ΜΠΛΟΚΑ ΑΓΡΟΤΩΝ: Σε μια κρίσιμη καμπή για το αγροτικό κίνημα και σε μια στιγμή που τα μπλόκα έχουν απλωθεί σε όλη τη χώρα, το Μέγαρο Μαξίμου έστειλε χθες σαφές μήνυμα προς τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους, καλώντας τους να ορίσουν συντεταγμένη ομάδα εκπροσώπων και συγκεκριμένη λίστα αιτημάτων, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για συνάντηση σε υψηλό κυβερνητικό επίπεδο.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Η κίνηση αυτή, που χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως τελεσίγραφο, επιχειρεί να βάλει τάξη σε ένα αγροτικό μέτωπο που βρίσκεται σε πλήρη κινητοποίηση, με φανερή την πρόθεση της κυβέρνησης να αποφύγει νέα παρατεταμένη κρίση όπως εκείνη του 2024.
Το «υψηλό επίπεδο» που ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ερμηνεύεται ήδη ως πιθανή άμεση εμπλοκή του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος έχει δείξει ότι θέλει προσωπικά να χειριστεί την κατάσταση, ειδικά στα ζητήματα που αφορούν το αγροτικό ρεύμα, το πετρέλαιο και τις πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το σενάριο αυτό μοιάζει όλο και πιο πιθανό, ιδιαίτερα μετά τη χθεσινή σύσκεψη του πρωθυπουργού με τους συναρμόδιους υπουργούς για την κατάσταση των πληρωμών από ΟΠΕΚΕΠΕ και ΕΛΓΑ, ενόψει των καταβολών του Δεκεμβρίου.
Το σχέδιο συμβιβασμού για το αγροτικό ρεύμα
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στο τραπέζι βρίσκεται ήδη μια πρώτη σειρά προτάσεων που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως βάση συμβιβασμού. Το αγροτικό ρεύμα παραμένει η πιο «καυτή» από τις διεκδικήσεις των αγροτών, με την κυβέρνηση να έχει «κλειδώσει» την τιμή στα 9,2 λεπτά/KWh, όχι όμως οριζόντια. Η πλευρά των αγροτών επιμένει ότι η μόνη δίκαιη λύση είναι η οριζόντια μείωση στα 7 λεπτά, αν και μέσα στο κίνημα υπάρχει μερίδα που θεωρεί εφικτή μια συμφωνία στην περιοχή των 8 λεπτών.
Στη συζήτηση παρεμβαίνει πλέον και η ΔΕΗ, καθώς ως ο κύριος πάροχος ηλεκτρικής ενέργειας έχει κομβικό ρόλο στον καθορισμό του κόστους. Η εταιρεία φέρεται να έχει επισημάνει ότι η υπάρχουσα τιμή είναι στα όρια του κόστους, ενώ κάθε περαιτέρω «κούρεμα» θα πρέπει να συνοδευτεί από δημοσιονομική στήριξη.
Το πετρέλαιο και οι ενισχύσεις λόγω χαμηλών τιμών
Στο μέτωπο του αγροτικού πετρελαίου, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης φαίνεται ότι εξετάζει τη διεύρυνση των ορίων της επιδότησης ώστε να ενταχθούν περισσότεροι δικαιούχοι. Την ίδια ώρα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να συζητηθεί με τις Βρυξέλλες ένα πλαίσιο στήριξης για τους παραγωγούς που πλήττονται από τις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές σε προϊόντα όπως το γάλα, το σιτάρι και τα οπωροκηπευτικά. Αυτό δεν σημαίνει κατώτατη εγγυημένη τιμή, αλλά ειδικά μέτρα ενίσχυσης σε περιόδους έντονης πίεσης.
Όπως επισημαίνουν υπηρεσιακοί παράγοντες, η κατάσταση στις διεθνείς αγορές προκαλεί αλυσιδωτές επιβαρύνσεις στον πρωτογενή τομέα, γεγονός που κάνει ακόμη πιο δύσκολη την προσπάθεια εξισορρόπησης των σχέσεων παραγωγού–εμπόρου–καταναλωτή.
Η πίεση μέσα στη Νέα Δημοκρατία – τέσσερις ώρες συνεδρίαση και εκνευρισμός
Στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας, το κλίμα είναι έντονα φορτισμένο. Η χθεσινή ενημέρωση των «γαλάζιων» βουλευτών από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα διήρκεσε πάνω από τέσσερις ώρες, με πολλά στελέχη να εκφράζουν ανοιχτά τη δυσφορία τους για τον τρόπο που έχει εξελιχθεί η κρίση. Ο Μάκης Βορίδης ζήτησε ευθέως να υπάρξει ξεκάθαρη στρατηγική εκτόνωσης της έντασης, ενώ η Ζέττα Μακρή αναγνώρισε ότι στα μπλόκα βρίσκονται κυρίως ψηφοφόροι της ΝΔ.
Χαρακτηριστικό του κλίματος ήταν το σχόλιο του Χρήστου Μπουκώρου, ο οποίος δήλωσε «έξω τρώμε πολύ ξύλο», εννοώντας ότι οι πιέσεις προς τους βουλευτές στις περιφέρειες είναι πλέον δυσβάστακτες. Την ίδια στιγμή, αναγνώρισε ότι οι πληρωμές για το «Μέτρο 23» στη Μαγνησία έγιναν ομαλά, αλλά αυτό δεν αλλάζει την ευρύτερη εικόνα ανασφάλειας στους παραγωγούς.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η οξεία επίθεση της βουλευτή Σερρών Φωτεινής Αραμπατζή στον πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Γιάννη Καββαθά, με τις φωνές της να ακούγονται –όπως περιγράφεται– μέχρι το ισόγειο των κομματικών γραφείων.
Το θέμα της υπαγωγής ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και τα νέα ερωτήματα
Σημαντικό μέρος της συζήτησης επικεντρώθηκε στο ζήτημα της υπαγωγής του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Βουλευτές, όπως ο Ανδρέας Κατσανιώτης και ο πρώην διοικητής του ΟΠΕΚΕΠΕ Φάνης Παπάς, ζήτησαν διευκρινίσεις για το πώς θα λειτουργεί ο Οργανισμός στο νέο σχήμα, με τον κ. Κατσανιώτη να επισημαίνει ότι η ΑΑΔΕ θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τον ίδιο τεχνικό σύμβουλο όπως και πριν, γεγονός που αφήνει πολλά ερωτήματα για τη διαφάνεια και τον έλεγχο.
Παράλληλα, τέθηκε και το ζήτημα των εισφορών του ΕΛΓΑ που παρακρατήθηκαν αυτόματα από λογαριασμούς αγροτών αμέσως μετά τις πληρωμές του Δεκεμβρίου. Ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ Ανδρέας Λυκουρέντζος απάντησε ότι «οι ίδιοι οι παραγωγοί έχουν επιλέξει την πάγια εντολή», ωστόσο η αντίδραση πολλών βουλευτών έδειξε ότι το θέμα ενδέχεται να ανοίξει εκ νέου.
Η επόμενη ημέρα – θα γίνει συνάντηση τη Δευτέρα;
Όπως όλα δείχνουν, το Σαββατοκύριακο θα είναι καθοριστικό. Αν οι αγρότες καταφέρουν να συγκροτήσουν μια ενιαία και αναγνωρίσιμη ομάδα εκπροσώπων, τότε η πιθανότητα συνάντησης τη Δευτέρα αυξάνεται σημαντικά. Το Μαξίμου θέλει να στείλει μήνυμα ότι «η πόρτα είναι ανοιχτή», αλλά μόνο υπό συντεταγμένη, θεσμική διαδικασία.
Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό της κυβέρνησης υπάρχει προβληματισμός για το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση στα μπλόκα τις επόμενες ημέρες και κατά πόσο μια συμφωνία μπορεί πράγματι να εκτονώσει την κρίση. Παράγοντες που συμμετέχουν στον σχεδιασμό αναφέρουν ότι «οι διαπραγματεύσεις δεν θα είναι εύκολες», όμως υπάρχει πραγματική βούληση για εξεύρεση λύσης.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι το πολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει συνεχώς και το αγροτικό ζήτημα αναδεικνύεται και πάλι σε δοκιμασία κοινωνικής αντοχής – αλλά και κυβερνητικής σταθερότητας.
