ΕΣΥ: Η τηλεφωνική γραμμή 1566 ετοιμάζεται να γίνει η «έξυπνη πύλη» εισόδου των πολιτών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, με τη βοήθεια Τεχνητής Νοημοσύνης και στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας–ΗΠΑ.
Ρεπορτάζ: Κατερίνα Θεοχάρη
Το Υπουργείο Υγείας παρουσιάζει έναν νέο ψηφιακό βοηθό, ο οποίος θα «σηκώνει» ένα μεγάλο μέρος των κλήσεων, θα καθοδηγεί τους πολίτες βήμα–βήμα και θα αποσυμφορεί τα νοσοκομεία, ειδικά στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών.
Τι αλλάζει στη γραμμή 1566
Μέχρι σήμερα, η γραμμή 1566 λειτουργεί ως βασικό σημείο επαφής των πολιτών με το ΕΣΥ για πληροφορίες, ραντεβού και κατευθύνσεις. Με τον νέο σχεδιασμό, η 1566 – Εθνική Γραμμή Υγείαςμετατρέπεται σε ολοκληρωμένο κέντρο διαλογής: ο ψηφιακός βοηθός θα «ακούει» το αίτημα, θα θέτει στοχευμένες ερωτήσεις και θα προτείνει στον πολίτη αν πρέπει να απευθυνθεί σε ΤΕΠ, σε δομή Πρωτοβάθμιας Φροντίδας ή απλώς να μιλήσει με γιατρό για περαιτέρω συμβουλές.
Στόχος είναι να μειωθούν οι άσκοπες επισκέψεις στα Επείγοντα, όπου –σύμφωνα με τα στοιχεία από την εφαρμογή της ίδιας λύσης στις ΗΠΑ– περίπου το 30% των περιστατικών δεν θα έπρεπε ποτέ να φτάνει σε νοσοκομείο. Την ίδια ώρα, η επιτυχία της διαλογής ανεβαίνει από 15% όταν γίνεται αποκλειστικά από ανθρώπινο προσωπικό, σε περίπου 66% με τη χρήση ΑΙ, ενώ ο μέσος χρόνος διαχείρισης κλήσης μειώνεται από τα 21 στα 15 λεπτά.
Συνεργασία με Sword Health και ο ρόλος των ΗΠΑ
Ο ψηφιακός βοηθός αναπτύσσεται σε συνεργασία με την αμερικανική εταιρεία Sword Health, η οποία έχει ήδη υλοποιήσει αντίστοιχες λύσεις σε μεγάλους οργανισμούς υγείας στο εξωτερικό. Το μοντέλο που επιλέγει η Ελλάδα θεωρείται από τα πρώτα στην Ευρώπη όπου η είσοδος στο δημόσιο σύστημα υγείας γίνεται μέσω αυτοματοποιημένης «έξυπνης» διαλογής σε εθνική γραμμή βοήθειας.
Η στρατηγική συνεργασία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο ελληνοαμερικανικών πρωτοβουλιών στον τομέα της υγείας και της καινοτομίας. Η παρουσία της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα στις σχετικές ανακοινώσεις υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία ΑΙ αντιμετωπίζεται πλέον ως εργαλείο δημόσιας πολιτικής και όχι απλώς ως «γκατζετάκι» για λίγους.
Ποιος εγγυάται την ασφάλεια και την ποιότητα
Κρίσιμο ερώτημα είναι πώς διασφαλίζεται ότι ο νέος ψηφιακός βοηθός δεν θα μετατρέψει την υγεία σε απρόσωπη, απάνθρωπη διαδικασία. Από την πλευρά της κυβέρνησης τονίζεται ότι το σύστημα θα λειτουργεί μόνο μέσα σε αυστηρά πρωτόκολλα, τα οποία θα αξιολογηθούν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο και τους τοπικούς ιατρικούς συλλόγους προτού δοθεί το τελικό «πράσινο φως».
Ο ψηφιακός βοηθός δεν θα υποκαθιστά τη γνωμάτευση ούτε την κλινική κρίση του γιατρού, αλλά θα λειτουργεί ως φίλτρο πρώτης γραμμής: θα αναγνωρίζει φραστικά μοτίβα, θα «διαβάζει» την περιγραφή των συμπτωμάτων και θα κατευθύνει τον πολίτη στο κατάλληλο επόμενο βήμα. Όταν διαπιστώνεται ότι απαιτείται ιατρική κρίση, η υπόθεση μεταφέρεται σε επαγγελματία υγείας – ανθρώπινο, όχι ψηφιακό.
Τι κερδίζουν πολίτες και ΕΣΥ
Για τον πολίτη, το όφελος είναι τριπλό:
• πιο γρήγορη πρόσβαση σε έγκυρη πληροφόρηση,
• λιγότερη ταλαιπωρία σε αναμονές και άσκοπες μετακινήσεις,
• πιο καθαρή εικόνα για το πού πρέπει να απευθυνθεί ανάλογα με το πρόβλημα.
Για το ΕΣΥ, ο ψηφιακός βοηθός λειτουργεί σαν «πολλαπλασιαστής» δυναμικότητας. Το προσωπικό των νοσοκομείων δεν θα «καίγεται» σε απλές ερωτήσεις για ραντεβού, ωράρια ή διαδικασίες, αλλά θα επικεντρώνεται στα βαριά περιστατικά. Ο ΕΟΠΥΥ από την πλευρά του παρακολουθεί στενά την εξέλιξη, καθώς η καλύτερη διαχείριση ροής ασθενών και ραντεβού έχει άμεσο αντίκτυπο στις δαπάνες υγείας και στην ορθολογική αξιοποίηση των συμβεβλημένων παρόχων.
Ο ψηφιακός ψηφιδωτός ρόλος του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης
Η αρχιτεκτονική του νέου συστήματος δεν στήνεται στο κενό. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει ήδη «στρώσει» το έδαφος με υποδομές, όπως το gov.gr και τα ενιαία συστήματα ραντεβού, που επιτρέπουν στα πληροφοριακά συστήματα υγείας να «μιλούν» μεταξύ τους. Η διασύνδεση του 1566 με ηλεκτρονικούς φακέλους, πλατφόρμες ραντεβού και υπηρεσίες αυθεντικοποίησης πολιτών είναι το επόμενο βήμα σε αυτό το παζλ.
Με απλά λόγια, ο πολίτης δεν θα χρειάζεται να επαναλαμβάνει κάθε φορά τα ίδια στοιχεία, ούτε να «χαλάει» χρόνο σε γραφειοκρατικές λεπτομέρειες. Ο ψηφιακός βοηθός θα μπορεί, σε δεύτερη φάση, να «τραβά» δομημένες πληροφορίες από άλλες δημόσιες βάσεις δεδομένων, πάντα με σεβασμό στους κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Χρονοδιάγραμμα και επόμενα βήματα
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, η πρώτη λειτουργική εκδοχή του ψηφιακού βοηθού στη γραμμή 1566 αναμένεται να είναι έτοιμη γύρω στο Πάσχα του 2026. Αρχικά θα λειτουργήσει πιλοτικά, με περιορισμένο αριθμό σεναρίων κλήσεων, ώστε να εντοπιστούν τυχόν προβλήματα και να γίνουν διορθώσεις πριν από την πλήρη ανάπτυξη.
Ήδη, πάντως, από τα παραδείγματα του βρετανικού NHS και άλλων ευρωπαϊκών συστημάτων, είναι σαφές ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη στην υγεία μπορεί να εξοικονομήσει χρόνο και χρήμα, αρκεί να μπαίνουν ξεκάθαρα «φρένα» όταν φτάνουμε στο όριο της ιατρικής ευθύνης.
Το μεγάλο στοίχημα: εμπιστοσύνη
Το μεγάλο στοίχημα για την κυβέρνηση και τους εμπλεκόμενους φορείς δεν είναι μόνο τεχνολογικό, αλλά κυρίως θεσμικό και κοινωνικό: θα εμπιστευτεί ο πολίτης έναν «ψηφιακό συνομιλητή» όταν μιλά για την υγεία του; Εδώ μπαίνουν στο παιχνίδι η διαφάνεια, η σαφής ενημέρωση και η συνεχής λογοδοσία από φορείς όπως το Υπουργείο Υγείας και ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος, που καλούνται να εξηγήσουν στους πολίτες ότι ο ψηφιακός βοηθός δεν είναι ούτε «γιατρός–ρομπότ», ούτε «πειραματόζωο», αλλά ένα νέο εργαλείο οργάνωσης του ΕΣΥ.
Αν το στοίχημα κερδηθεί, η γραμμή 1566 μπορεί να γίνει το παράδειγμα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη, όταν εφαρμόζεται με όρους διαφάνειας, επιστημονικής τεκμηρίωσης και θεσμικού ελέγχου, δεν απειλεί την ανθρώπινη φροντίδα, αλλά την ενισχύει – κάνοντας το ελληνικό ΕΣΥ λίγο πιο σύγχρονο, πιο γρήγορο και πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες των ασθενών.
