Μητσοτάκης: Μια θεσμική παρέμβαση με σαφές πολιτικό αποτύπωμα ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο υπουργικό συμβούλιο, προτείνοντας τη δημιουργία ειδικής τριεδρικής περιφέρειας απόδημου Ελληνισμού, εντάσσοντας την πρωτοβουλία στο πλαίσιο της επέκτασης της επιστολικής ψήφου και της συνολικής αναβάθμισης της σχέσης κράτους – διασποράς, όπως ήδη αποτυπώνεται σε ψηφιακές διαδικασίες μέσω του gov.gr.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Η πρόταση συνδέεται άμεσα με την αναδιάταξη των εδρών Επικρατείας, οι οποίες επιστρέφουν στις 12, χωρίς μεταβολή του εκλογικού ορίου εισόδου στη Βουλή.
Θεσμική τομή με εθνικό χαρακτήρα
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την κίνηση «εθνική επιλογή πέρα και πάνω από κομματικά τείχη», επιχειρώντας να της προσδώσει διακομματική διάσταση. Η λογική της νέας περιφέρειας δεν αφορά απλώς τη διευκόλυνση της ψήφου, αλλά τη θεσμική ενσωμάτωση των αποδήμων στο πολιτικό σύστημα, με δυνατότητα σταυροδοσίας και άμεσης εκπροσώπησης. Η εφαρμογή, εφόσον προχωρήσει, θα απαιτήσει κοινοβουλευτική διαδικασία και ευρεία πλειοψηφία, καθώς συνδέεται με τον εκλογικό νόμο και τις ρυθμίσεις που αφορούν τη λειτουργία της Βουλής των Ελλήνων.
Πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι πρόκειται για δομική αλλαγή και όχι για επιμέρους τεχνική προσαρμογή. Η συμμετοχή των αποδήμων αποκτά ποιοτικό βάθος, μεταβαίνοντας από την απλή εκλογική εγγραφή σε ενεργό πολιτική εκπροσώπηση. Αυτό σημαίνει ότι η διασπορά αποκτά ρόλο στη διαμόρφωση κοινοβουλευτικών ισορροπιών, ιδίως σε περιόδους όπου το εκλογικό σώμα εντός Ελλάδας παρουσιάζει αυξημένη μεταβλητότητα.
Η πολιτική διάσταση της σταθερότητας
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε την πρωτοβουλία με τη γενικότερη ανάγκη πολιτικής σταθερότητας σε διεθνές περιβάλλον αβεβαιότητας. Το μήνυμα ήταν σαφές: η Ελλάδα οφείλει να ενισχύσει τη θεσμική της συνοχή σε άμυνα, οικονομία και κοινωνία, διατηρώντας ταυτόχρονα ισχυρούς δεσμούς με τον παγκόσμιο Ελληνισμό. Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η ψήφος των αποδήμων μπορεί να λειτουργήσει ως στοιχείο εξισορρόπησης, ιδίως σε εκλογικές αναμετρήσεις όπου τα ποσοστά κρίνονται οριακά.
Παράλληλα, κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι η διασπορά διαθέτει οικονομική και επιστημονική ισχύ, η οποία έως σήμερα δεν είχε μεταφραστεί σε ανάλογη πολιτική παρουσία. Η δημιουργία ειδικής περιφέρειας αποσκοπεί στο να γεφυρώσει αυτό το κενό, δίνοντας θεσμική φωνή σε κοινότητες που δραστηριοποιούνται σε ΗΠΑ, Αυστραλία, Ευρώπη και Καναδά.
Τι λένε οι πολιτικοί αναλυτές
Αναλυτές υπογραμμίζουν ότι το μέτρο έχει διπλή ανάγνωση. Από τη μία πλευρά ενισχύει τον δημοκρατικό χαρακτήρα της συμμετοχής. Από την άλλη, αναδιαμορφώνει το εκλογικό τοπίο, καθώς οι ψήφοι εκτός επικράτειας δεν κατανέμονται γεωγραφικά αλλά θεματικά. Αυτό δημιουργεί μια νέα πολιτική δεξαμενή, με διαφορετικά κοινωνικά χαρακτηριστικά από το εσωτερικό εκλογικό σώμα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη διοικητική προετοιμασία, η οποία θα πρέπει να συντονιστεί με το Υπουργείο Εσωτερικών, ώστε να εξασφαλιστεί η αξιοπιστία της διαδικασίας. Η εμπειρία της επιστολικής ψήφου στις ευρωεκλογές θεωρείται βάση, αλλά η εφαρμογή σε εθνικές κάλπες είναι σαφώς πιο σύνθετη.
Αντιδράσεις και επιφυλάξεις
Στην αντιπολίτευση διατυπώνονται επιφυλάξεις σχετικά με τον χρόνο και τον τρόπο υλοποίησης. Ορισμένοι εκτιμούν ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να ενσωματώσει ένα εκλογικό σώμα το οποίο θεωρεί ευνοϊκό, ενώ άλλοι αναγνωρίζουν ότι η διασπορά δικαιούται ισότιμη θεσμική συμμετοχή, υπό τον όρο ότι θα διασφαλιστεί διαφάνεια και ισονομία.
Πολιτικοί επιστήμονες επισημαίνουν ότι η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την αποδοχή του πολιτικού συστήματος συνολικά και όχι μόνο από τη νομοθετική του κατοχύρωση. Η θεσμική αλλαγή οφείλει να παρουσιαστεί ως εθνική στρατηγική και όχι ως κομματική επιλογή.
Μια νέα πολιτική πραγματικότητα
Η πρόταση για τριεδρική περιφέρεια αποδήμων ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη λειτουργία της ελληνικής δημοκρατίας. Η συμμετοχή της διασποράς δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως συμβολική, αλλά ως ενεργό κομμάτι της κοινοβουλευτικής εξίσωσης. Εφόσον υλοποιηθεί, θα σηματοδοτήσει τη μεγαλύτερη μεταβολή στο εκλογικό σύστημα των τελευταίων δεκαετιών, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούνται οι πολιτικές πλειοψηφίες.
Η πολιτική ουσία πίσω από την πρωτοβουλία είναι ξεκάθαρη: σύνδεση εθνικής στρατηγικής με θεσμική ανανέωση. Το ερώτημα που μένει είναι αν το πολιτικό σύστημα θα την αντιμετωπίσει ως κοινή εθνική υπόθεση ή ως πεδίο αντιπαράθεσης.
Ωστόσο, οι αναλυτές του tilegrafimanews.gr σημειώνουν ότι παραμένουν ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή αυτής της ιδέας: από τον τρόπο με τον οποίο θα οργανωθεί η σταυροδοσία στους αποδήμους έως το πώς αυτό θα επηρεάσει τον παραδοσιακό ρόλο των κοινοβουλευτικών κομμάτων μέσα στη χώρα — θεωρώντας πως πρόκειται για μεταρρύθμιση με μεγάλη πολιτική και κοινωνική επίδραση, αλλά και με σημαντικές προκλήσεις στην υλοποίησή της.
