ΔΕΝΔΙΑΣ: Με ένα μήνυμα που προκάλεσε συζητήσεις στο πολιτικό σκηνικό, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας τίμησε τα 52 χρόνια από την εξέγερση του πολυτεχνείου επιλέγοντας να αναδείξει τη σημασία της Δημοκρατίας, της ευθύνης των πολιτών και της διαχρονικής ανάγκης υπεράσπισης των θεσμών. Στην ανάρτησή του στο κοινωνικό δίκτυο Χ (Twitter),
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
ο κ. Δένδιας ανέφερε πως «Τιμάμε όσους αγωνίσθηκαν για τη Δημοκρατία. Εξέφρασαν ομόθυμα, ανεξαρτήτως ιδεολογικής προέλευσης ή πολιτικής ένταξης, την αντίθεσή τους σε ένα καθεστώς που κατέστειλε τους δημοκρατικούς θεσμούς, κατέλυσε τις ελευθερίες και εκμαύλισε την έννοια του κράτους δικαίου».
Το μήνυμα, λιτό αλλά με βαθύ πολιτικό περιεχόμενο, εστιάζει όχι μόνο στη μνήμη της εξέγερσης αλλά και στην κατάθεση ενός σύγχρονου πλαισίου προστασίας της Δημοκρατίας. Από το υπουργείοΕθνικής Άμυνας αναφέρουν πως «η Δημοκρατία δεν είναι δεδομένη» και απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση, ιδιαίτερα σε περιόδους πόλωσης και έντασης, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο διεθνές περιβάλλον.
Η συμβολική διάσταση του μηνύματος
Η αναφορά Δένδια στο κοινό αγώνα των πολιτών το 1973 αποτελεί, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, μια στοχευμένη επιλογή: να υπογραμμίσει ότι ο αγώνας ενάντια στον αυταρχισμό υπήρξε υπερκομματικός. Σε μια περίοδο όπου η πολιτική αντιπαράθεση είναι έντονη, ο υπουργός επιχειρεί να επαναφέρει μια πιο ενωτική ανάγνωση της ιστορίας.
Κύκλοι της κυβέρνησης σημειώνουν πως το μήνυμα είχε διπλή στόχευση:
αφενός να τιμήσει όσους εξεγέρθηκαν ενάντια στη χούντα, αφετέρου να υπενθυμίσει ότι οι θεσμοί οφείλουν καθημερινά να προστατεύονται. Η ρητορική αυτή είναι σε πλήρη σύμπνοια με το πρόσφατο κλίμα στις Ένοπλες Δυνάμεις, όπου δίνεται έμφαση στη συνταγματική αποστολή τους και στην προσήλωση στη Δημοκρατία.
Η Βουλή και οι τελετές μνήμης
Στο πολιτικό κέντρο, η Βουλή πραγματοποίησε εκδηλώσεις μνήμης με καταθέσεις στεφάνων και ομιλίες από εκπροσώπους των κομμάτων. Το ενδιαφέρον φέτος ήταν μεγαλύτερο, καθώς η επιρροή των επετειακών μηνυμάτων στη δημόσια συζήτηση είναι πιο έντονη από άλλες χρονιές.
Αναλυτές θεωρούν ότι η στάση των αρχηγών κομμάτων επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στον σεβασμό της ιστορίας και στην ανάγκη κάθε πολιτικός χώρος να διαχωρίσει τη θέση του στο σήμερα. Ειδικά μετά τις κοινωνικές εντάσεις των προηγούμενων ετών, τα επιτελεία επιδιώκουν να δείξουν μια πιο “ήσυχη” και θεσμικά υπεύθυνη εικόνα.
Η ασφάλεια στο επίκεντρο – Το σχέδιο της ΕΛΑΣ
Η φετινή επέτειος συνοδεύτηκε και από αυξημένα μέτρα ασφαλείας. Σύμφωνα με πηγές της ΕΛΑΣ, ο σχεδιασμός περιλάμβανε ειδικές δυνάμεις, drones επιτήρησης, κινητές μονάδες, κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης καθώς και συντονισμό με την αντιτρομοκρατική υπηρεσία.
Το επιχειρησιακό σχέδιο ήταν από τα πιο εκτεταμένα των τελευταίων ετών, με σαφείς εντολές για αποφυγή εντάσεων και άσκοπων συγκρούσεων. Η ΕΛΑΣ επιδίωξε φέτος να λειτουργήσει «αποσυμπιεστικά» για το κλίμα των ημερών, δίνοντας έμφαση σε διάλογο με τις φοιτητικές συλλογικότητες και όχι σε επιδείξεις ισχύος.
Η συνεργασία με τοπικές αρχές και πανεπιστήμια βοήθησε στον έλεγχο των συγκεντρώσεων, αποτρέποντας επιθέσεις σε αστυνομικά τμήματα και εκτεταμένα επεισόδια όπως σε προηγούμενες δεκαετίες.
Τα μηνύματα των κομμάτων και η δημόσια συζήτηση
Πέρα από τον Δένδια, όλα τα κόμματα εξέδωσαν ανακοινώσεις για την επέτειο. Κοινό σημείο αποτέλεσε η ανάγκη σεβασμού της δημοκρατικής μνήμης και η καταδίκη της δικτατορίας. Ωστόσο, η διατύπωση των θέσεων ανέδειξε και σημαντικές διαφοροποιήσεις:
• Η κυβέρνηση τόνισε τη θεσμική συνέχεια και τη σημασία της σταθερότητας.
• Το ΠΑΣΟΚ στάθηκε στα κοινωνικά αιτήματα των φοιτητών και στη σημερινή κρίση τιμών.
• ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά έδωσαν έμφαση στα ζητήματα αστυνομικής βίας.
• Τα μικρά κόμματα έκαναν κριτική για τον τρόπο διαχείρισης των ελευθεριών.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι η υψηλή συμμετοχή πολιτών στις πορείες, καθώς σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι συγκεντρώσεις θα κινηθούν σε επίπεδα προ πανδημίας. Η φετινή συμμετοχή θεωρείται ένδειξη ότι η συλλογική μνήμη παραμένει ενεργή, παρά τις κοινωνικές πιέσεις και την πολυπληθή ατζέντα της δημόσιας ζωής.
Το Πολυτεχνείο ως σύμβολο – Η ιστορική ευθύνη του σήμερα
Πέρα από τις επετειακές δηλώσεις, το Πολυτεχνείο εξακολουθεί να αποτελεί σύμβολο της αξίας της δημοκρατικής συμμετοχής και της αντίστασης απέναντι στον αυταρχισμό. Το μήνυμα του Δένδια, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς δεν απευθύνεται μόνο στους πολίτες, αλλά και στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων.
Σε μια εποχή γεωπολιτικών εντάσεων, μεταναστευτικών πιέσεων και ευρύτερης αστάθειας διεθνώς, η υπενθύμιση ότι η Δημοκρατία στηρίζεται στη συλλογική βούληση και την υπευθυνότητα όλων είναι πιο επίκαιρη από ποτέ.
Το Πολυτεχνείο δεν αφορά μόνο την ιστορία· αφορά το παρόν και το μέλλον — την ευθύνη των θεσμών, των πολιτών και της πολιτικής ηγεσίας να διατηρήσουν ζωντανή την ουσία που ενέπνευσε την εξέγερση του 1973.
