Τετάρτη 1 Οκτωβρίου 2025 — Η δημόσια συζήτηση πολώνεται από τρεις παράλληλες τροχιές: την οριακή κατάσταση της υγείας του Πάνου Ρούτσι, την άφιξη της Ευρωπαίας Εισαγγελέως Λάουρα Κοβέσι στην Αθήνα με φόντο τον ΟΠΕΚΕΠΕ, και την κοινοβουλευτική διελκυστίνδα γύρω από τον Γιώργο Μυλωνάκη, τον «φραπέ» και τους χειρισμούς της πλειοψηφίας στην Εξεταστική.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Στο κάδρο, και τα σενάρια περί πολιτικών κινήσεων του Αλέξη Τσίπρα. Ειδικοί αναλυτές του εξωτερικού που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr βλέπουν «κρίσιμο φθινόπωρο» για θεσμούς και κομματικό σύστημα.
«Καμπανάκι» ζωής για τον Ρούτσι
Στη 17η ημέρα απεργίας πείνας, ο Πάνος Ρούτσι —πατέρας θύματος της μοιραίας σύγκρουσης των τρένων— παραμένει σε οριακή κατάσταση. Η θεράπουσα ιατρός του, με την οποία επικοινώνησε η στήλη, εκπέμπει SOS: «Δεν πρόκειται για τυπική απεργία πείνας. Υπάρχει καρδιολογικό υπόβαθρο, ο οργανισμός καταρρέει, μια απλή ίωση ή επαφή μπορεί να αποβεί μοιραία». Ο Ρούτσι ζητά τα αυτονόητα: πλήρεις τοξικολογικές εξετάσεις στη σορό του παιδιού του, ώστε «να μάθει από τι πέθανε». Η κοινωνική πίεση μεγαλώνει, αλλά και τα ερωτήματα περί ευθύνης όσων —εντός και εκτός θεσμών— καθυστέρησαν διαδικασίες που θα έπρεπε να έχουν γίνει από την πρώτη ώρα.
Έρχεται η Κοβέσι: «Κόμβος» ο ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά όχι μόνο
Στο επίκεντρο της επίσκεψης της Ευρωπαίας Εισαγγελέως Λάουρας Κοβέσι στην Αθήνα βρίσκεται ο έλεγχος ευρωπαϊκών κονδυλίων. Συναντάται με τον υπουργό Δικαιοσύνης και δίνει συνέντευξη Τύπου χωρίς μετάφραση — κίνηση που προδίδει διάθεση ευθύ λόγου. Δικαστικές πηγές δεν αποκλείουν να τεθούν, πέρα από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, και ζητήματα που ακούμπησαν ευρωπαϊκά ταμεία σε επίπεδο ΟΤΑ και ΔΕΚΟ. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, εκπέμπει μήνυμα «θεσμικής συνεργασίας», με το Υπουργείο Δικαιοσύνης να μιλά για «πλήρη συνδρομή» στα αιτήματα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Στους διαδρόμους ακούγεται ότι η Κοβέσι έχει «πλήρη εικόνα» της ροής χρημάτων μέσω αγροτικών ενισχύσεων. Η υπόθεση με τα ύποπτα ΑΦΜ και την «αποδέσμευση» πληρωμών έγινε αφορμή για αλληλοκαρφώματα: πρόεδροι οργανισμών «αδειάζουν» υπουργούς που τους απομάκρυναν, ενώ υπηρεσιακά σημειώματα δείχνουν πως «όλοι ήξεραν και λίγοι μιλούσαν».
Εξεταστική, «φραπές» και πολιτικό κόστος
Ο πρώην πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ Ευάγγελος Σημανδράκος «έδειξε» στην Εξεταστική πολιτική καθοδήγηση. Ο διάδοχός του Μπαμπασίδης φέρεται να «κλείδωσε» πληρωμές. Στο επίκεντρο ο «Γιώργος» —κατά κοινή παραδοχή ο Ξυλούρης, ο αποκαλούμενος «φραπές». Η πλειοψηφία φέρεται να απορρίπτει την άμεση κλήτευσή του, με το επιχείρημα ότι «η Εξεταστική κρίνει πολιτικές, όχι ποινικές ευθύνες». Όμως, όσο η ιστορία σέρνεται, τόσο αυξάνεται το πολιτικό κόστος.
Ο Γιώργος Μυλωνάκης βρίσκεται σε δίνη. Αρχικά υπήρξε άρνηση να μπει στον κατάλογο μαρτύρων, τώρα όμως βουλευτές της ΝΔ ζητούν «να πάει, να μιλήσει, να τελειώνουμε». Πληροφορίες της στήλης αναφέρουν ότι στην επόμενη δέσμη κλητεύσεων το όνομά του «παίζει δυνατά». Την ίδια ώρα, ο Χρήστος Μπουκώρος επιμένει στη σιωπή του, μολονότι —όπως λένε συνομιλητές του— «η σιωπή παράγει αφήγημα». Και αυτό το αφήγημα, προς το παρόν, δεν ευνοεί την κυβέρνηση.
Τι λένε οι ξένοι αναλυτές στο tilegrafimanews.gr
Ο δρ. Μάρτιν Φελντ (European Policy & Integrity Center, Βερολίνο), σημειώνει: «Η έλευση Κοβέσι είναι μήνυμα προς όλη τη Νότια Ευρώπη: τα κοινά ταμεία είναι κόκκινη γραμμή. Αν η Αθήνα αποδείξει ότι καθάρισε γρήγορα το τοπίο στον ΟΠΕΚΕΠΕ, θα κερδίσει σε αξιοπιστία». Προσθέτει δε ότι «η υπόθεση Ρούτσι είναι κοινωνικός πυροκροτητής: όταν η αίσθηση δικαίου διαβρώνεται, μικρά σκάνδαλα γίνονται μεγάλα».
Η Ελίφ Ντεμίρ (Ankara Institute for European Affairs), με εμπειρία σε διασυνοριακές έρευνες διαφθοράς, βλέπει «παράθυρο ευκαιρίας» για την κυβέρνηση: «Αν συνεργαστεί επιθετικά με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, παραπέμψει πρόσωπα χωρίς δισταγμό και ενεργοποιήσει εθνικούς μηχανισμούς ανάκτησης, θα ελέγξει την ατζέντα. Αν διστάσει, το κενό θα το καλύψουν οι αποκαλύψεις». Κατά την ίδια, «το κοινοβουλευτικό κομμάτι (Εξεταστική) πρέπει να μείνει καθαρό από παρασκηνιακές παρεμβάσεις, αλλιώς η υπόθεση θα μετατραπεί σε πολιτικό μπούμερανγκ».
Κοινοβουλευτικό θερμόμετρο—και ο παράγοντας Τσίπρας
Στα κόκκινα και η παραπολιτική φημολογία: «παραιτείται ο Τσίπρας από βουλευτής και από τον ΣΥΡΙΖΑ;». Συνεργάτες του αποφεύγουν να το διαψεύσουν κατηγορηματικά, ενώ κορυφαίος πρώην υπουργός διαβεβαιώνει ότι «δεν ισχύει». Ρεαλιστική ανάγνωση: αν ο πρώην πρωθυπουργός αποφασίσει μετωπική απεμπλοκή, θα το πράξει πριν από την παρουσίαση του βιβλίου του (αρχές Δεκεμβρίου), ώστε να μη σύρει μαζί του τον κομματικό οργανισμό. Μέχρι τότε, η αβεβαιότητα κρατά τον προοδευτικό χώρο σε ομηρία.
Στο μεταξύ, στη Βουλή ανεβαίνουν οι τόνοι. Η αντιπολίτευση επιμένει σε πλήρη φάκελο για ΟΠΕΚΕΠΕ, με όλες τις επισυνδέσεις που αφορούν ευρωπαϊκά κονδύλια. Η πλειοψηφία αντιτείνει ότι «η δικαιοσύνη έχει τον πρώτο λόγο» και προκρίνει ταχύτερες καταθέσεις υπουργών/πρώην διοικήσεων. Το διακύβευμα είναι διπλό: θεσμική αξιοπιστία και πολιτική φθορά.
Πέρα από τα πρόσωπα: τι πρέπει να γίνει τώρα
1. Θεσμική διαφάνεια χωρίς εξαιρέσεις. Ο πλήρης φάκελος πληρωμών/αποδεσμεύσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ να τεθεί άμεσα στη διάθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και των εθνικών αρχών, με ψηφιακή ιχνηλασιμότητα.
2. Επιθετική συνεργασία με τη δικαιοσύνη. Τυποποίηση πρωτοκόλλων μεταξύ Εισαγγελικών Αρχών και διοίκησης για γρήγορη ανταπόκριση σε αιτήματα στοιχείων.
3. Προστασία δημοσίου συμφέροντος. Άμεσοι προληπτικοί έλεγχοι σε ευαίσθητες δαπάνες, ανάκτηση πόρων όπου στοιχειοθετούνται παρατυπίες, διοικητικές κυρώσεις εντός τριμήνου.
4. Σεβασμός στα θύματα και την αλήθεια. Στην υπόθεση Ρούτσι, πλήρεις εξετάσεις τώρα. Η αλήθεια θεραπεύει — οι καθυστερήσεις σκοτώνουν.
Το μήνυμα της συγκυρίας
Η υπόθεση Ρούτσι συγκινεί γιατί αγγίζει την καρδιά της δικαιοσύνης. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ σοκάρει διότι «πονάνε» τα ευρωπαϊκά χρήματα στα οποία στηρίζεται ο πρωτογενής τομέας. Η Εξεταστική κρίνει αν το Κοινοβούλιο μπορεί ακόμα να διαχωρίζει πολιτικές από ποινικές ευθύνες χωρίς να τις θάβει. Και ο «παράγοντας Τσίπρας» υπενθυμίζει ότι τα κόμματα χρειάζονται καθαρές γραμμές για να εμπνεύσουν.
Το φθινόπωρο του 2025 δεν θα κριθεί από τις δηλώσεις, αλλά από τα έγγραφα που θα ανοίξουν, τις καταθέσεις που θα ακουστούν και τις αποφάσεις που θα παρθούν. Οι πολίτες έχουν πλέον χαμηλή ανοχή στο «θα». Θέλουν πράξεις, σαφείς απαντήσεις και αποκατάσταση της νομιμότητας — εκεί όπου αυτή τραυματίστηκε.
Η Ελλάδα μπορεί να το πετύχει: με θεσμική ταχύτητα, πολιτικό θάρρος και πλήρη διαφάνεια. Ό,τι λιγότερο, θα είναι ήττα. Ό,τι περισσότερο, θα είναι η αρχή μιας ωφέλιμης «νέας κανονικότητας».
