ΙΟΝΙΟ: Η Ελλάδα επιστρέφει δυναμικά στον ενεργειακό χάρτη, καθώς υπεγράφη η ιστορική συμφωνία συμμετοχής της ExxonMobil στην Κοινοπραξία του «Block 2» στο Ιόνιο, μαζί με την Energean και τη Helleniq Energy, υπό το πλαίσιο της διατλαντικής συνεργασίας για την ενέργεια (P-TEC).
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Η τελετή πραγματοποιήθηκε παρουσία της Υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, του Έλληνα Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και της Πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα Κίμπερλι Γκίλφοιλ. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας χαρακτήρισε τη συμφωνία «ψήφο εμπιστοσύνης» για την Ελλάδα και αφετηρία μιας νέας εποχής για τις υπεράκτιες έρευνες υδρογονανθράκων.
Νέα κοινοπραξία – νέα δεδομένα για το Ιόνιο
Η ExxonMobil αποκτά μερίδιο 60 % στο Block 2, η Energean Hellas διατηρεί 30 % και η Helleniq Upstream Δυτικής Κέρκυρας 10 %. Η Energean θα παραμείνει operator στην ερευνητική φάση, ενώ σε περίπτωση ανακάλυψης κοιτάσματος, τη διαχείριση θα αναλάβει η αμερικανική εταιρεία.
Η υπογραφή εντάσσεται στο πλαίσιο της διακυβερνητικής συνεργασίας P-TEC, που συντονίζει τις ενεργειακές πολιτικές ανάμεσα σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο την ασφάλεια εφοδιασμού και την ενεργειακή διαφοροποίηση της Ε.Ε.
Ο Αντιπρόεδρος της ExxonMobil Global Exploration, Τζον Άρντιλ, τόνισε ότι «η Ανατολική Μεσόγειος μετατρέπεται σε νέο πυλώνα προμήθειας φυσικού αερίου για την Ευρώπη», ενώ ο Έλληνας Υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σημείωσε πως «η Ελλάδα υποστηρίζει ενεργά κάθε συνεργασία που ενισχύει την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ενεργειακή αυτονομία».
Η γεώτρηση “Ασωπός-1” και τα γεωλογικά δεδομένα
Το Block 2 βρίσκεται 30 χλμ. δυτικά της Κέρκυρας, στη γεωλογική ενότητα της Προ-Απούλιας Ζώνης, με βάθη νερού 500–1.500 μ. Η πρώτη γεώτρηση, με την ονομασία «Ασωπός-1», θα φτάσει σε βάθος 4.000 μ. κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Το κοίτασμα εκτιμάται ότι μπορεί να περιέχει έως 7 τρισ. κυβικά πόδια (περίπου 200 δισ. κυβικά μέτρα) φυσικού αερίου, με πιθανότητες επιτυχίας 15-18 %. Το 2022 πραγματοποιήθηκε η απόκτηση 2.244 τ.χλμ. τρισδιάστατων σεισμικών δεδομένων, με αυστηρή περιβαλλοντική εποπτεία από την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), η οποία παρακολούθησε επιτόπου τις εργασίες.
Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό υποθαλάσσιο ενεργειακό δυναμικόπου μπορεί να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στην ενίσχυση των εγχώριων εφοδιαστικών αλυσίδων. Οι ερευνητικές εργασίες του 2026–2027 θεωρούνται κομβικές για την αναβάθμιση της θέσης της χώρας στον ενεργειακό διάλογο της Ευρώπης.
Αμερικανική στρατηγική και ελληνικό πλεονέκτημα
Ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα είναι το τέλειο σημείο εισόδου για το φυσικό αέριο που θα υποκαταστήσει τη ρωσική εξάρτηση της Ευρώπης».
Η αμερικανική στρατηγική στηρίζεται στην ανάπτυξη ασφαλών, φιλικών επενδύσεων σε περιοχές πολιτικής σταθερότητας. Το έργο του Ιονίου συνδέεται άμεσα με τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό της Ε.Ε. και της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής**, που επιδιώκει έως 2030 την αντικατάσταση του 70 % των εισαγόμενων όγκων ρωσικού LNG με εναλλακτικές πηγές.
Παράλληλα, η συμφωνία ενισχύει την ελληνική διαπραγματευτική θέση απέναντι στην Ιταλία και τη Λιβύη, αναδεικνύοντας την ανάγκη για οριοθέτηση και αξιοποίηση θαλάσσιων ζωνών με βάση το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η πολιτική διάσταση και το μήνυμα εμπιστοσύνης
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημειώνει ότι η επένδυση της ExxonMobil στο Ιόνιο αποτελεί «σταθμό για την ενεργειακή κυριαρχία της Ελλάδας».
Ο Σταύρος Παπασταύρου επισήμανε ότι «η κυβέρνηση Μητσοτάκη τηρεί τη δέσμευσή της για αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου της χώρας, με σεβασμό στο περιβάλλον και στα ευρωπαϊκά πρότυπα βιωσιμότητας».
Ειδικοί παρατηρητές επισημαίνουν ότι η συμμετοχή της ExxonMobil στέλνει σήμα διεθνούς αξιοπιστίας σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων και προσφέρει μακροπρόθεσμη σταθερότητα στον τομέα των ερευνών.
Στο επιχειρησιακό επίπεδο, η Helleniq Energy –πρώην ΕΛΠΕ– ενισχύει την παρουσία της στα θαλάσσια blocks της Δυτικής Ελλάδας, επενδύοντας παράλληλα στην πράσινη μετάβαση.
Η Energean, με πολυετή εμπειρία στη Μεσόγειο, θα ηγηθεί των πρώτων φάσεων ερευνών.
Ο διευθύνων σύμβουλος Μαθιός Ρήγας δήλωσε ότι «η πρώτη υπεράκτια γεώτρηση μετά από τέσσερις δεκαετίες μπορεί να καταστήσει την Ελλάδα ενεργειακά ανεξάρτητη και να φέρει πραγματική ανάπτυξη στις τοπικές κοινωνίες».
Το μέλλον της ελληνικής ενέργειας
Το Block 2 είναι σήμερα η πιο ώριμη παραχώρηση για πραγματική γεώτρηση. Η δέσμευση προς την ΕΔΕΥΕΠ θα πρέπει να οριστικοποιηθεί έως τον Μάρτιο 2026, ενώ αν όλα εξελιχθούν ομαλά, η γεώτρηση μπορεί να ξεκινήσει στα τέλη 2026.
Η περιοχή του Ιονίου, σε συνδυασμό με τις ενεργειακές υποδομές της Ηπείρου και του Αιγίου, προσφέρει τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη ενός νέου άξονα φυσικού αερίου που θα συνδέεται με τα έργα του Διαδριατικού Αγωγού TAP και του μελλοντικού αγωγού EastMed.
Το πρόγραμμα αναμένεται να δημιουργήσει εκατοντάδες θέσεις εργασίας, νέες επενδύσεις σε λιμενικές εγκαταστάσεις και προστιθέμενη αξία στην τοπική οικονομία των Ιονίων Νήσων. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος διαβεβαιώνει ότι οι περιβαλλοντικές μελέτες θα τηρήσουν αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα, υπό την εποπτεία της ΕΔΕΥΕΠ και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος (EEA).
Το Ιόνιο ως πυλώνας ενεργειακής ανεξαρτησίας
Η ελληνοαμερικανική συνεργασία στο Ιόνιο δεν αφορά μόνο φυσικό αέριο· αφορά κυριαρχία, σταθερότητα και τεχνογνωσία.
Μετά από δεκαετίες απραξίας, η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει μεθοδικά τον φυσικό της πλούτο, χωρίς να συγκρούεται με την πράσινη μετάβαση, αλλά να τη συμπληρώνει.
Όπως τόνισε ανώτερο στέλεχος της ΕΔΕΥΕΠ στο tilegrafimanews.gr, «η συμμετοχή της ExxonMobil σηματοδοτεί την είσοδο της Ελλάδας στο διεθνές ενεργειακό παιχνίδι, με όρους σοβαρότητας και βιωσιμότητας».
Η γεώτρηση «Ασωπός-1» θα δείξει αν κάτω από το βυθό του Ιονίου υπάρχει ένας νέος ενεργειακός θησαυρός. Και αν όντως επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, το φυσικό αέριο του Ιονίου θα είναι το πρώτο ελληνικό κοίτασμα μεγάλης κλίμακας μετά το Πρίνου, αλλά και η αρχή μιας νέας εποχής για τη χώρα.
