Με το νέο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή με τίτλο «Άσκηση υπαίθριων εμπορικών δραστηριοτήτων, εκσυγχρονισμός της Επιμελητηριακής Νομοθεσίας και άλλες διατάξεις» προσδιορίζεται το καθεστώς των ηλεκτρονικών υπογραφών βάσει του οποίου δύναται να υπογράφονται ηλεκτρονικά τα πρότυπα καταστατικά που υποβάλλονται στην Ηλεκτρονική Υπηρεσία Μιας Στάσης, κ.λπ. (σχετικά άρθρα 108 και 109 του νομοσχεδίου)
Η διάταξη ήταν αναγκαία καθώς στο άρθρο 8 του ν. 4441/2016 περί ηλεκτρονικής Υπηρεσίας Μίας Στάσης (e-ΥΜΣ) δεν διευκρινίζεται το είδος της «ηλεκτρονικής» υπογραφής η οποία πρέπει να τίθεται από τους εταίρους στα καταστατικά των υπό σύσταση εταιρειών που συντάσσονται και καταχωρίζονται στο ΓΕΜΗ μέσω της υπηρεσίας αυτής.
Στην ελληνική έννομη τάξη υπάρχουν σήμερα δύο είδη ηλεκτρονικών υπογραφών: η «προηγμένη ψηφιακή» υπογραφή, όπως ορίζεται στην περ. 12 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 910/2014 και η απλή «ηλεκτρονική» υπογραφή, όπως ορίζεται στην περίπτωση 10 του άρθρου 3 του ως άνω Κανονισμού.
Για το λόγο αυτό, η νέα ρύθμιση εισάγει νέα παράγραφο 2 στο ως άνω άρθρο με την οποία ρητά πλέον διευκρινίζεται ότι για τη σύνταξη συστατικού εγγράφου (καταστατικού) εταιρείας μέσω της ηλεκτρονικής διαδικασίας της e-ΥΜΣ μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε η «προηγμένη ψηφιακή» υπογραφή, όπως ορίζεται στην περ. 12 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 910/2014, είτε η απλή «ηλεκτρονική» υπογραφή, όπως ορίζεται στην περίπτωση 10 του άρθρου 3 του ως άνω Κανονισμού.
Στόχος της ρύθμισης είναι να υλοποιηθεί η βούληση του νομοθέτη του ν. 4441/2016 για γρήγορη, οικονομική και απρόσκοπτη σύσταση εταιρειών, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια της σύμβασης και των δικαιοπρακτούντων (ιδρυτών εταιρείας), δεδομένου ότι το κλειστό πληροφοριακό σύστημα της e-ΥΜΣ εξασφαλίζει και στην απλή «ηλεκτρονική» υπογραφή αξιοπιστία ανάλογη της «προηγμένης ψηφιακής» καθόσον στο σύστημα αυτό η δήλωση βουλήσεως των δικαιοπρακτούντων (ιδρυτών εταιρείας) εισάγεται, χαρτογραφείται, ταυτοποιείται, πιστοποιείται ηλεκτρονικά και κρατείται σε ηλεκτρονική βάση που θα λειτουργήσει ειδικά για αυτόν το σκοπό.
Η διάταξη αυτή επηρεάζει τους επιχειρηματίες που επιθυμούν να συστήσουν νέες εταιρείες με έδρα την Ελλάδα, και ιδίως τους πιο καταρτισμένους ψηφιακά. Ο σκοπός της είναι ίδιος με αυτόν του ν. 4441/2016, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική έκθεση αυτού, ήτοι «να βελτιώσει έτι περαιτέρω έναν ήδη επιτυχημένο θεσμό, εισάγοντας κατ’ αρχήν την ηλεκτρονική (χωρίς ανθρώπινη επαφή) σύσταση επιχειρήσεων, και ταυτόχρονα επιφέροντας αλλαγές και βελτιώσεις στις ήδη λειτουργούσες ΥΜΣ, πάντα με στόχο τη μείωση του χρόνου και κόστους σύστασης εταιρειών.
Αιτιολογική έκθεση
Επί του άρθρου 108
Με τις παρ. 1 και 2 τροποποιείται η περ. γ’ της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4013/2011, ώστε οι κανονιστικές πράξεις που ρυθμίζουν θέματα δημόσιων συμβάσεων να απαιτούν απλή και όχι σύμφωνη γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων. Η τροποποίηση αυτή είναι επιβεβλημένη, καθώς η απαίτηση σύμφωνης γνώμης θα μπορούσε να προκαλέσει ανυπέρβλητα προβλήματα στην έκδοση κανονιστικών διοικητικών πράξεων, ιδίως υπουργικών αποφάσεων ή κοινών υπουργικών αποφάσεων.
Με την παρ. 3 καταργείται η προθεσμία, κατά την οποία τα πρώην μέλη της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. απαγορεύεται να παρέχουν υπηρεσία σε εταιρία ή επιχείρηση επί των υποθέσεων που οι ίδιοι χειρίστηκαν. Με δεδομένο ότι η σχετική απαγόρευση αφορά μόνο τις ίδιες υποθέσεις που τα πρώην μέλη χειρίστηκαν, ή που
συμμετείχαν στη λήψη απόφασης, και όχι εν γένει την παροχή υπηρεσιών σε επιχειρήσεις, των οποίων οι υποθέσεις εξετάστηκαν από την Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ., και προκειμένου να θωρακιστεί η ανεξαρτησία της Αρχής, είναι επιβεβλημένο η σχετική απαγόρευση να είναι χρονικά απεριόριστη.
Επί του άρθρου 109
Με την προτεινόμενη διάταξη εισάγεται νέα παράγραφος 2 στο άρθρο 8 του ν. 441/2016 σχετικά με το είδος της «ηλεκτρονικής» υπογραφής η οποία πρέπει να τίθεται από τους εταίρους στα καταστατικά των υπό σύσταση εταιρειών που συντάσσονται και καταχωρίζονται στο ΓΕΜΗ μέσω της ηλεκτρονικής Υπηρεσίας Μίας Στάσης (e-ΥΜΣ). Στην ελληνική έννομη τάξη υπάρχουν σήμερα δύο είδη ηλεκτρονικών υπογραφών: η «προηγμένη ψηφιακή» υπογραφή, όπως ορίζεται στην περ. 12 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 910/2014 σε συνδυασμό με το άρθρο 25 αυτού και η απλή «ηλεκτρονική» υπογραφή, όπως ορίζεται στην περίπτωση 10 του άρθρου 3 του ως άνω Κανονισμού.
Δεδομένου ότι στο κλειστό πληροφοριακό σύστημα της e-ΥΜΣ η δήλωση βουλήσεως των δικαιοπρακτούντων (ιδρυτών εταιρείας) εισάγεται, χαρτογραφείται, ταυτοποιείται, πιστοποιείται ηλεκτρονικά και κρατείται σε ηλεκτρονική βάση που θα λειτουργήσει ειδικά για αυτόν το σκοπό, εξασφαλίζεται και στην απλή «ηλεκτρονική» υπογραφή αξιοπιστία ανάλογη της «προηγμένης ψηφιακής». Για το λόγο αυτό κρίθηκε ορθό η προτεινόμενη διάταξη να διευκρινίσει ρητά πλέον ότι για τη σύνταξη συστατικού εγγράφου (καταστατικού) εταιρείας μέσω της ηλεκτρονικής διαδικασίας της e-ΥΜΣ μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε η «προηγμένη ψηφιακή» υπογραφή, όπως ορίζεται στην περ. 12 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 910/2014, είτε η απλή «ηλεκτρονική» υπογραφή, όπως ορίζεται στην περίπτωση 10 του άρθρου 3 του ως άνω Κανονισμού.
Σχέδιο διάταξης
Άρθρο 108: Τροποποιήσεις του ν. 4013/2011
1. Στην υποπερίπτ. γγ’ του τρίτου εδαφίου της περίπτ. γ’ της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4013/2011 (Α’ 204) διαγράφεται η λέξη «σύμφωνη».
2. Το τελευταίο εδάφιο της περίπτ. γ’ της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4013/2011 αντικαθίσταται ως εξής:
«Μετά την άπρακτη παρέλευση της ως άνω προθεσμίας οι σχετικές πράξεις μπορούν να εκδοθούν και χωρίς τη γνώμη της Αρχής».
Άρθρο 109: Τροποποιήσεις του ν. 4441/2016
1. Στο άρθρο 8 του ν. 4441/2016 προστίθεται παράγραφος 4 ως εξής:
«4. Πρότυπα καταστατικά τα οποία υποβάλλονται στην Ηλεκτρονική Υπηρεσία Μίας Στάσης υπογράφονται ηλεκτρονικά είτε με α) την ηλεκτρονική υπογραφή του στοιχείου 10 του άρθρου 3 του Κανονισμού 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 2014, η οποία έχει νομική ισχύ και είναι παραδεκτή σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 1 του εν λόγω Κανονισμού, όπως ισχύει, είτε με β) την εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή του στοιχείου 12 του άρθρου 3 σε συνδυασμό με το άρθρο 26 του Κανονισμού 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 2014, η οποία έχει νομική ισχύ ισοδύναμη με την ιδιόχειρη υπογραφή σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 2 του εν λόγω Κανονισμού, όπως ισχύει»
2. Στην παρ. 2 του άρθρου 8 του ν. 4441/2016 μετά την περίπτωση γ’ προστίθεται περίπτ. δ’ ως ακολούθως και οι επόμενες περιπτώσεις αναριθμούνται
αναλόγως:
«δ. Υπογράφουν ηλεκτρονικά το πρότυπο καταστατικό σύμφωνα με την παρ. 4.»
