Ερντογάν–Μητσοτάκης: Το στιγμιότυπο που έκλεισε τη συνάντηση με μήνυμα ισχύος-Με μια ιδιαίτερα δυνατή χειραψία αποχαιρέτησε ο Τούρκος πρόεδρος τον Έλληνα πρωθυπουργό λίγο πριν την αναχώρησή του από την Άγκυρα, σε μια εικόνα που σχολιάστηκε έντονα από διπλωματικούς κύκλους.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Το στιγμιότυπο, όπως καταγράφηκε και στις επίσημες ενημερώσεις της τουρκικής Προεδρίας και του Γραφείου Πρωθυπουργού της Ελλάδας, θεωρήθηκε από αναλυτές συμβολική κίνηση ισχύος αλλά και επιβεβαίωση ότι οι δύο ηγέτες επιθυμούν να διατηρήσουν ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας, ακόμη και μέσα σε περιβάλλον διαφωνιών.
Αναλυτές μιλούν στο tilegrafimanews.gr
Πολιτικοί αναλυτές από τις δύο πλευρές του Αιγαίου, που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr, αποτίμησαν θετικά τη συνάντηση, αν και κράτησαν επιφυλάξεις για τα ανοιχτά ζητήματα. Ο Τούρκος αναλυτής Μεχμέτ Καραγιουσούφ δήλωσε ότι «η χειραψία ήταν μήνυμα σταθερότητας προς τη διεθνή κοινότητα», ενώ ο Έλληνας διεθνολόγος Νικόλαος Βρεττός εκτίμησε ότι «το κλίμα ήταν καλό, αλλά οι γκρίζες ζώνες παραμένουν στο τραπέζι».
Κοινή εκτίμηση των ειδικών είναι ότι το θετικό ύφος της συνάντησης δεν σημαίνει αυτόματα και επίλυση διαφορών. Αντιθέτως, υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για μια φάση σταδιακής αποκλιμάκωσης, που καταγράφεται και στις επίσημες τοποθετήσεις του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών και του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών.
Η υποδοχή με τη γιγαντοοθόνη και τα πρώτα μηνύματα
Το θετικό κλίμα φάνηκε ήδη από την άφιξη της ελληνικής αποστολής. Στο κέντρο της Άγκυρας, γιγαντοοθόνη πρόβαλλε μήνυμα καλωσορίσματος στον Κυριάκο Μητσοτάκη στα ελληνικά και τουρκικά, με τις σημαίες των δύο χωρών στο φόντο. Διπλωματικές πηγές σχολιάζουν ότι τέτοιες κινήσεις αποτελούν μέρος της σύγχρονης επικοινωνιακής διπλωματίας, καθώς στέλνουν μήνυμα προς τις κοινωνίες και όχι μόνο προς τις κυβερνήσεις.
Η είσοδος των δύο ηγετών στο προεδρικό μέγαρο πραγματοποιήθηκε σε τυπικό αλλά φιλικό κλίμα. Ο Ταγίπ Ερντογάν εμφανίστηκε συγκρατημένος, ενώ ο Έλληνας πρωθυπουργός διατήρησε χαλαρό ύφος, στοιχείο που ερμηνεύτηκε ως προσπάθεια δημιουργίας θετικής ατμόσφαιρας πριν από τις ουσιαστικές συνομιλίες.
Το «πηγαδάκι» με Βαρθολομαίο και κομπολόγια
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η χαλαρή στιγμή όπου οι δύο ηγέτες και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος σχημάτισαν μικρό κύκλο συζήτησης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδειξε το κόκκινο κεχριμπαρένιο κομπολόι του στον Πατριάρχη, ο οποίος ανταπέδωσε παρουσιάζοντας το δικό του με χρυσές χάντρες, προκαλώντας το ενδιαφέρον του Τούρκου προέδρου.
Διπλωμάτες σημειώνουν ότι το στιγμιότυπο είχε συμβολική αξία, καθώς ανέδειξε κοινά πολιτισμικά στοιχεία Ελλάδας και Τουρκίας. Παρών ήταν και ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος Εμμανουήλ, στενός συνεργάτης του Φαναρίου, γεγονός που υπογράμμισε τον ρόλο του Πατριαρχείου ως διακριτικού παράγοντα διαλόγου.
Οι συνομιλίες και τα δύσκολα θέματα
Πίσω από τις κάμερες, σύμφωνα με πληροφορίες, τέθηκαν ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, ενεργειακής συνεργασίας και μεταναστευτικών ροών. Οι δύο πλευρές δεν ανακοίνωσαν συγκεκριμένες συμφωνίες, ωστόσο διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι η διατήρηση του διαλόγου θεωρείται από μόνη της θετικό αποτέλεσμα.
Αναλυτές υπογραμμίζουν ότι η συνάντηση λειτούργησε περισσότερο ως διαδικασία οικοδόμησης εμπιστοσύνης παρά ως διαπραγμάτευση λύσεων. «Η πρόοδος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις γίνεται βήμα-βήμα», σχολίασε η πολιτική επιστήμονας Αϊσέ Ντεμιράλ, επισημαίνοντας ότι το κλίμα συνεργασίας είναι προϋπόθεση για οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία.
Το δείπνο που χαλάρωσε το κλίμα
Το δείπνο που ακολούθησε πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα και διήρκεσε περισσότερο από μία ώρα. Ορχήστρα έπαιξε ελληνικά και τουρκικά τραγούδια, ενώ οι δύο ηγέτες συζήτησαν για προσωπικά θέματα, ταξίδια και τις κουζίνες των δύο χωρών, δίνοντας έμφαση στις πίτες. Παρόντες υπουργοί και αξιωματούχοι είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν ανεπίσημα, ενισχύοντας το κλίμα γνωριμίας.
Διπλωματικοί κύκλοι σημειώνουν ότι τέτοιες ανεπίσημες στιγμές συχνά αποδεικνύονται καθοριστικές, καθώς δημιουργούν προσωπικές σχέσεις που μπορούν να λειτουργήσουν θετικά σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Η χειραψία που «μίλησε» περισσότερο από τις δηλώσεις
Η αποχαιρετιστήρια χειραψία των δύο ηγετών αποτέλεσε το πιο σχολιασμένο στιγμιότυπο της επίσκεψης. Σύμφωνα με παρατηρητές, η δύναμη και η διάρκεια της χειραψίας έστειλαν μήνυμα αμοιβαίου σεβασμού αλλά και πολιτικής αυτοπεποίθησης.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η εικόνα αυτή θα αξιοποιηθεί επικοινωνιακά και από τις δύο πλευρές, καθώς συμβολίζει ταυτόχρονα ανταγωνισμό και συνεργασία — μια διπλή πραγματικότητα που χαρακτηρίζει τις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας.
Συμπέρασμα των ειδικών
Η συνολική αποτίμηση της συνάντησης, σύμφωνα με ειδικούς, είναι θετική αλλά συγκρατημένη. Το θετικό κλίμα, η παρουσία Βαρθολομαίου και οι χαλαρές στιγμές δημιούργησαν εικόνα συνεννόησης, όμως τα δύσκολα ζητήματα παραμένουν.
Όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές, η πραγματική αξία της συνάντησης βρίσκεται στο γεγονός ότι επιβεβαίωσε την πρόθεση συνέχισης του διαλόγου. Και σε μια περίοδο γεωπολιτικών εντάσεων, η διατήρηση ανοιχτών καναλιών επικοινωνίας θεωρείται από μόνη της σημαντική επιτυχία.
