Περού: Αντιμέτωποι με έλλειψη ασφάλειας που διαρκώς επιδεινώνεται, οι ψηφοφόροι στο Περού καλούνται σήμερα να αναδείξουν το πρόσωπο που θα αναλάβει την προεδρία της χώρας ανάμεσα σε 35 υποψήφιους και υποψήφιες -αριθμό άνευ προηγουμένου- στις εκλογές χωρίς αδιαφιλονίκητο φαβορί, σύμπτωμα μιας δεκαετίας αλλεπάλληλων πολιτικών κρίσεων.
Ουδείς και ουδεμία ξεπερνά το 15% των προθέσεων ψήφου, κάτι που κάνει σχεδόν αναπόφευκτο πως θα χρειαστεί δεύτερος γύρος την 7η Ιουνίου. Η χώρα ετοιμάζεται να γνωρίσει τον ένατο ή την ένατη πρόεδρο μέσα σε δέκα χρόνια.
Πάνω από 27 εκατομμύρια ψηφοφόροι καλούνται να προσέλθουν στις κάλπες στο κράτος των Άνδεων όπου η συμμετοχή στις εκλογικές διαδικασίες είναι υποχρεωτική και θα αναδείξουν επίσης τα μέλη του κοινοβουλίου, το οποίο -για πρώτη φορά από τα χρόνια του 1990- θα αποκτήσει ξανά δυο σώματα, Βουλή και Γερουσία.
Από τους οκτώ προέδρους που αναδείχθηκαν από το 2016, οι μισοί καθαιρέθηκαν από το Κογκρέσο και οι πολιτικοί αντιμετωπίζουν ολοένα πιο γενικευμένη δυσπιστία, κυρίως λόγω των ασταμάτητων σκανδάλων διαφθοράς.
Στους δρόμους στην πρωτεύουσα Λίμα, ο σκεπτικισμός είναι απτός. «Δεν θα ψηφίσω κανέναν. Νιώθω τόσο απογοητευμένη από όλους τους πολιτικούς», θα πει η 56χρονη Μαρία Φερνάντες, έμπορος. «Μας κυβερνάνε διεφθαρμένοι, κλέφτες και κόσμος χωρίς κανέναν ενδοιασμό».
Σύμφωνα με τον ραδιοφωνικό σταθμό RPP, τουλάχιστον 252 υποψήφιοι για διάφορα αξιώματα έχουν καταδικαστεί από τη δικαιοσύνη. Το κλίμα δυσπιστίας επιβεβαιώνει το Latinobarómetro: πάνω από το 90% των Περουβιανών δηλώνει ότι έχει «λίγη» ως «καμιά» εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση, ούτε στο κοινοβούλιο. Το ψηφοδέλτιο, με μήκος 44 εκατοστών, μαρτυρά την περιπλοκότητα της ψηφοφορίας.
Η Κέικο Φουχιμόρι, υποψήφια της δεξιάς -για τέταρτη φορά- για την προεδρία, θεωρείται από αναλυτές το φαβορί. Ωστόσο ακολουθούν σε όχι τόσο μεγάλη απόσταση ο χιουμορίστας με ριζοσπαστική ρητορική Κάρλος Άλβαρες, ο υπερσυντηρητικός Ραφαέλ Λόπες Αλιάγα, ο ογδοντάρης κεντρώος Ρικάρδο Μπελμόντ κι ο υποψήφιος της αριστεράς Ρομπέρτο Σάντσες. Το ζήτημα που ανησυχεί πάνω απ’ όλα τους ψηφοφόρους είναι η έλλειψη ασφάλειας.
«Αυτή είναι μακράν η κυριότερη ανησυχία όλων, λόγω του απίστευτου επιπέδου των δολοφονιών, των φόνων κατά παραγγελία, των κλοπών», λέει ο δεκαοκτάχρονο φοιτητής Φρανσίσκο Γκαρσία, αναποφάσιστος ακόμη την παραμονή των εκλογών. Την περασμένη Κυριακή, το 16% των ψηφοφόρων δήλωνε ακόμη αναποφάσιστο και το 11% δήλωνε πως δεν θα προτιμήσει κανέναν σε αυτές τις εκλογές με έκβαση εξαιρετικά άδηλη κι απρόβλεπτη.
Ανάφλεξη της βίας
Οι ανθρωποκτονίες έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2018, έχουν φθάσει γύρω στις 2.600 σε ετήσια βάση, και οι μηνήσεις για εκβιάσεις έχουν οκταπλασιαστεί, σύμφωνα με στοιχεία των δυνάμεων επιβολής της τάξης.
Αυτή η έξαρση της βίας συνέπεσε με την άφιξη στη χώρα συμμοριών με παρουσία σε πολλά κράτη, ειδικά από τη Βενεζουέλα, οι οποίες συνεργάζονται με τοπικές εγκληματικές οργανώσεις και επιδίδονται σε δραστηριότητες όπως οι εκβιάσεις και οι δολοφονίες επ’ αμοιβή.
Στη χώρα των 34 εκατομμυρίων κατοίκων, όπου σχεδόν το 70% του ενεργού εργατικού δυναμικού απασχολείται στον ανεπίσημο τομέα, η επισφάλεια διευκολύνει τη στρατολόγηση πάνω απ’ όλα νέων ανθρώπων σε συμμορίες. Οι εταιρείες δημόσιων μεταφορών συγκαταλέγονται στους βασικούς στόχους, με 75 οδηγούς, ιδίως λεωφορείων, να δολοφονούνται το 2025, κυρίως στην πρωτεύουσα Λίμα, πάντα σύμφωνα με τους αριθμούς της αστυνομίας.
Οι εκβιασμοί πλέον έχουν γίνει μάστιγα για σχεδόν τους πάντες, μη εξαιρουμένων ιδιωτικών σχολείων, εμπορικών καταστημάτων μεγάλων και μικρών, μουσικών συγκροτημάτων. Μπροστά στην γενική ανασφάλεια, υποψήφιοι πολλαπλασίασαν τις ριζοσπαστικές προτάσεις, από την οικοδόμηση φυλακών στη ζούγκλα, περικυκλωμένων από δηλητηριώδη ερπετά, τη χορήγηση πριμ σε αστυνομικούς αν σκοτώνουν κακοποιούς, την επαναφορά της ποινής του θανάτου… Πρόκειται για προτάσεις «λαϊκίστικες» και «χωρίς και τόση λογική συνέπεια», κρίνει ο νεαρός φοιτητής Γκαρσία.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο Γαλλικό Πρακτορείο, η Κέικο Φουχιμόρι εξήγγειλε εκστρατεία απελάσεων παράτυπων μεταναστών, προσέλκυση αμερικανικών επενδύσεων – κι ακόμη ότι θα εγγράψει το Περού στις χώρες που σαρώνει κύμα ανάδειξης κυβερνήσεων της δεξιάς στη Λατινική Αμερική, με αμέριστη υποστήριξη και προς ενθουσιασμό του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η κόρη του αυταρχικού πρώην προέδρου (1990-2000) Αλμπέρτο Φουχιμόρι, που είχε καταδικαστεί να εκτίσει 25 χρόνια κάθειρξης για διαφθορά και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, πρόβαλε κατά την εκστρατεία της την πολιτική κληρονομιά του πατέρα της, ο οποίος παρότι πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στη φυλακή εξακολουθεί να υμνείται από μερίδα του πληθυσμού, ιδίως για την επικράτηση του κράτους στον εμφύλιο με την οργάνωση της άκρας αριστεράς Φωτεινό Μονοπάτι (μαοϊστές) και τον τερματισμό του υπερπληθωρισμού.
Για τον κοινωνιολόγο Νταβίντ Σουλμόντ, σε κάθε περίπτωση καταγράφεται «αποσύνδεση της πολιτικής προσφοράς και των προσδοκιών των πολιτών»: καμιά υποψηφιότητα δεν γεννά αληθινό ενθουσιασμό στο κράτος της Λατινικής Αμερικής.
Η προεκλογική εκστρατεία ήταν «επιφανειακή, συναισθηματική, κατευθυνόμενη κυρίως από παρορμήσεις» μάλλον, παρά από πολιτικά προγράμματα, αναλύει ο πολιτολόγος Λουίς Μπεναβέντε, κάνοντας λόγο για περιρρέον κλίμα «απογοήτευσης». Τα εκλογικά τμήματα θα ανοίξουν στις 07:00 (σ.σ. τοπική ώρα· στις 15:00 ώρα Ελλάδας). Θα κλείσουν στις 17:00 (στη 01:00 τη Δευτέρα ώρα Ελλάδας)
