίτησής τους μέσω των ψηφιακών υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ, ενώ οι αποφάσεις για αυξήσεις παραμένουν πολιτικές, συνδεδεμένες με τα πλεονάσματα ή τα ελλείμματα των ταμείων.
Η «προσωπική διαφορά» και το ντοκουμέντο
Στο φόντο όλων αυτών, η συζήτηση για την προσωπική διαφορά φουντώνει ξανά. Δημοσιεύματα και αποκαλύψεις, όπως το σχετικό ντοκουμέντο που έφερε στο φως το Documento, κάνουν λόγο για κρυφές μειώσεις μέσω επανυπολογισμών, που κράτησαν παλιούς συνταξιούχους μακριά από τις αυξήσεις των τελευταίων ετών. Η σύγκρουση των αφηγήσεων είναι σαφής: από τη μία η κυβερνητική γραμμή για «σταδιακή αποκατάσταση», από την άλλη οι καταγγελίες για μόνιμη υστέρηση.
Τι πρέπει να προσέξουν οι υποψήφιοι συνταξιούχοι
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι απλό αλλά κρίσιμο: πριν την έξοδο, χρειάζεται σενάριο. Έλεγχος ετών, εξέταση πλασματικών, εκτίμηση αν συμφέρει πλήρης ή μειωμένη, και –κυρίως– ρεαλιστική εικόνα του ποσοστού σε σχέση με τον μισθό. Η σύνταξη δεν είναι μόνο «πόσα ευρώ», αλλά τι ποσοστό ζωής αναπληρώνει.
Συμπερασματικά, σύνταξη πάνω από 60% το 2026 δεν είναι άπιαστο όνειρο, αλλά ούτε και δεδομένο. Ευνοεί κυρίως χαμηλούς και μεσαίους μισθούς με πολλά έτη, ενώ αφήνει εκτεθειμένους όσους πλήρωσαν ακριβά χωρίς αντίστοιχη ανταπόδοση. Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η μεγάλη συζήτηση που –όπως λένε αρμόδιες πηγές– θα ανοίξει αναγκαστικά στην επόμενη φάση του ασφαλιστικού.
