ΤΡΑΜΠ: Μετά από 11 ημέρες σφοδρής πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ και το Ιράν αποδέχθηκαν τελικώς την πρόταση κατάπαυσης πυρός του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προκαλώντας αίσθηση στην παγκόσμια κοινότητα και διεθνείς αναλυτές.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η ανακοίνωση του Ισραήλ για παύση των εχθροπραξιών δημοσιοποιήθηκε τα ξημερώματα της Τρίτης, ενώ από την Τεχεράνη είχε προηγηθεί ανάλογη δήλωση μέσω των κρατικών πρακτορείων.
Στο tilegrafimanews.gr, μίλησαν διεθνείς στρατηγικοί αναλυτές, επιβεβαιώνοντας πως το σχέδιο ειρήνης ήταν ήδη σε εξέλιξη από το Σαββατοκύριακο, με τη μεσολάβηση Ηνωμένων Εθνών, Αιγύπτου, αλλά και μη ορατών διπλωματικών καναλιών που διατηρεί ο Τραμπ.
Η πρόταση Τραμπ και το χρονικό της μυστικής διπλωματίας
Σύμφωνα με το Associated Press, η αρχική πρωτοβουλία για κατάπαυση του πυρός προήλθε το πρωί της Παρασκευής, έπειτα από απευθείας επικοινωνία του Τραμπ με ηγετικούς κύκλους στο Τελ Αβίβ. Το σχέδιο πρόβλεπε σταδιακή αποκλιμάκωση σε δύο φάσεις:
– Πρώτη παύση πυρός από το Ιράν, και
– Δεύτερη από το Ισραήλ, μετά από 12 ώρες.
Η Ουάσινγκτον χρησιμοποίησε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ως βάση διαπραγμάτευσης, ενώ η Αίγυπτος λειτούργησε ως ουδέτερος συνομιλητής μεταξύ των δύο πλευρών.
Το Γραφείο Τύπου του Λευκού Οίκου επιβεβαίωσε πως η πρόταση που υποβλήθηκε ήταν προσωπικά διαμορφωμένη από τον Τραμπ, με την υποστήριξη τριών πρώην συμβούλων του σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Η στάση Νετανιάχου και η «υπαρξιακή απειλή»
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου προειδοποίησε δημόσια ότι το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα αυτοάμυνας, ενώ στο παρασκήνιο – σύμφωνα με το Reuters – φέρεται να ήρθε σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον να παραμείνει η επιτήρηση των ιρανικών εγκαταστάσεων ενεργή από δορυφόρους και να συνεχιστεί η παρακολούθηση από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Νετανιάχου φέρεται να αποδέχτηκε την κατάπαυση μόνο αφού οι ένοπλες δυνάμεις ανέφεραν πως «η αποστολή πέτυχε τους βασικούς στόχους»:
– την καταστροφή 5 βάσεων βαλλιστικών πυραύλων, και
– την «εξουδετέρωση της πυρηνικής απειλής σε επιχειρησιακό επίπεδο».
Πώς πείστηκε η Τεχεράνη – Ο ρόλος του «σκεπτικιστή ηγέτη»
Ο Αλί Χαμενεΐ, ανώτατος ηγέτης του Ιράν, εμφανιζόταν επιφυλακτικός σε κάθε ενδεχόμενο συμβιβασμού. Όμως, σύμφωνα με ανάλυση του Al Jazeera, ο Ιρανός ηγέτης δέχτηκε πιέσεις από:
- το στρατιωτικό επιτελείο του (που μετρούσε πάνω από 200 νεκρούς),
- τον Πρόεδρο Ραΐσι, ο οποίος είχε συνομιλήσει με Ρώσους διπλωμάτες για τα εναλλακτικά σενάρια, και
- τον Αραβικό Σύνδεσμο, που προειδοποίησε για διεθνή απομόνωση.
Η Τεχεράνη πείστηκε να παγώσει τις επιθέσεις, με αντάλλαγμα:
- Την επαναλειτουργία εμπορικών γραμμών προς Συρία και Λίβανο,
- Τη μη αναφορά του Ιράν ως τρομοκρατικού κράτους σε νέα απόφαση του ΟΗΕ, και
- Την υπόσχεση των ΗΠΑ ότι δεν θα υπάρξει άμεση αμερικανική επέμβαση στην περιοχή για το επόμενο εξάμηνο.
Διεθνείς αντιδράσεις και προειδοποιήσεις
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, χαιρέτισε την απόφαση ως “ιστορικό βήμα προς την ειρήνη”, αλλά προειδοποίησε για “εύθραυστη ισορροπία” στην περιοχή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ζήτησε διάρκεια και διαφάνεια στην εφαρμογή των όρων.
Στο tilegrafimanews.gr, διεθνείς αναλυτές όπως ο στρατιωτικός ειδικός Έντουαρντ Στάιν και η Μέρι Μαρξ (ειδήμων στις ισραηλινοϊρανικές σχέσεις) τόνισαν πως η πίεση από την παγκόσμια αγορά ενέργειας ήταν καθοριστικός παράγοντας:
➤ «Αν ο πόλεμος συνεχιζόταν για άλλες 72 ώρες, το πετρέλαιο θα ξεπερνούσε τα 135 δολάρια. Αυτό φοβήθηκαν ΗΠΑ, Κίνα και Ε.Ε.»
Οι επόμενες κινήσεις και η αβεβαιότητα
Παρά την κατάπαυση του πυρός, καμία πλευρά δεν έχει αποσύρει πλήρως τις δυνάμεις της από τα σύνορα. Το Ισραήλ διατηρεί ετοιμότητα σε 6 μέτωπα και το Ιράν παραμένει επιφυλακτικό. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών αναμένεται να στείλει ειδική αποστολή επιτήρησης στην περιοχή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε δηλώσεις του, ανέφερε:
«Δεν θέλουμε άλλους νεκρούς. Η Αμερική έφερε την ειρήνη. Όποιος την παραβιάσει, θα πληρώσει το τίμημα.»
Αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο με ενεργό σύνδεσμο προς την πηγή
