ΟΠΕΚΕΠΕ: Υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας οδηγήθηκαν στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) στην Ελλάδα οι συλληφθέντες από την Κρήτη για την υπόθεση παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ, με την έρευνα να «κουμπώνει» πάνω σε ευρωπαϊκά κονδύλια και σε ένα μοντέλο εξαπάτησης που –σύμφωνα με την Ελληνική Αστυνομία – χτίστηκε με ψευδείς δηλώσεις, εικονικά στοιχεία και λογαριασμούς τρίτων.
Ρεπορτάζ :Παντελής Χαριτάκης
Η μεταγωγή: πούλμαν, κλούβα, «σίδερο» στο λιμάνι
Η εικόνα της μεταφοράς δεν ήταν τυπική. Οι κατηγορούμενοι (η αναφορά σε αριθμό κυμαίνεται ανάμεσα σε 15 που μεταφέρθηκαν στην Αθήνα και 16 συλλήψεις συνολικά) έφτασαν από την Κρήτη ακτοπλοϊκώς και στη συνέχεια μετακινήθηκαν με πούλμαν, συνοδεία ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων. Το «μήνυμα» ήταν καθαρό: οι Αρχές αντιμετωπίζουν την υπόθεση ως οργανωμένη δράση με οικονομικό αποτύπωμα και πιθανές προεκτάσεις.
Γιατί Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και όχι «απλά» ελληνική Δικαιοσύνη
Η EPPO δεν μπαίνει σε υποθέσεις «ρουτίνας». Αναλαμβάνει όταν υπάρχει σοβαρή ένδειξη απάτης σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι η έρευνα δεν σταματά στις πληρωμές: κοιτάζει τη διαδρομή του χρήματος, τους μηχανισμούς που άνοιξαν «τρύπες» και το ποιος ωφελήθηκε τελικά. Ακόμη και ο τρόπος που γίνεται η διαδικασία (παραλαβή, οδηγήσεις, προθεσμίες) δείχνει ότι προτεραιότητα είναι να «δέσει» μια δικογραφία που θα αντέξει σε όλα τα στάδια.
Το «modus operandi»: οι 7 κινήσεις που φέρονται να έστησαν την απάτη
Στον πυρήνα της υπόθεσης, σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί για την έρευνα, περιγράφεται ένα σχήμα με συγκεκριμένα βήματα:
1. Υποβολή ψευδών αιτήσεων ενίσχυσης στον ΟΠΕΚΕΠΕ (ΕΑΕ).
2. Δήλωση αγροτεμαχίων ως ιδιόκτητα/μισθωμένα/κληρονομούμενα χωρίς να προκύπτει πραγματική νομή.
3. «Στρατολόγηση» νέων προσώπων μέσω δικτύωσης σε συνεταιρισμούς και σε Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων.
4. Παράλληλες κινήσεις με δηλώσεις ακινήτων και «περάσματα» που παραπέμπουν σε εργαλεία τύπου Ε9/ΕΝΦΙΑ, ώστε να εμφανίζονται εκτάσεις που μετά «εξαφανίζονταν» σε σύντομο χρόνο.
5. Κοινοί εμφανιζόμενοι εκμισθωτές ή ακόμη και θανόντες ιδιοκτήτες.
6. Δήλωση τραπεζικών λογαριασμών που δεν αντιστοιχούσαν στους αιτούντες, αλλά σε πρόσωπα του βασικού πυρήνα.
7. Δήλωση ζωικού κεφαλαίου που –πάντα κατά τις κατηγορίες– δεν ήταν πραγματικό ή δεν κάλυπτε τα δηλωθέντα μεγέθη.
Το κρίσιμο εδώ δεν είναι μία «λαθροχειρία» σε ένα χαρτί. Είναι η επαναληπτικότητα: ροή αιτήσεων, διασταυρώσεις, πρόσωπα που λειτουργούν σαν «κόμβοι» και ένας μηχανισμός που –αν επιβεβαιωθεί– παρήγαγε χρήμα μεθοδικά.
1,7 εκατ. ευρώ, 143 αιτήσεις, 11 λογαριασμοί: οι αριθμοί που «καίνε»
Οι πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας μιλούν για παράνομο όφελος που αγγίζει 1,7 εκατ. ευρώ, για 143 αιτήσεις σε βάθος χρόνου (2019–2025) και για τραπεζικούς λογαριασμούςπου –σύμφωνα με τα στοιχεία– δεν ταίριαζαν με τους φερόμενους δικαιούχους, ακόμη και σε περίπτωση αποβιώσαντος που εμφανίζεται να έχει κινήσεις μετά τον θάνατό του. Αυτά, αν σταθούν, δεν είναι «γκρίζα ζώνη». Είναι σκέτη δυναμίτιδα για κάθε σύστημα πληρωμών και ελέγχου.
Ο ρόλος της «ειδικής γνώσης» και η σύνδεση με τα ΚΥΔ
Η υπόθεση περιγράφεται ως οργανωμένη ακριβώς επειδή δεν στηρίζεται μόνο σε «αγρότες που δήλωσαν κάτι παραπάνω». Εδώ μπαίνει το στοιχείο της τεχνογνωσίας: άνθρωποι που γνώριζαν διαδικασίες, χρονικά παράθυρα, «αδύναμους κρίκους» ελέγχων και τρόπους να περνάνε δηλώσεις χωρίς να χτυπάνε αμέσως συναγερμοί. Γι’ αυτό και η προσοχή πέφτει σε όσους κινούνται γύρω από την υποβολή και οριστικοποίηση αιτήσεων. Δεν είναι απλώς θέμα ηθικής. Είναι θέμα υποδομής του συστήματος.
Οι κατασχέσεις: μετρητά, χρυσός, συσκευές
Στις έρευνες κατασχέθηκαν –όπως έχει μεταδοθεί– μετρητά, χρυσός (ράβδος/λίρες) και πλήθος ηλεκτρονικών συσκευών και καρτών. Αυτά συνήθως μπαίνουν στη δικογραφία όχι για εντυπώσεις, αλλά για δύο λόγους: (α) να ελεγχθεί αν υπάρχουν ίχνη ροής χρήματος/συνεννόησης και (β) να «χαρτογραφηθεί» ποιος μιλούσε με ποιον, πότε, και με ποια συχνότητα.
Τι σημαίνει από εδώ και πέρα: «κλείδωμα» κατηγοριών και επέκταση έρευνας
Το άμεσο επόμενο βήμα είναι οι διαδικασίες ενώπιον της EPPO: προθεσμίες, απολογίες, και κυρίως αξιολόγηση του υλικού ώστε να μη μείνει τίποτα «στον αέρα». Το δεύτερο –και πιο βαρύ– είναι ότι τέτοιες υποθέσεις συνήθως ανοίγουν παράπλευρους φακέλους: άλλες αιτήσεις, άλλες περιφέρειες, άλλες χρονιές, άλλα πρόσωπα. Αν ο μηχανισμός δούλεψε μία φορά, οι Αρχές θα ψάξουν αν δούλεψε κι αλλού.
Το πολιτικό και κοινωνικό «κάδρο» στην Κρήτη
Το σκάνδαλο των επιδοτήσεων δεν χτυπά μόνο όσους εμπλέκονται. Χτυπά τους πραγματικούς παραγωγούς που περιμένουν πληρωμές, τις τοπικές κοινωνίες που βλέπουν τη «ρετσινιά» να γενικεύεται, και έναν Οργανισμό όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ που οφείλει να αποδεικνύει καθημερινά ότι μπορεί να πληρώνει σωστά και να ελέγχει αυστηρά. Όσο οι έλεγχοι αργούν ή φαίνονται διάτρητοι, τόσο φουντώνει η καχυποψία: «όποιος έχει άκρες παίρνει, οι άλλοι περιμένουν». Και εκεί γεννιέται η οργή.
Μία λέξη-κλειδί: διασταυρώσεις
Το πραγματικό τεστ για το κράτος είναι οι διασταυρώσεις: τι δηλώθηκε, τι υπήρχε, ποιος υπέγραψε, ποιος οριστικοποίησε, ποιος εισέπραξε, ποιος τράβηξε. Γι’ αυτό και στο παρασκήνιο, εργαλεία τύπου ΑΑΔΕ (δηλώσεις, στοιχεία, φορολογικά ίχνη) γίνονται κομμάτι του παζλ, μαζί με τραπεζικά δεδομένα και ψηφιακές επικοινωνίες.
Αν θέλεις, στο επόμενο μήνυμα μπορώ να το «ντύσω» και σε ύφος Telegraphmanews/Discover (πιο κοφτές προτάσεις, πιο επιθετικά hooks ανά ενότητα), χωρίς να αλλάξω τα θεσμικά λινκ και με ακόμη πιο έντονη κοινωνική γωνία.
ΦΩΤΟ: protothema.gr
