ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ: Η θανατηφόρα ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει φέρει σε απόγνωση εκατοντάδες κτηνοτρόφους σε όλη τη χώρα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
ΟΠΕΚΕΠΕ: Από τα 22 εκατ. ευρώ παράνομων επιδοτήσεων, τα 17 πήγαν στην Κρήτη – Δεσμεύονται περιουσίες
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Από την Αιτωλοακαρνανία και την Ήπειρο, έως τη Θεσσαλία και την Κρήτη, το ζωικό κεφάλαιο έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα, με χιλιάδες ζώα να θανατώνονται για να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ζοφερή: χωριά χωρίς κοπάδια, οικογένειες χωρίς εισόδημα και μια αγροτική οικονομία που κλυδωνίζεται από τις συνεχείς κρίσεις.
Οι αποζημιώσεις που αναμένονται
Η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει πακέτο στήριξης για τους πληγέντες. Σύμφωνα με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (minagric.gr), το πρώτο σκέλος αφορά αποζημιώσεις για κάθε θανατωμένο ζώο, βάσει του καθεστώτος de minimis. Οι τιμές που έχουν ανακοινωθεί είναι:
• 4 ευρώ ανά ζώο για περιοχές όπως Άρτα, Ιωάννινα, Πρέβεζα, Ρέθυμνο, Ζάκυνθος και Χανιά.
• 6 ευρώ ανά ζώο για νομούς όπως Ηράκλειο, Δράμα, Κορινθία, Σέρρες και Λέσβος.
• 14 ευρώ ανά ζώο για τις βαριές πληγείσες περιοχές: Αιτωλοακαρνανία, Καρδίτσα, Τρίκαλα, Λάρισα, Ξάνθη και Χαλκιδική.
Ωστόσο, οι κτηνοτρόφοι επισημαίνουν ότι τα ποσά αυτά είναι σταγόνα στον ωκεανό, καθώς η πραγματική ζημιά από τη θανατηφόρα ασθένεια ξεπερνά πολλαπλάσια τις ενισχύσεις.
Το χρονοδιάγραμμα πληρωμών
Παρά τις εξαγγελίες, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου δεν είχε ανοίξει ακόμη η σχετική πλατφόρμα αιτήσεων στον ΟΠΕΚΕΠΕ (opekepe.gr). Οι διασταυρωτικοί έλεγχοι που πρέπει να γίνουν με τα μητρώα του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ (elgo.gr) και το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής (ΟΠΣΚ) θα καθυστερήσουν αναπόφευκτα τη διαδικασία.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το πιθανότερο σενάριο είναι ότι οι πρώτες πληρωμές θα γίνουν τέλη Σεπτεμβρίου, ωστόσο αρκετοί εκτιμούν πως η πίστωση θα μεταφερθεί στον Οκτώβριο.
Το πακέτο των 63 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές
Παράλληλα με τις αποζημιώσεις για τη θανατηφόρα ευλογιά, σε εκκρεμότητα παραμένει και η ενίσχυση για τις ζωοτροφές. Το σχετικό πακέτο, ύψους 63 εκατ. ευρώ, έχει ήδη εγκριθεί με ΚΥΑ από τις 4 Αυγούστου. Παρ’ όλα αυτά, οι διαδικασίες τρέχουν με αργούς ρυθμούς, γεγονός που καθυστερεί τις πληρωμές.
Η καταβολή τους είναι κρίσιμη, αφού οι κτηνοτρόφοι, έχοντας χάσει ζωικό κεφάλαιο, πρέπει να συντηρήσουν τα εναπομείναντα ζώα με συνεχώς αυξανόμενο κόστος ζωοτροφών. Αν δεν υπάρξει άμεση παρέμβαση, πολλοί φοβούνται ότι θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν το επάγγελμα.
Η καταστροφή στις εστίες της νόσου
Η Αιτωλοακαρνανία μετρά ήδη δεκάδες χιλιάδες χαμένα αιγοπρόβατα, με χαρακτηριστικές τις εικόνες από κτηνοτροφικές μονάδες που εκκενώθηκαν σε λίγες μέρες. Η Ήπειρος, παραδοσιακή περιοχή αιγοπροβατοτροφίας, βλέπει τα κοπάδια να συρρικνώνονται, ενώ στην Κρήτη οι θανατώσεις ζώων έχουν χτυπήσει ιδιαίτερα μικρούς παραγωγούς.
Στην Θεσσαλία, οι πλημμύρες του 2023 είχαν ήδη αποδυναμώσει τις εκμεταλλεύσεις. Η νέα επιδημία ευλογιάς λειτουργεί σαν «χαριστική βολή», με τις οικογένειες να μην έχουν καν τα απαραίτητα για να ξεκινήσουν από την αρχή.
Η φωνή των κτηνοτρόφων
«Έμεινα με άδεια μαντριά. Σε δύο εβδομάδες έχασα 300 πρόβατα που είχα μεγαλώσει από το μηδέν», λέει κτηνοτρόφος από την Άρτα. «Τα 4 ευρώ που μας δίνουν δεν καλύπτουν ούτε το 1/10 της αξίας τους. Αν δεν αλλάξει κάτι, θα βάλουμε λουκέτο».
Οι κτηνοτροφικοί σύλλογοι ζητούν από την πολιτεία:
• Πραγματική αποζημίωση ανά ζώο, με βάση την εμπορική αξία.
• Επιπλέον ενίσχυση για να καλύψουν το χαμένο εισόδημα των μηνών που δεν θα έχουν παραγωγή γάλακτος.
• Ταχεία διαδικασία πληρωμών, ώστε να μην περιμένουν μήνες μέχρι να πάρουν έστω ένα μέρος των χρημάτων.
Ο ρόλος των ευρωπαϊκών αρχών
Η καθυστέρηση στην καταβολή των αποζημιώσεων σχετίζεται και με την αυξημένη εποπτεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ec.europa.eu), που παρακολουθεί στενά τις ενισχύσεις στον αγροτικό τομέα για να διασφαλίσει ότι δεν παραβιάζονται οι κανόνες περί ανταγωνισμού. Οι ελληνικές αρχές έχουν υποβάλει τα απαραίτητα αιτήματα, ωστόσο η διαδικασία διασταυρώσεων κρατάει χρόνο.
Η επόμενη μέρα για την αιγοπροβατοτροφία
Το ερώτημα που πλανάται είναι πώς θα σταθεί ξανά στα πόδια της η ελληνική αιγοπροβατοτροφία. Η ευλογιά δεν είναι η πρώτη κρίση – είχαν προηγηθεί η αύξηση των ζωοτροφών, οι απώλειες από τις πλημμύρες και τα προβλήματα με τις αγορές. Αν δεν υπάρξει ολιστική στρατηγική στήριξης, ο κλάδος κινδυνεύει με συρρίκνωση.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει επιπλέον μέτρα, όπως ειδικά προγράμματα ανασύστασης κοπαδιών και στήριξη για νέους κτηνοτρόφους. Όμως, χωρίς άμεση οικονομική ένεση, η επόμενη μέρα μοιάζει αβέβαιη.
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι μια υγειονομική και οικονομική βόμβα για την ελληνική κτηνοτροφία. Οι αποζημιώσεις που έχουν εξαγγελθεί (63 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές και ποσά 4–14 ευρώ ανά ζώο) είναι ένα πρώτο βήμα, αλλά δεν αρκούν για να καλύψουν το βάθος της ζημιάς.
Οι κτηνοτρόφοι περιμένουν με αγωνία τις ανακοινώσεις στη ΔΕΘ, ελπίζοντας σε πιο γενναία μέτρα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι αν δεν κινηθούν γρήγορα οι διαδικασίες, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει ένα σημαντικό κομμάτι της αιγοπροβατοτροφικής της παράδοσης.
