ΜΜΜ: Σε καθεστώς αυστηρότερης επιτήρησης μπαίνουν οι αστικές συγκοινωνίες, καθώς το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δρομολογεί ριζική αναμόρφωση των προστίμων για όσους μετακινούνται χωρίς εισιτήριο σε λεωφορεία, τρόλεϊ, μετρό και τραμ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης- tilegrafimanews.gr
Η παρέμβαση εντάσσεται σε ευρύτερο σχέδιο περιορισμού της εισιτηριοδιαφυγής, η οποία προκαλεί διαχρονική απώλεια εσόδων στους συγκοινωνιακούς φορείς και επηρεάζει άμεσα τη βιωσιμότητα των υπηρεσιών.
Το νέο πλαίσιο προστίμων
Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται στους συγκοινωνιακούς κύκλους, το βασικό πρόστιμο για μετακίνηση χωρίς κανονικό εισιτήριο αυξάνεται στα 100 ευρώ, από 72 ευρώ που ισχύει σήμερα. Για χρήση μειωμένου εισιτηρίου χωρίς δικαίωμα (π.χ. φοιτητικό ή κοινωνικό κόμιστρο χωρίς τα απαραίτητα δικαιολογητικά), το ποσό αναμένεται να διαμορφωθεί στα 50 ευρώ.
Οι αλλαγές αφορούν τόσο το δίκτυο της Αθήνας υπό τον ΟΑΣΑ όσο και τις αστικές συγκοινωνίες Θεσσαλονίκης, όπου κεντρικό ρόλο έχει ο ΟΑΣΘ. Η αυστηροποίηση δεν έχει μόνο τιμωρητικό χαρακτήρα, αλλά αποσκοπεί – όπως αναφέρουν στελέχη του χώρου – στη διαμόρφωση κουλτούρας συνέπειας, ώστε το σύστημα να γίνει δικαιότερο για τους επιβάτες που πληρώνουν κανονικά.
Η έκπτωση 50% παραμένει
Παρά την αύξηση των ποσών, διατηρείται η σημαντική πρόβλεψη έκπτωσης 50% σε περίπτωση άμεσης πληρωμής ή εξόφλησης εντός δέκα ημερών. Αυτό σημαίνει ότι το πρόστιμο των 100 ευρώ μπορεί να μειωθεί στα 50 ευρώ, εφόσον ο επιβάτης συμμορφωθεί γρήγορα.
Εξετάζεται μάλιστα και επιπλέον κίνητρο: η σύνδεση της χρηματικής κύρωσης με την αγορά μηνιαίας κάρτας απεριορίστων διαδρομών. Το σενάριο προβλέπει ότι μέρος του προστίμου θα μπορεί να συμψηφίζεται με την έκδοση κάρτας, ενισχύοντας έτσι τη συστηματική χρήση των ΜΜΜ και μειώνοντας την περιστασιακή παραβατικότητα.
Γιατί σκληραίνει η στάση
Η εισιτηριοδιαφυγή δεν θεωρείται απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά παράγοντας που επηρεάζει την ποιότητα μετακίνησης. Πόροι που χάνονται από κόμιστρα στερούν επενδύσεις σε στόλο, συντήρηση και αναβάθμιση υπηρεσιών. Στελέχη του κλάδου επισημαίνουν ότι η εικόνα των μέσων βελτιώνεται μόνο όταν υπάρχει ισορροπία μεταξύ κρατικής χρηματοδότησης και εσόδων από επιβάτες.
Η πολιτεία επιδιώκει επίσης να περιορίσει φαινόμενα επιθετικότητας προς ελεγκτές και προσωπικό, ενισχύοντας τη θεσμική θωράκιση του πλαισίου. Σημαντικό ρόλο στη συνολική στρατηγική έχει και ο εκσυγχρονισμός των ψηφιακών συστημάτων ελέγχου, όπως το ηλεκτρονικό εισιτήριο και οι επικυρώσεις μέσω έξυπνων καρτών.
Τι πρέπει να προσέχουν οι επιβάτες
Οι ειδικοί συγκοινωνιολόγοι δίνουν σαφείς οδηγίες, ώστε οι επιβάτες να αποφύγουν δυσάρεστες εκπλήξεις:
1. Πάντα επικύρωση εισιτηρίου: Η κατοχή εισιτηρίου χωρίς επικύρωση ισοδυναμεί με παράβαση. Στα μέσα σταθερής τροχιάς, η επικύρωση γίνεται στις πύλες, ενώ στα λεωφορεία μέσω μηχανημάτων.
2. Έλεγχος κατηγορίας εισιτηρίου: Μειωμένο κόμιστρο χωρίς έγκυρη ιδιότητα μπορεί να επιφέρει πρόστιμο. Οι δικαιούχοι οφείλουν να φέρουν μαζί τους τα αντίστοιχα έγγραφα.
3. Χρήση προσωποποιημένων καρτών: Οι κάρτες πολλαπλών διαδρομών που συνδέονται με ονομαστικά στοιχεία μειώνουν τα λάθη και διευκολύνουν τυχόν ελέγχους.
4. Προσοχή σε μεταβιβάσεις: Σε περίπτωση μετεπιβίβασης, ο χρόνος ισχύος του εισιτηρίου πρέπει να καλύπτει όλη τη διαδρομή.
5. Άμεση αντίδραση σε πρόστιμο: Η έγκαιρη πληρωμή μειώνει το ποσό στο μισό, ενώ η αδράνεια οδηγεί σε διοικητικές διαδικασίες είσπραξης.
Πού απευθύνονται οι πολίτες
Για διευκρινίσεις σχετικά με κόμιστρα, κάρτες και κανονισμούς, οι επιβάτες μπορούν να ενημερώνονται από τους επίσημους φορείς. Στην Αττική, πληροφορίες παρέχει ο ΣΤΑΣΥ για μετρό, τραμ και ηλεκτρικό, ενώ σε εθνικό επίπεδο οδηγίες και θεσμικό πλαίσιο δημοσιεύονται και μέσω του gov.gr.
Η επόμενη μέρα
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να ενταχθεί σε επερχόμενο νομοσχέδιο, με στόχο την άμεση εφαρμογή. Η πολιτική κατεύθυνση είναι σαφής: λιγότερη ανοχή στην παραβατικότητα και περισσότερα κίνητρα για νόμιμη χρήση των μέσων.
Οι συγκοινωνιολόγοι τονίζουν ότι η επιτυχία του μέτρου δεν θα κριθεί μόνο από τα πρόστιμα, αλλά από την παράλληλη βελτίωση της ποιότητας μετακίνησης. Όσο τα ΜΜΜ γίνονται πιο αξιόπιστα, καθαρά και συχνά, τόσο ενισχύεται η διάθεση των πολιτών να πληρώνουν κανονικά.
Το μήνυμα της πολιτείας είναι ξεκάθαρο: το εισιτήριο δεν είναι απλώς κόστος, αλλά συμμετοχή στη λειτουργία ενός δημόσιου αγαθού.
