ΟΠΕΚΕΠΕ: Δημοσιεύτηκε στη Διαύγεια η πολυαναμενόμενη Κοινή Υπουργική Απόφαση για τις προκαταβολές στο φυτικό κεφάλαιο για τις πλημμύρες του Σεπτεμβρίου 2023, ανοίγοντας τον δρόμο για πληρωμές που μπορούν να φτάσουν έως και το 60% της τελικής επιχορήγησης.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – tilegrafimanews.gr
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Η ΚΥΑ αφορά ζημιές σε ελαιώνες, αμπέλια, ακτινίδια, λοιπές δενδρώδεις καλλιέργειες, αρωματικά φυτά και μηδική, σε Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησο, με την προβλεπόμενη δαπάνη για τις προκαταβολές να ανέρχεται στα 34,35 εκατ. ευρώ.
Η απόφαση είναι προϊόν συνδιαμόρφωσης των υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, Οικονομικών και Κλιματικής Κρίσης – Πολιτικής Προστασίας, και αποτελεί απόπειρα της κυβέρνησης να στείλει μήνυμα «έμπρακτης στήριξης» προς τις περιοχές που βίωσαν την απόλυτη καταστροφή στις πλημμύρες μεταξύ 4 και 30 Σεπτεμβρίου 2023. Ωστόσο, η πίεση από τα μπλόκα και η δυσπιστία των αγροτών για την ταχύτητα και τη δικαιοσύνη των πληρωμών παραμένει έντονη.
Ποιοι δικαιούνται προκαταβολή – οι τρεις κλίμακες ανάλογα τη ζημιά
Σύμφωνα με την ΚΥΑ, το ύψος της προκαταβολής φτάνει έως το 60% της τελικής επιχορήγησης, με βάση τις εξατομικευμένες εκτιμήσεις του ΕΛΓΑ. Η ενίσχυση υπολογίζεται σε τρεις κλίμακες, ανάλογα με τη σοβαρότητα της ζημιάς (ολική, μεσαία, μικρή) και διαμορφώνεται διαφορετικά ανά είδος καλλιέργειας.
Δικαιούχοι είναι επαγγελματίες αγρότες εγγεγραμμένοι στο ΜΑΑΕ, καθώς και παραγωγοί με εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν υποβάλει ΟΣΔΕ 2023 και έχουν εξοφλήσει την ειδική ασφαλιστική εισφορά ΕΛΓΑ για το 2023. Ο μη επαγγελματίας αγρότης λαμβάνει ενίσχυση επίσης έως 60% της τελικής επιχορήγησης, αλλά υπολογισμένη στο 50% της αξίας που ισχύει για τους κατά κύριο επάγγελμα.
Γεωγραφικά, καλύπτονται οι Περιφερειακές Ενότητες Μαγνησίας, Σποράδων, Καρδίτσας, Λάρισας, Τρικάλων, καθώς και ζώνες σε Φθιώτιδα, Εύβοια, Βοιωτία, Αργολίδα και Κορινθία – περιοχές που έχουν ήδη οριοθετηθεί δύο φορές με προηγούμενες αποφάσεις κρατικής αρωγής από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Τα ποσά ανά καλλιέργεια – ποιοι «κερδίζουν» περισσότερα
Για τα ελαιόδεντρα ελεύθερης φύτευσης η προκαταβολή μπορεί να φτάσει:
• τα 67,20 €/δέντρο για ολική καταστροφή,
• τα 48 €/δέντρο για ζημιές μεσαίας σοβαρότητας,
• τα 33,60 €/δέντρο για μικρής σοβαρότητας ή μη παραγωγικά δέντρα.
Σε επίπεδο στρέμματος, το ανώτατο ποσό διαμορφώνεται στα 2.352 €/στρέμμα για παραγωγικούς ελαιώνες και 1.176 €/στρέμμα για μη παραγωγικούς. Στις πυκνές φυτεύσεις, τα ποσά κινούνται από 25,20 έως 12,60 €/δέντρο, με ίδιο ανώτατο όριο ανά στρέμμα.
Για τις λοιπές δενδρώδεις καλλιέργειες ελεύθερης φύτευσης, η προκαταβολή φτάνει μέχρι 46,20 €/δέντρο (ολική καταστροφή), με τη χαμηλότερη κλίμακα στα 23,10 €/δέντρο για μικρές ζημιές ή μη παραγωγικά δέντρα. Στις παλμέτες (οπωρώνες με συρματόσχοινα) οι αποζημιώσεις κυμαίνονται μεταξύ 10,50 και 21 €/δέντρο.
Τα «βαριά χαρτιά» των αποζημιώσεων είναι τα αμπέλια και τα ακτινίδια:
• Αμπελοειδή: 1.470 €/στρ. (ολική καταστροφή), 1.050 €/στρ. (μεσαίες ζημιές), 735 €/στρ. για νεαρές φυτεύσεις.
• Ακτινίδια: 2.604 €/στρ. (ολική), 1.860 €/στρ. (μεσαίες), 1.302 €/στρ. για νεαρά δέντρα.
Για μικρούς καρπούς (αρώνια, βατόμουρα, γκότζι μπέρι, ιπποφαές, μύρτιλλα, σμέουρα) και αρωματικά φυτά, οι προκαταβολές φτάνουν τα 1.680 €/στρ. στην πλήρη καταστροφή, ενώ για τη μηδική το ποσό ορίζεται στα 140 €/στρ.
ΟΠΕΚΕΠΕ ΑΓΡΟΤΕΣ: 11.000 απλήρωτοι λόγω ΑΤΑΚ – στα 5,40€ το λάδι και καυτό δίμηνο για τις ενισχύσεις
Αφορολόγητες, ακατάσχετες, μη συμψηφιζόμενες – οι δικλίδες προστασίας
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η ενίσχυση χαρακτηρίζεται ρητά ως αφορολόγητη, ακατάσχετη και ανεκχώρητη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπόκειται σε φόρο, δεν μπορεί να κατασχεθεί για χρέη και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένες οφειλές προς Δημόσιο, ΟΤΑ, ταμεία ή τράπεζες, κατά παρέκκλιση άλλων διατάξεων του φορολογικού νόμου, όπως του άρθρου 47 του ν. 4172/2013.
Το πλαίσιο σώρευσης είναι ξεκάθαρο: η ενίσχυση μπορεί να προστεθεί σε άλλες κρατικές ενισχύσεις για διαφορετικές ή ίδιες επιλέξιμες δαπάνες, αρκεί να μην ξεπερνά συνολικά το 100% της πραγματικής ζημιάς, όπως αυτή εκτιμήθηκε από την επιτροπή κρατικής αρωγής. Από το ποσό της ζημιάς αφαιρείται τυχόν αποζημίωση που προκύπτει από ασφαλιστήρια συμβόλαια, τα οποία ελέγχονται και μέσω διασταύρωσης στοιχείων με την ΑΑΔΕ.
Αγρότες σε αναμονή – ο φόβος της καθυστέρησης και οι «γκρίζες ζώνες»
Παρά τις θετικές ρυθμίσεις, στο πεδίο οι αγρότες κρατούν μικρό καλάθι. Η εμπειρία των τελευταίων μηνών με τις πληρωμές του Μέτρου 23, τις εκκρεμότητες στις ενισχύσεις και τα λάθη σε ΟΣΔΕ και monitoring έχει δημιουργήσει βαθιά δυσπιστία. Πολλοί φοβούνται ότι οι προθεσμίες θα πιεστούν από τις διαδικασίες ελέγχων και ότι η εκταμίευση μπορεί να «γλιστρήσει» χρονικά, τη στιγμή που η ρευστότητα είναι ήδη σε οριακό σημείο.
Συμβολαιογράφοι, γεωπόνοι και λογιστές στις πληγείσες περιοχές αναφέρουν ότι το μεγάλο στοίχημα θα είναι η ταχύτητα διεκπεραίωσης από τις υπηρεσίες και ο συντονισμός ανάμεσα σε ΟΠΕΚΕΠΕ και ΕΛΓΑ, ώστε να μην επαναληφθούν φαινόμενα όπου οι «πραγματικοί δικαιούχοι» μένουν τελευταίοι στη σειρά.
Το αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία και η «εθνική εξίσωση» κόστους–αποζημιώσεων
Παράλληλα με την ΚΥΑ για το φυτικό κεφάλαιο, η κυβέρνηση επιχειρεί να ανοίξει συζήτηση για την επόμενη ημέρα σε καύσιμα και ενέργεια. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, σε τηλεοπτικές του δηλώσεις, άφησε για πρώτη φορά ανοιχτό το ενδεχόμενο για αγροτικό πετρέλαιο απευθείας στην αντλία, χωρίς ΕΦΚ, υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα θα είναι «τεχνολογικά έτοιμη» να ελέγχει τις ποσότητες για κάθε εκμετάλλευση.
Σήμερα εφαρμόζεται επιστροφή ΕΦΚ, θεσμοθετημένη για πρώτη φορά σε σταθερή βάση, με επιπλέον 50% ενίσχυση που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός. Ωστόσο, ο ίδιος ο υπουργός παραδέχθηκε δημοσίως ότι «δεν έχει γίνει σωστά η ανάρτηση κάποιων τιμολογίων», αναγνωρίζοντας το πρόβλημα με τα «αόρατα» τιμολόγια diesel που δεν εμφανίζονται ορθά στο σύστημα. Ο επαναπροσδιορισμός των αναγκών πετρελαίου ανά αγροτική εκμετάλλευση, σε συνδυασμό με το κόστος ρεύματος που, όπως υπενθύμισε, διαμορφώνεται σε 9,2 λεπτά την κιλοβατώρα για τους αγρότες, δημιουργεί ένα πλέγμα μέτρων που επιχειρεί να στηρίξει το κόστος παραγωγής.
Η κυβέρνηση προσανατολίζεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στην επέκταση ενεργειακών προγραμμάτων τύπου «Γαία» σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, την ώρα που στις πλατείες των χωριών συζητιέται αν όλα αυτά αρκούν για να αντισταθμίσουν την απώλεια εισοδήματος από τις καταστροφές και τις χαμηλές τιμές της αγοράς.
Το μήνυμα προς τους πληγέντες: «Χρήματα χωρίς φορολογικές παγίδες» – αλλά και χωρίς χρόνο για λάθη
Το κυβερνητικό αφήγημα επιμένει ότι με την ΚΥΑ για το φυτικό κεφάλαιο οι πληγέντες λαμβάνουν «καθαρό» χρήμα, απαλλαγμένο από φορολογικές και τραπεζικές παγίδες, με δυνατότητα συνδυασμού με άλλες ενισχύσεις χωρίς υπέρβαση της πραγματικής ζημιάς. Από την άλλη πλευρά, οι αγρότες υπενθυμίζουν ότι η καλύτερη απόφαση μένει «στα χαρτιά» αν δεν ακολουθηθεί από γρήγορη, διαφανή και δίκαιη εφαρμογή.
Το στοίχημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο τα 34,35 εκατ. ευρώ των προκαταβολών, ούτε τα 60% και τα 2.604 €/στρ. που γράφουν οι πίνακες. Είναι αν οι πληρωμές θα φτάσουν έγκαιρα σε αυτούς που πραγματικά έχασαν φυτικό κεφάλαιο, εισόδημα και προοπτική. Και αν, ταυτόχρονα, οι αποφάσεις για αγροτικό πετρέλαιο και ενεργειακό κόστος θα μπορέσουν να κλείσουν την «εθνική εξίσωση» ανάμεσα στην καταστροφή και την αποκατάσταση της ελληνικής υπαίθρου.
