ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ : Σε κρίσιμο σημείο εισέρχεται το σύστημα των αγροτικών ενισχύσεων, καθώς το χρονοδιάγραμμα για τα οικολογικά σχήματα «κλειδώνει» για τα τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου, ενώ ταυτόχρονα ενεργοποιείται ένα νέο, αυστηρό πλαίσιο ελέγχων από την ΑΑΔΕ, που αλλάζει ριζικά τον τρόπο επιβεβαίωσης των δηλώσεων ΟΣΔΕ και της πραγματικής αγροτικής δραστηριότητας.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Η φετινή χρονιά εξελίσσεται ήδη σε μεταβατική, με καθυστερήσεις που μεγαλώνουν σε σχέση με πέρυσι και με τους παραγωγούς να καλούνται να περιμένουν περισσότερο για χρήματα που έχουν ήδη επενδύσει στην παραγωγή τους.
Πότε πληρώνονται τα οικολογικά σχήματα
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει τεθεί σε εφαρμογή, οι πληρωμές για τα οικολογικά σχήματα (Π1-31) αναμένεται να πραγματοποιηθούν στο τέλος Μαΐου ή στις αρχές Ιουνίου.
Πρόκειται για ένα πακέτο ενισχύσεων που φτάνει ετησίως τα 425 εκατ. ευρώ, το οποίο διαμορφώνεται ανάλογα με τις αιτήσεις των παραγωγών και τα όρια που θέτει η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Ωστόσο, σε αντίθεση με το 2024 όπου οι πληρωμές έγιναν στα μέσα Απριλίου, φέτος η καθυστέρηση είναι εμφανής, γεγονός που προκαλεί έντονη δυσαρέσκεια στον αγροτικό κόσμο.
Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ – Πού θα δοθεί βάρος
Πριν την καταβολή των ενισχύσεων, θα προηγηθούν εκτεταμένοι έλεγχοι στις αιτήσεις ΟΣΔΕ, με την ΑΑΔΕ να εστιάζει σε συγκεκριμένες δράσεις που συνδέονται με παραστατικά και πιστοποιήσεις.
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν:
• Βιολογική γεωργία (Δράση 9)
• Κομποστοποίηση (Δράση 4)
• Μηχανική ζιζανιοκτονία
• Δακοπαγίδες
Οι συγκεκριμένες δράσεις απαιτούν τεκμηρίωση μέσω τιμολογίων και πιστοποιήσεων, γεγονός που επιτρέπει διασταυρώσεις και ελέγχους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δράση των θερινών κλαδεμάτων, όπου μέχρι σήμερα δεν απαιτούνταν ουσιαστικά παραστατικά, παρά το γεγονός ότι αφορούν εκατομμύρια στρέμματα. Εκεί αναμένεται να δοθεί έμφαση στους ελέγχους από το 2026.
Τα επιπλέον 120 εκατ. ευρώ – Πού θα κατευθυνθούν
Με την εξόφληση των οικολογικών σχημάτων αναμένεται να καταβληθούν και τα επιπλέον 120 εκατ. ευρώ που έχει δεσμεύσει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Από αυτά:
• 40 εκατ. ευρώ αφορούν την κτηνοτροφία
• 80 εκατ. ευρώ τη φυτική παραγωγή
Για τη φυτική παραγωγή, παραμένει ασαφές το πώς θα κατανεμηθούν τα ποσά, καθώς σιτηρά και βαμβάκι δεν εντάσσονται με σαφήνεια σε συγκεκριμένα οικολογικά σχήματα.
Στην κτηνοτροφία, τα ποσά αναμένεται να διοχετευθούν μέσω δράσεων όπως:
• Π1-31.5 (αγροδασικά οικοσυστήματα)
• Π1-31.9 (βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία)
Οι ενισχύσεις φτάνουν έως:
• 24,7 ευρώ/στρέμμα για αιγοπρόβατα
• 34,7 ευρώ/στρέμμα για γαλακτοπαραγωγά βοοειδή
• 28 ευρώ/στρέμμα για κρεοπαραγωγά
Από το 2026: Έρχεται πλήρης ψηφιακός έλεγχος
Από το 2026 αλλάζει πλήρως το σύστημα ελέγχου των αγροτικών ενισχύσεων, με την εισαγωγή της νέας εφαρμογής Gov-Agri-Wallet από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Η εφαρμογή θα αντικαταστήσει το Agrisnap και θα βασίζεται σε:
• δορυφορικό εντοπισμό (GNSS)
• γεωχωρικά δεδομένα
• δεδομένα κίνησης κινητού
Στόχος είναι να πιστοποιείται σε πραγματικό χρόνο η φυσική παρουσία του αγρότη στο χωράφι.
Η νέα αυτή διαδικασία λειτουργεί ουσιαστικά σαν «ψηφιακή κάρτα εργασίας», καθώς κάθε δραστηριότητα θα καταγράφεται με ακρίβεια, μειώνοντας τις πιθανότητες ψευδών δηλώσεων.
Τα δεδομένα θα αξιοποιούνται σε συνδυασμό με το Ελληνικό Κτηματολόγιο, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ακρίβεια των ελέγχων.
Νέο τοπίο στις ενισχύσεις – Τέλος στις «τυπικές» δηλώσεις
Το νέο σύστημα σηματοδοτεί το τέλος των «τυπικών» δηλώσεων χωρίς ουσιαστικό έλεγχο. Η πολιτεία επιχειρεί να διασφαλίσει ότι οι ενισχύσεις θα καταλήγουν σε πραγματικούς παραγωγούς.
Παράλληλα, αναμένεται:
• μείωση των χρόνων ελέγχου
• περιορισμός των αδικαιολόγητων απορρίψεων
• καλύτερη στόχευση των επιδοτήσεων
Ωστόσο, αρκετοί παραγωγοί εκφράζουν ανησυχία για την αυστηρότητα του νέου συστήματος και τις τεχνικές απαιτήσεις που θα επιφέρει.
Μεγάλες αλλαγές, αλλά και καθυστερήσεις
Το 2025 και το 2026 αποτελούν κρίσιμα έτη για τη λειτουργία των αγροτικών ενισχύσεων. Από τη μία πλευρά, προχωρούν σημαντικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη διαφάνεια. Από την άλλη, οι καθυστερήσεις στις πληρωμές δημιουργούν έντονη πίεση στον αγροτικό κόσμο.
Η επιτυχία του νέου συστήματος θα κριθεί από δύο παράγοντες:
• την ταχύτητα πληρωμών
• την ορθότητα των ελέγχων
Τελευταίες ευρωπαϊκές εξελίξεις και αγροτικά νέα
Στην Ευρώπη, η συζήτηση για την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ συνεχίζεται, χωρίς να αναμένονται άμεσες τροποποιήσεις στο πλαίσιο των οικολογικών σχημάτων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει στη σύνδεση των ενισχύσεων με περιβαλλοντικά κριτήρια, ενώ εξετάζονται τρόποι απλοποίησης των διαδικασιών.
Παράλληλα:
• Η διεθνής αγορά σιτηρών παρουσιάζει ήπια άνοδο λόγω γεωπολιτικών εντάσεων
• Ο δείκτης τιμών δημητριακών αυξάνεται σταθερά
• Οι καιρικές συνθήκες σε ΗΠΑ και Ευρώπη επηρεάζουν τις προβλέψεις παραγωγής
Στην Ελλάδα, τα σημαντικότερα αγροτικά ζητήματα παραμένουν:
• Καθυστερήσεις πληρωμών ΟΠΕΚΕΠΕ
• Αποζημιώσεις ΕΛΓΑ λόγω παγετού
• Κόστος παραγωγής και ενέργειας
• Δηλώσεις ΟΣΔΕ 2025 και διορθώσεις
Ο αγροτικός κόσμος παρακολουθεί με αυξημένη ανησυχία τις εξελίξεις, με το επόμενο δίμηνο να θεωρείται καθοριστικό για τη σταθερότητα της αγοράς.
