ΟΠΕΚΕΠΕ: Η σημερινή συνεδρίαση της εξεταστικής επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ αποτέλεσε ένα από τα πιο έντονα επεισόδια του τελευταίου διαστήματος, με αφορμή την άρνηση του Γιώργου Ξυλούρη – του γνωστού «Φραπέ» – να παραστεί και να καταθέσει.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Το ζήτημα άνοιξε ευθέως θεσμικό και πολιτικό ζήτημα, με την πλειοψηφία να ξεκαθαρίζει ότι τον τελικό λόγο για ενδεχόμενη βίαιη προσαγωγή έχει η εισαγγελική αρχή και όχι η επιτροπή, σύμφωνα με το πλαίσιο λειτουργίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Από την πρώτη στιγμή, οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, δια του εισηγητή τους Μακάριου Λαζαρίδη, υποστήριξαν ότι το ζήτημα της απείθειας εμπίπτει αποκλειστικά στις αρμοδιότητες του εισαγγελέα. «Ο εισαγγελέας θα μας πει τι πρέπει να γίνει», ήταν η χαρακτηριστική τοποθέτηση από την πλευρά της πλειοψηφίας, που παρέπεμψε ευθέως στις προβλεπόμενες διαδικασίες της Βουλής των Ελλήνων για τις εξεταστικές επιτροπές.
Αποχώρηση αντιπολίτευσης – «Δεν νομιμοποιούμε παράβαση καθήκοντος»
Η αντιπολίτευση, ωστόσο, είχε εντελώς διαφορετική άποψη. ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, Νέα Αριστερά, Πλεύση Ελευθερίας, Ελληνική Λύση και Νίκη ζήτησαν άμεση βίαιη προσαγωγή του μάρτυρα από την ίδια την επιτροπή, επιμένοντας ότι το όργανο έχει πλήρη ερευνητική εξουσία. Ο Νίκος Καραθανασόπουλος του ΚΚΕ έκανε λόγο για «καθαρή υπεκφυγή» της κυβέρνησης, ενώ η Μιλένα Αποστολάκη από το ΠΑΣΟΚ ζήτησε «ένταλμα χωρίς καμία καθυστέρηση».
Το θερμό κλίμα κορυφώθηκε όταν ο Βασίλης Κόκκαλης δήλωσε ότι «δεν νομιμοποιούμε την παράβαση καθήκοντος» και ανακοίνωσε αποχώρηση, την οποία ακολούθησαν όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Η αποχώρηση αυτή έδωσε ξεκάθαρη πολιτική διάσταση στην υπόθεση και άφησε την επιτροπή να συνεχίσει μόνο με την πλειοψηφία.
Το υπόμνημα του Γιώργου Ξυλούρη – «Κάνω χρήση του δικαιώματος σιωπής»
Το κλίμα πυροδοτήθηκε ακόμη περισσότερο από το γραπτό υπόμνημα που απέστειλε ο Γιώργος Ξυλούρης λίγο πριν την έναρξη της συνεδρίασης. Σε αυτό, ο «Φραπές» δηλώνει ότι κάνει χρήση του δικαιώματος σιωπής και της μη αυτοενοχοποίησης, όπως προβλέπεται από την ΕΣΔΑ και από τον νέο Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
Επικαλείται μάλιστα ότι δεν έχει πρόσβαση στα έγγραφα που τον εμφανίζουν ως ύποπτο, μεταξύ των οποίων και πόρισμα της Αρχής Καταπολέμησης Ξεπλύματος Χρήματος, παρά το γεγονός ότι υπέβαλε σχετικό αίτημα. «Δεν μπορώ να καταθέσω χωρίς να έχω πρόσβαση στο υλικό που με αφορά», σημειώνει στο υπόμνημά του.
Ο Ξυλούρης προσθέτει ότι η δημόσια κατάθεσή του στην επιτροπή «θα οδηγήσει σε άμεση παραβίαση του δικαιώματος σιωπής» και θα χρησιμοποιηθεί εις βάρος του σε οποιαδήποτε μελλοντική κατάθεση ενώπιον δικαστικών αρχών.
Τα επιχειρήματα της ΝΔ – «Η αντιπολίτευση λέει άλλα σήμερα»
Από την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας, το αφήγημα ήταν καθαρό: η αντιπολίτευση αλλάζει στάση.
«Τόσους μήνες έλεγαν ότι ο ‘Φραπές’ είναι ύποπτος. Τώρα ξαφνικά υποστηρίζουν ότι δεν έχει αυτή την ιδιότητα και ότι πρέπει να κληθεί διά της βίας από την επιτροπή», ανέφερε ο Μακάριος Λαζαρίδης.
Η πλειοψηφία υποστήριξε ότι ο εισαγγελέας είναι αποκλειστικά αρμόδιος να αποφασίσει αν ο μάρτυρας τελεί σε απείθεια, εάν δικαιούται να επικαλεστεί σιωπή και αν συντρέχουν λόγοι έκδοσης εντάλματος. Το επιχείρημα τεκμηριώθηκε με αναφορά στον ρόλο της Εισαγγελίας Αρείου Πάγου, η οποία έχει την τελική ευθύνη για την εποπτεία της νομιμότητας.
Ο πρόεδρος της επιτροπής, Ανδρέας Νικολακόπουλος, τόνισε: «Η εξεταστική δεν έχει δυνατότητα επιβολής ποινών. Μπορούμε να διατυπώσουμε κρίση, όχι να εκδώσουμε εντάλματα».
Τι θα γίνει από εδώ και πέρα – Ο εισαγγελέας αποφασίζει
Μετά την ψηφοφορία στην οποία μετείχε μόνο η πλειοψηφία, αποφασίστηκε η άμεση αποστολή του υπομνήματος στον εισαγγελέα. Εκείνος θα εξετάσει:
• αν ο μάρτυρας δικαιολογεί νομικά το δικαίωμα σιωπής,
• αν έχει διαπραχθεί το αδίκημα της απείθειας,
• και αν πρέπει να εκδοθεί βίαιη προσαγωγή.
Πηγές της πλειοψηφίας επιμένουν ότι «η διαδικασία είναι απολύτως θεσμική και δεν υπάρχει πρόθεση συγκάλυψης». Αντίθετα, η αντιπολίτευση μιλά για «απόπειρα αποστασιοποίησης από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ».
Η πολιτική ουσία της σύγκρουσης
Στην πραγματικότητα, η υπόθεση του «Φραπέ» λειτουργεί πλέον ως πεδίο σύγκρουσης για το εύρος της κυβερνητικής ευθύνης στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και για τα όρια της κοινοβουλευτικής λογοδοσίας. Η αντιπολίτευση βλέπει «συγκάλυψη», η κυβέρνηση βλέπει «θεσμική πειθαρχία».
Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο βήμα είναι αποκλειστικά στα χέρια της εισαγγελικής αρχής. Η απόφασή της θα καθορίσει αν ο Γιώργος Ξυλούρης θα οδηγηθεί διά της βίας στην εξεταστική ή αν το δικαίωμα σιωπής που επικαλείται θα γίνει δεκτό.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η υπόθεση έχει ακόμη δρόμο και πως η πολιτική ένταση γύρω από τον «Φραπέ» και τον ΟΠΕΚΕΠΕ δύσκολα θα κοπάσει το επόμενο διάστημα.
