ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: Βαριά κοινωνική ατμόσφαιρα και διάχυτη απογοήτευση-Γκρίζα σύννεφα σκεπάζουν σταθερά την πολιτική ζωή του τόπου. Την προσδοκία διαδέχθηκε η απομάγευση, την ελπίδα η απογοήτευση.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Οι τελευταίες μετρήσεις καταγράφουν κοινωνία σε βαριά ψυχολογία, με κύμα δυσπιστίας απέναντι στο σύνολο του πολιτικού συστήματος, από τη Βουλή των Ελλήνων έως τα κόμματα και τα παραδοσιακά ΜΜΕ. Δεν είναι μια στιγμιαία δυσφορία· είναι κρίση νομιμοποίησης.
Το ποσοστό εμπιστοσύνης σε θεσμούς και ηγεσίες έχει καταρρεύσει. Την ίδια στιγμή, η αποχή από τις κάλπες αυξάνεται, αποτυπώνοντας το μέγεθος της κοινωνικής αποστασιοποίησης.
Η θεσμική απαξίωση βαθαίνει
Τα στοιχεία δείχνουν αυξανόμενη αποστασιοποίηση από τα κόμματα, ισχυρή αμφισβήτηση της λειτουργίας της δικαιοσύνη, χαμηλή εμπιστοσύνη στους θεσμούς που οφείλουν να αποτελούν πυλώνες διαφάνειας. Παράλληλα ενισχύονται οι προσδοκίες προς τον στρατό, την αστυνομία και την Εκκλησία, ως δήθεν τελευταίες σταθερές σε μια περίοδο γενικευμένης ανασφάλειας.
Η εικόνα που αποτυπώνεται στον δημόσιο διάλογο είναι πως η Εθνική Αρχή Διαφάνειας και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν έχουν καταφέρει να αναστρέψουν το κυρίαρχο αίσθημα «ατιμωρησίας».
Τι λένε στο tilegrafimanews.gr οι ειδικοί αναλυτές
Στο μέσο αυτής της κρίσης, ειδικοί αναλυτές που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr εκτιμούν ότι η χώρα βρίσκεται σε μια «μεταβατική ζώνη πολιτικής κόπωσης χωρίς διάρκεια και βάθος».
Όπως λένε:
«Η κρίση εμπιστοσύνης δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, αλλά εδώ έχει μεγαλύτερη ένταση λόγω των αλλεπάλληλων κρίσεων. Κάθε κύμα αφήνει πίσω του ένα επιπλέον στρώμα κυνισμού».
Εφιστούν την προσοχή στο διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ κοινωνίας και πολιτικών ελίτ. Η αίσθηση ότι η πολιτική έχει μετατραπεί σε πεδίο επικοινωνιακών συγκρούσεων και όχι στρατηγικής ουσίας τροφοδοτεί την κόπωση του εκλογικού σώματος.
Η αποχή ως σιωπηρή καταγγελία
Τα δεδομένα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για την αποχή επιβεβαιώνουν ότι σχεδόν ένας στους δύο ψηφοφόρους επιλέγει να απέχει – όχι από αδιαφορία, αλλά από συνειδητή απόρριψη ενός συστήματος που θεωρεί κλειστό και φθαρμένο.
Η αποχή έχει μετατραπεί σε πολιτικό μήνυμα.
Κενό εκπροσώπησης και πολιτική σιωπή
Διαμορφώνεται ένα «γυμνό κέντρο» — μια μεγάλη μάζα πολιτών χωρίς εκπροσώπηση.
Οι θεσμικές τομές παραμένουν ημιτελείς: εκλογικός νόμος, χρηματοδότηση κομμάτων, λογοδοσία, διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση.
Στην πράξη, ο πολίτης αντιμετωπίζει κάθε νέα εξαγγελία ως μέρος ενός κουρασμένου τελετουργικού. Τα κόμματα ανακυκλώνουν φθαρμένα αφηγήματα, χωρίς να παρουσιάζουν συνεκτική στρατηγική για την επόμενη μέρα.
Η τεχνολογία ως εργαλείο αλλά όχι πανάκεια
Η χρήση εργαλείων όπως η Διαύγεια μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής διαφάνειας. Όμως, όσο η τεχνολογία χρησιμοποιείται ως βιτρίνα και όχι για ουσιαστικό έλεγχο της εξουσίας, ο πολίτης παραμένει καχύποπτος.
Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους
Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, περισσότερο από το 70% των πολιτών δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τους θεσμούς. Το 86% δεν έχει εμπιστοσύνη στα πολιτικά κόμματα. Το 92% αμφισβητεί τα ΜΜΕ. Το 97% θεωρεί ότι η διαφθορά είναι ευρέως διαδεδομένη.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η αποχή από τις εκλογές δεν είναι «χαλαρότητα». Είναι σιωπηλή καταγγελία. Το φαινόμενο καταγράφεται εκθετικά από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, η οποία δείχνει ότι σε αρκετές εκλογικές διαδικασίες σχεδόν ένας στους δύο ψηφοφόρους απέχει.
Δεν πρόκειται για πολιτική αδιαφορία. Είναι απώλεια εμπιστοσύνης.
Η νεολαία εκτός πολιτικού χάρτη
Οι νέοι ενημερώνονται σχεδόν αποκλειστικά από τα κοινωνικά δίκτυα, όπου η οργή κυριαρχεί αλλά σπάνια μετατρέπεται σε συλλογική διεκδίκηση. Το χάσμα γενεών στην πολιτική εμπιστοσύνη δεν έχει προηγούμενο.
Ποιοι κινδυνεύουν – και ποιοι μπορούν να αλλάξουν το παιχνίδι
Αναλυτές τονίζουν ότι η κρίση εμπιστοσύνης έχει δύο δρόμους:
– Ή θα οδηγήσει σε γενναίες μεταρρυθμίσεις και νέο κοινωνικό συμβόλαιο,
– ή θα παγιώσει μια μόνιμη, επικίνδυνη αποξένωση των πολιτών από τη δημοκρατία.
Η επιλογή ανήκει ακόμη στο πολιτικό σύστημα. Όμως ο χρόνος λιγοστεύει.
