Γαλάζια Πατρίδα: Η Τουρκία επαναφέρει με ένταση το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», επιλέγοντας να ασκήσει πίεση σε Ελλάδα και Κύπρο μέσα από έναν συνδυασμό ενεργειακής στρατηγικής, διπλωματικών κινήσεων και μονομερών χαρτογραφήσεων, σε πλήρη αντίθεση με τις αρχές του διεθνούς δικαίου όπως αυτές κατοχυρώνονται από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα στην Ανατολική Μεσόγειο, προβάλλοντας διεκδικήσεις που αμφισβητούν ευθέως την ελληνική και κυπριακή ΑΟΖ, επαναφέροντας στο προσκήνιο μια στρατηγική που είχε παγώσει προσωρινά λόγω διεθνών πιέσεων.
Τι σημαίνει πρακτικά η «Γαλάζια Πατρίδα»
Το δόγμα «Mavi Vatan» δεν αποτελεί απλώς πολιτικό σύνθημα. Είναι μια ολοκληρωμένη γεωπολιτική αντίληψη που αντιμετωπίζει τις θαλάσσιες ζώνες ως προέκταση της τουρκικής κυριαρχίας. Μέσα από αυτό το πρίσμα, η Τουρκία απορρίπτει την πλήρη επήρεια των ελληνικών νησιών και αμφισβητεί τις οριοθετήσεις που βασίζονται στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, την οποία εφαρμόζουν κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η επαναφορά του δόγματος συμπίπτει με κρίσιμες εξελίξεις στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής, καθώς η Ανατολική Μεσόγειος αποκτά αυξανόμενη σημασία για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.
Ενέργεια και γεωτρήσεις ως εργαλείο πίεσης
Η Τουρκία επενδύει συστηματικά σε ερευνητικά πλοία και γεωτρύπανα, επιχειρώντας να νομιμοποιήσει τις κινήσεις της μέσω μονομερών χαρτών. Οι κινήσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με τις αποφάσεις και τη νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, που αναγνωρίζει ότι τα νησιά διαθέτουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.
Παράλληλα, η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει τις ενεργειακές διεκδικήσεις με ευρύτερες γεωπολιτικές ανταλλαγές, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως αναγκαίο «παίκτη» σε κάθε ενεργειακό σχεδιασμό.
Σταθερή η ελληνική και κυπριακή θέση
Αθήνα και Λευκωσία επιμένουν ότι οποιαδήποτε συζήτηση μπορεί να γίνει μόνο στη βάση του διεθνούς δικαίου και των υφιστάμενων συνθηκών. Η Ελλάδα προβάλλει σταθερά τη θέση ότι η μόνη διαφορά με την Τουρκία είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ζήτημα που μπορεί να επιλυθεί ειρηνικά μέσω δικαστικής οδού ή διπλωματίας.
Η στάση αυτή υποστηρίζεται και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, αν και η Συμμαχία αποφεύγει συχνά να λάβει ξεκάθαρη θέση σε ελληνοτουρκικές διαφορές.
Διεθνείς επιπτώσεις και ανησυχία
Η επαναφορά της «Γαλάζιας Πατρίδας» προκαλεί ανησυχία και εκτός περιοχής. Η αποσταθεροποίηση της Ανατολικής Μεσογείου επηρεάζει άμεσα την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές. Διεθνείς οργανισμοί παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς μια νέα κρίση θα μπορούσε να έχει ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η προσφυγή στους κανόνες του διεθνούς δικαίου και ο σεβασμός της κυριαρχίας των κρατών παραμένουν ο μόνος βιώσιμος δρόμος για την αποφυγή κλιμάκωσης.
