Μητσοτάκης: Στο επίκεντρο της κυριακάτικης τοποθέτησης του πρωθυπουργού δεν είναι μόνο η ανάγκη μιας ενωμένης Ευρώπης με ανοιχτούς διαύλους προς τις ΗΠΑ, αλλά και το πώς η Αθήνα θέλει να «χωρέσει» σε έναν πιο σκληρό γεωπολιτικό χάρτη, με ενεργό ρόλο στη Γάζα.
Ρεπορτάζ : Παντελής Χαριτάκης
Το πολιτικό μήνυμα χτίζεται πάνω σε τρεις άξονες: στρατηγική αυτονομία της ΕΕ, συνεννόηση με Ουάσιγκτον “ακόμη και σε ένταση”, και εσωτερικό πρόγραμμα 2026 με «μεταρρυθμίσεις-ορόσημο».
Η αναφορά του σε ευρωπαϊκή συνοχή «με κόκκινες γραμμές» έρχεται λίγες ημέρες μετά τις συζητήσεις των ηγετών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τις διατλαντικές σχέσεις και τις συνέπειές τους. Παράλληλα, ο ίδιος «δένει» το διεθνές αφήγημα με την επιδίωξη ευρωπαϊκού ρόλου στη Γάζα, παραπέμποντας εμμέσως σε μια γραμμή που κινείται ανάμεσα στη διπλωματία και την ανθρωπιστική διάσταση—πεδίο στο οποίο η ΕΕ έχει συγκροτήσει ξεχωριστό πλαίσιο στήριξης προς τους Παλαιστινίους.
Τι «διαβάζουν» δύο αναλυτές: μήνυμα προς Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον
Στο tilegrafimanews.gr μίλησαν δύο πολιτικοί αναλυτές ένας ξένος και ένας Έλληνας, αποτυπώνοντας δύο διαφορετικές «αναγνώσεις» του ίδιου κειμένου.
Ο “Northbridge” (Αμερικανός αναλυτής) εκτιμά ότι η φράση για «λειτουργικούς διαύλους συνεργασίας» με τις ΗΠΑ είναι μια προσπάθεια να αποφευχθεί το δίλημμα «ή με την Ευρώπη ή με την Αμερική». Κατά την εκτίμησή του, ο πρωθυπουργός επιχειρεί να τοποθετήσει την Ελλάδα ως κόμβο συνεννόησης: «όχι πρωταγωνιστής με μεγάλες δηλώσεις, αλλά “χρήσιμος παίκτης” που μπορεί να μιλάει και με τις δύο πλευρές όταν η ένταση ανεβαίνει». Το κρίσιμο, λέει, είναι ότι η Αθήνα δείχνει να επενδύει στο ευρωπαϊκό πλαίσιο κανόνων—αυτό που στην πράξη περνά μέσα από το [διεθνές δίκαιο] και τη θεσμική “ομπρέλα” της ΕΕ.
Ο “Αλκυονίδης” Έλληνας αναλυτής εστιάζει αλλού: στο πώς το διεθνές αφήγημα χρησιμοποιείται για να «κουμπώσει» πάνω στην εσωτερική ατζέντα. Κατά τη δική του ανάγνωση, το “μήνυμα προς τα έξω” λειτουργεί ως πολιτικό κάδρο για να πει στο εσωτερικό ακροατήριο ότι «η σταθερότητα είναι όρος επιβίωσης» σε μια περίοδο που οι πιέσεις (ενεργειακές, μεταναστευτικές, γεωπολιτικές) μπορούν να επιστρέψουν ανά πάσα στιγμή. Γι’ αυτό, σημειώνει, η αναφορά στις 30 μεταρρυθμίσεις και 10 νομοθετικές παρεμβάσεις δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, αλλά προσπάθεια να περάσει η αίσθηση «συγκεκριμένου σχεδίου»—με ανάρτηση και παραπομπή στη Γενική Γραμματεία Συντονισμού.
Γάζα: “ενεργός ρόλος” με θεσμικά εργαλεία και όχι με επικοινωνία
Η επιλογή της φράσης «επιδιώκουμε ενεργό ρόλο στη Γάζα» έχει, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, δύο επίπεδα:
1. ευρωπαϊκή συμμετοχή σε πολιτικές πρωτοβουλίες και ανθρωπιστικούς διαδρόμους, και
2. θεσμική παρουσία σε φόρα όπου το θέμα «γράφει» αποφάσεις και όχι μόνο ανακοινώσεις—με πρώτο σημείο αναφοράς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Το πλαίσιο της «στρατηγικής αυτονομίας» που επικαλείται ο πρωθυπουργός είναι επίσης λέξη-κλειδί στις Βρυξέλλες: η συζήτηση αφορά άμυνα, βιομηχανική βάση, αλλά και την ικανότητα της ΕΕ να “αντέχει” πιέσεις χωρίς να διασπάται. Αυτή η λογική αποτυπώνεται και σε θεσμικά κείμενα/παρεμβάσεις της ευρωπαϊκής διπλωματίας, όπως στην ανάλυση του EEAS για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
Το πολιτικό συμπέρασμα: «ενότητα» ως άμυνα, «σχέδιο» ως απάντηση
Αν κάτι μένει ως καθαρό σήμα από το κείμενο, είναι ότι ο πρωθυπουργός επιχειρεί να βαφτίσει την ευρωπαϊκή ενότητα όχι ως σύνθημα, αλλά ως εργαλείο άμυνας σε μια εποχή όπου οι διατλαντικές σχέσεις περνούν δοκιμασία και η Μέση Ανατολή δεν επιτρέπει ουδετερότητα. Και μαζί, να «δέσει» αυτή τη μεγάλη εικόνα με το εσωτερικό αφήγημα του 2026: μεταρρυθμίσεις, διοικητική αποτελεσματικότητα, κρατική λειτουργικότητα.
Αυτό ακριβώς είναι που, όπως λένε οι δύο αναλυτές (με διαφορετικό τρόπο), έχει πολιτική αξία: η κυβέρνηση δεν μιλά απλώς για «επόμενα βήματα», αλλά προσπαθεί να πείσει ότι υπάρχει χάρτης πορείας σε μια συγκυρία που ο χάρτης γύρω μας αλλάζει γρήγορα.
