ΟΠΕΚΕΠΕ: Η καθυστέρηση στις πληρωμές των αυτόχθονων φυλών έχει οδηγήσει εκατοντάδες κτηνοτρόφους σε αδιέξοδο. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ μετέθεσε την εξόφληση για τα μέσα Οκτωβρίου, αφήνοντας ανοιχτό ότι τα χρήματα θα προέλθουν από τον κρατικό προϋπολογισμό αντί για κοινοτικούς πόρους.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Ταυτόχρονα, η αγορά οπωροκηπευτικών καλείται να ανταποκριθεί σε νέες διοικητικές υποχρεώσεις: έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η εγγραφή ή ανανέωση στο Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών (MENO), με παράβολα από 300 έως 600 ευρώ και συγκεκριμένα δικαιολογητικά.
«Παγωμένες» πληρωμές σε 1.120 εκτροφές
Η παρέμβαση Π3-70-1.5 για τις αυτόχθονες φυλές αφορά περίπου 1.120 εκτροφές. Οι κτηνοτρόφοι έχουν ολοκληρώσει τις δεσμεύσεις τους από τον Μάιο του 2025, όμως ακόμη δεν έχουν λάβει ούτε ευρώ. Επισήμως, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και ο ΟΠΕΚΕΠΕ επικαλούνται «εκκρεμότητες ελέγχων».
Στην πράξη, οι έλεγχοι αυτοί διαρκούν πάνω από 18 μήνες, ενώ θα έπρεπε ήδη να έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες για το 2025 ώστε να καταβληθεί προκαταβολή μέχρι τον Δεκέμβριο. Οι κτηνοτρόφοι καταγγέλλουν ότι οι καθυστερήσεις αυτές όχι μόνο τους οδηγούν σε οικονομικό αδιέξοδο, αλλά απειλούν και τη διατήρηση του ζωικού κεφαλαίου.
Εξώδικα και απειλή ευρωπαϊκής προσφυγής
Μπροστά στο αδιέξοδο, οι κτηνοτρόφοι κατέθεσαν εξώδικη διαμαρτυρία, όπου υπογραμμίζουν:
• Την οικονομική ασφυξία που υφίστανται.
• Την υπονόμευση της ίδιας της παρέμβασης για τη διατήρηση γενετικών πόρων.
• Την απαξίωση του κράτους δικαίου.
• Την πιθανή παράβαση κοινοτικού δικαίου, που τους οδηγεί να εξετάζουν ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Η αγανάκτηση εντείνεται από το γεγονός ότι, όπως παραδέχονται υπηρεσιακοί παράγοντες, τα κονδύλια του μέτρου για το 2024 δεν έχουν εκταμιευθεί από την Ε.Ε. κι έτσι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ετοιμάζεται να καλύψει την πληρωμή μέσω εθνικών πόρων.
Οικονομικό και πολιτικό βάρος
Αν και η λύση με τον κρατικό προϋπολογισμό φαίνεται προσωρινή, έχει σοβαρές συνέπειες. Από τη μια πλευρά, δίνει ανάσα στους κτηνοτρόφους· από την άλλη, μεταφέρει το κόστος στον Έλληνα φορολογούμενο, ενώ παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο περικοπών σε άλλα προγράμματα.
Σύμφωνα με πηγές, το ποσό που εκκρεμεί για τις αυτόχθονες φυλές ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ, ενώ συνολικά οι ανεξόφλητες υποχρεώσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ από προγράμματα και άμεσες ενισχύσεις υπερβαίνουν τα 400 εκατ. ευρώ. Αν δεν υπάρξει άμεση ευρωπαϊκή εκταμίευση, το Υπουργείο θα κληθεί να βρει ισόποσα κονδύλια από τον κρατικό κορβανά.
Το δεύτερο μέτωπο: Μητρώο οπωροκηπευτικών
Την ίδια στιγμή, οι έμποροι νωπών οπωροκηπευτικών πρέπει να φροντίσουν για την εγγραφή ή ανανέωση στο Μητρώο Εμπόρων (MENO). Η διαδικασία είναι υποχρεωτική για όλες τις επιχειρήσεις που έχουν τριετή εγγραφή έως 30 Ιουνίου 2025. Αν δεν υποβάλουν αίτηση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, θα απενεργοποιηθούν.
Τα παράβολα καθορίζονται ως εξής:
• 600€ για εισαγωγείς/παραλήπτες.
• 300€ για εμπόρους εγχώριας αγοράς.
• 400€ για λοιπούς συναλλασσόμενους.
• Δωρεάν για παραγωγούς και εμπόρους λαϊκών αγορών.
Η αίτηση συνοδεύεται από δικαιολογητικά όπως βεβαίωση από το Γ.Ε.ΜΗ., στοιχεία μητρώου επιχείρησης μέσω ΑΑΔΕ, αποδεικτικό καταβολής παραβόλου και, όπου απαιτείται, γνωμάτευση καταλληλότητας εγκαταστάσεων από τη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ).
Ποιοι κινδυνεύουν με απενεργοποίηση
Όσες επιχειρήσεις δεν ανανεώσουν την εγγραφή τους, δεν θα μπορούν να υποβάλουν ψηφιακές αναγγελίες στην υπηρεσία «Αναγγελία Διακίνησης Οπωροκηπευτικών» και θα βρεθούν εκτός αγοράς. Η διαδικασία εποπτεύεται από τη Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του ΥπΑΑΤ, ενώ οι έλεγχοι στις εγκαταστάσεις διενεργούνται από τριμελείς επιτροπές με βάση το Π.Δ. 298/2000.
Για τους παραγωγούς που συμμετέχουν σε λαϊκές αγορές, απαιτείται άδεια από το αντίστοιχο ταμείο και επικαιροποιημένα στοιχεία της τελευταίας δήλωσης ΟΣΔΕ.
Η πίεση στην αγορά
Η «διπλή ομηρία» που βιώνουν αγρότες και κτηνοτρόφοι έχει σημαντικές επιπτώσεις:
• Οι κτηνοτρόφοι περιμένουν να δουν αν θα πληρωθούν τον Οκτώβριο ή αν θα χαθεί ακόμη μία χρονιά.
• Οι έμποροι καλούνται να καταβάλουν υψηλά παράβολα σε περίοδο χαμηλής ρευστότητας.
• Οι καταναλωτές ενδέχεται να δουν αυξήσεις τιμών, καθώς οι πιέσεις μεταφέρονται στην αλυσίδα παραγωγής και εμπορίας.
Εκπρόσωποι του ΕΛΓΑ προειδοποιούν ότι οι καθυστερήσεις πληρωμών και οι υποχρεώσεις στο MENO δημιουργούν συνθήκες «ασφυξίας» για τους μικρούς παραγωγούς και εμπόρους, οι οποίοι δυσκολεύονται να σταθούν ανταγωνιστικά απέναντι σε μεγάλες εταιρείες.
Η παράταση των πληρωμών για τις αυτόχθονες φυλές από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και οι αυξημένες απαιτήσεις για την εγγραφή στο Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών δείχνουν την ίδια εικόνα: μια αγροτική οικονομία που πιέζεται από καθυστερήσεις, γραφειοκρατία και οικονομική στενότητα. Είτε μιλάμε για κτηνοτρόφους που περιμένουν ενισχύσεις, είτε για εμπόρους που καλούνται να πληρώσουν παράβολα, το ζητούμενο είναι το ίδιο: σταθεροί κανόνες και έγκαιρες πληρωμές.
Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις ανάγκες του πρωτογενούς τομέα, χωρίς να μεταθέτει συνεχώς το βάρος στους παραγωγούς. Γιατί η καθυστέρηση και η αβεβαιότητα κοστίζουν ακριβά, όχι μόνο σε ευρώ αλλά και σε εμπιστοσύνη.
