ΟΠΕΚΕΠΕ: Νέο κύμα αγανάκτησης προκαλεί στους παραγωγούς η πρώτη εκκαθάριση του Μέτρου 23, με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τον ΟΠΕΚΕΠΕ να βρίσκονται ξανά στο στόχαστρο, λόγω αστοχιών σε monitoring, ΑΤΑΚ/ΚΑΕΚ και συνεχών ανατροπών στους κανόνες του παιχνιδιού.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης – tilegrafimanews.gr
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Στην πράξη, από τα 178,5 εκατ. ευρώ δημόσιας δαπάνης του Μέτρου 23, πληρώθηκαν τελικά περίπου 157,4 εκατ. ευρώ σε 131.444 δικαιούχους, με ένα «κενό» άνω των 21 εκατ. ευρώ (12% του προϋπολογισμού) να μένει εκτός τσέπης πραγματικών παραγωγών, που είχαν ήδη χαρακτηριστεί «Οριστικά Δικαιούχοι» με απόφαση της Γενικής Γραμματέως Ενωσιακών Πόρων στα τέλη Οκτωβρίου.
«Κούρεμα» 45% και χιλιάδες εκτός πληρωμής
Στο πεδίο, οι πρώτες καταγγελίες κάνουν λόγο για «κούρεμα» έως και 45% στις ενισχύσεις καστανοπαραγωγών του Μέτρου 23 σε σχέση με τα ποσά που ανέμεναν, την ώρα που άλλοι παραγωγοί μένουν εντελώς εκτός, χωρίς σαφή εξήγηση στο ενημερωτικό της πληρωμής.
Οι λόγοι είναι οι… γνώριμοι: προβλήματα με το σύστημα παρακολούθησης (monitoring), ιχνηλασιμότητα αγροτεμαχίων, λάθη ή ελλείψεις σε ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ, καθώς και νέοι διοικητικοί έλεγχοι που, όπως καταγγέλλεται, εφαρμόστηκαν εκ των υστέρων και αναδρομικά στο έτος αναφοράς 2024, παρότι η υποχρέωση για πλήρη αναγραφή ΑΤΑΚ/ΚΑΕΚ ισχύει ουσιαστικά από το ΟΣΔΕ 2025 και μετά.
Παράλληλα, η προσδοκία των παραγωγών ότι «όσοι είχαν πάρει κανονικά προκαταβολή βασικής, εξόφληση, αναδιανεμητική, οικολογικά και συνδεδεμένες δεν θα έχουν θέμα με το Μ23» διαψεύδεται με ηχηρό τρόπο: παραγωγοί που είχαν τηρήσει στο ακέραιο τις μέχρι τώρα ενωσιακές υποχρεώσεις, βρίσκονται σήμερα με μηδενικές ή κατακρεουργημένες πληρωμές.
Βουλευτές της ΝΔ «στα κάγκελα» για τον αποκλεισμό δικαιούχων
Την οργή των αγροτών υιοθετούν και βουλευτές της ΝΔ από αγροτικές περιοχές (Σέρρες, Δράμα, Καβάλα, Χαλκιδική κ.ά.), οι οποίοι με σκληρή ανακοίνωσή τους κάνουν λόγο για «άδικους, καταχρηστικούς και αίολους αποκλεισμούς».
Στο κείμενο σημειώνουν ότι:
• Οι σημερινοί αποκλεισμένοι είχαν κριθεί οριστικά δικαιούχοι στις 30/10/2025.
• Ούτε η Υπουργική Απόφαση του ΥΠΑΑΤ για το πλαίσιο του Μ23 ούτε η αρχική πρόσκληση, ούτε οι τρεις τροποποιήσεις της, προβλέπουν ως κριτήριο επιλεξιμότητας τον επιπλέον έλεγχο ιδιοκτησιακού καθεστώτος με βάση ΑΤΑΚ/ΚΑΕΚ για το 2024.
• Στην τρίτη τροποποίηση, μάλιστα, αναφέρεται ρητά ότι οι διοικητικοί και διασταυρωτικοί έλεγχοι με τα υπόλοιπα συστήματα ολοκληρώνονται έως 30/06/2025, άρα δεν νοείται να προστίθεται νέο «φίλτρο» πληρωμής μετά την ημερομηνία αυτή.
Οι βουλευτές προειδοποιούν ότι «δεν νοείται το κράτος να αμφισβητεί τις δικές του πράξεις και να αυτοαναιρείται» και καλούν τη διοίκηση του Οργανισμού και την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ να αποδεσμεύσουν άμεσα τους δικαιούχους, εφαρμόζοντας «τον νόμο και μόνο».
ΕΘΕΑΣ: Συγκεντρωμένο υπόμνημα για όλα τα λάθη των πληρωμών
Την ίδια στιγμή, η ΕΘΕΑΣ έχει αποστείλει αναλυτικό υπόμνημα στο ΥπΑΑΤ, καταγράφοντας, με βάση αναφορές συνεταιρισμών από όλη τη χώρα, τα σοβαρά προβλήματα σε πληρωμές 2024–2025: από μηδενικές πληρωμές χωρίς εμφανές λόγο, μέχρι λάθη στο monitoring (κοφτολίβαδα, αγρανάπαυση, ετερογένεια, ψυχανθή και όσπρια) και σοβαρές αστοχίες στην κατανομή βοσκοτόπων σε κτηνοτρόφους.
Το έγγραφο της Ένωσης αναδεικνύει, μεταξύ άλλων:
• Μεγάλο αριθμό ΑΦΜ με μηδενική πληρωμή.
• Αποκλεισμό όλων των ΑΦΜ με μεταβιβάσεις δικαιωμάτων, αλλά και όλων των αγροτεμαχίων χωρίς «σωστό» ΑΤΑΚ ή ΚΑΕΚ.
• Απόρριψη ολόκληρων αγροτεμαχίων όταν η δηλωμένη έκταση ξεπερνούσε την επιφάνεια του Ε9, με άμεση συνέπεια μειώσεις και στο Μέτρο 23.
• Μειωμένη κατανομή βοσκοτόπων (20–70% των αναγκών) σε κτηνοτρόφους, με ντόμινο σε Μέτρο 23, βιολογικά, αναδιανεμητική, νέους αγρότες και σχέδια βελτίωσης.
Η ΕΘΕΑΣ ζητά άμεση τεχνική συνάντηση με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, παρουσία εμπειρογνωμόνων, ώστε να βρεθούν λύσεις πριν από τις επόμενες μεγάλες πληρωμές (εξόφληση βασικής, εξισωτική, αναδιανεμητική κ.λπ.).
ΟΠΕΚΕΠΕ ΑΓΡΟΤΕΣ: 11.000 απλήρωτοι λόγω ΑΤΑΚ – στα 5,40€ το λάδι και καυτό δίμηνο για τις ενισχύσεις
Ψηφιακές πλατφόρμες χωρίς καθαρή εικόνα για τους δικαιούχους
Σημαντικό ζήτημα παραμένει ότι, μία εβδομάδα μετά τις πρώτες πληρωμές, οι παραγωγοί δεν έχουν ολοκληρωμένη εικόνα για τις μειώσεις και τις ποινές, καθώς τα στοιχεία δεν έχουν ενσωματωθεί πλήρως στα πληροφοριακά συστήματα, είτε μέσω των ψηφιακών υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ, είτε μέσω των εφαρμογών του ΟΠΕΚΕΠΕ για την ΕΑΕ 2023–2027.
Αγρότες και λογιστές διαμαρτύρονται ότι δεν μπορούν να «σπάσουν» την πληρωμή και να δουν ανά αγροτεμάχιο, ανά οικολογικό σχήμα ή ανά Μέτρο, τι ακριβώς κόπηκε, με ποιον τύπο υπολογισμού και με ποια αιτιολογία. Χωρίς αυτή τη διαφάνεια, η υποβολή τεκμηριωμένων ενστάσεων γίνεται πρακτικά αδύνατη, ενώ ο χρόνος μετρά αντίστροφα μέχρι τις επόμενες εκκαθαρίσεις.
Πακέτο 50 εκατ. για την ευλογιά αιγοπροβάτων – ανάσα, αλλά όχι λύση
Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, η κυβέρνηση επιχειρεί να στείλει μήνυμα στήριξης προς την κτηνοτροφία, ενεργοποιώντας νέο πακέτο ενισχύσεων που φθάνει συνολικά τα 50 εκατ. ευρώ για την ευλογιά αιγοπροβάτων. Σύμφωνα με τις σχετικές ΚΥΑ (334715/2025 και 337680/2025), προβλέπεται:
• 19,6 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις κτηνοτρόφων για θανατωμένα ζώα.
• 2 εκατ. ευρώ προς Περιφέρειες για λειτουργικές δαπάνες αντιμετώπισης της νόσου.
• 28,5 εκατ. ευρώ για απώλεια εισοδήματος, με 70 ευρώ ανά θανατωμένο πρόβατο/αίγα άνω των 6 μηνών και 35 ευρώ για αμνούς, ερίφια και ζώα αναπαραγωγής έως 6 μηνών.
Οι πληρωμές αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός Δεκεμβρίου, με τους πόρους να κατευθύνονται είτε μέσω Περιφερειών είτε απευθείας από το ΥπΑΑΤ στους κτηνοτρόφους, σε μια προσπάθεια να καλυφθεί το εισοδηματικό κενό που άνοιξε από τον Αύγουστο του 2024, όταν ξέσπασε η κρίση της ευλογιάς.
Ρόλος ΕΛΓΑ και αγωνία για το «αύριο» της κτηνοτροφίας
Την ίδια ώρα, οι παραγωγοί υπενθυμίζουν ότι οι ζημιές από ασθένειες και ακραία καιρικά φαινόμενα δεν περιορίζονται στην ευλογιά, αλλά αφορούν ευρύτερα την κτηνοτροφία και τις δενδρώδεις καλλιέργειες, αυξάνοντας τις προσδοκίες για πιο ενεργό ρόλο του ΕΛΓΑ στο σκέλος των ασφαλιστικών αποζημιώσεων.
Στις επίσημες σελίδες του Οργανισμού, οι παραγωγοί παρακολουθούν ήδη τις τακτικές αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ για το 2025, όμως το ερώτημα που τίθεται είναι αν το υφιστάμενο μοντέλο ασφάλισης και αποζημίωσης, με τις καθυστερήσεις και τα περιορισμένα κονδύλια, μπορεί να ανταποκριθεί σε μια εποχή κλιματικής κρίσης, επιζωοτιών και συνεχών διαταραχών στην αγορά.
Παρά τις ανακοινώσεις για «υψηλότερες αποζημιώσεις στην ΕΕ», οι κτηνοτρόφοι επιμένουν ότι χωρίς σταθερό εισόδημα, προβλέψιμο ασφαλιστικό πλαίσιο και έγκαιρες πληρωμές, ολόκληρες ζώνες της ελληνικής υπαίθρου κινδυνεύουν να ερημώσουν.
Κοινός παρονομαστής: έλλειψη εμπιστοσύνης
Το Μέτρο 23, οι εκκρεμότητες στις ενισχύσεις 2024–2025 και το πακέτο των 50 εκατ. για την ευλογιά συνδέονται, τελικά, με έναν κοινό παρονομαστή: την κρίση εμπιστοσύνης μεταξύ παραγωγών και διοίκησης.
Όταν οι κανόνες αλλάζουν στην πορεία, όταν νέοι έλεγχοι εφαρμόζονται αναδρομικά, όταν οι ψηφιακές πλατφόρμες δεν δίνουν καθαρή εικόνα για το τι πληρώθηκε και τι κόπηκε, τότε ακόμη και τα σωστά μέτρα στήριξης «πνίγονται» σε ένα κλίμα δυσπιστίας.
Το επόμενο διάστημα, η ουσία δεν θα κριθεί μόνο στο αν θα υπάρξει μια συμπληρωματική πληρωμή του Μέτρου 23 μέχρι το τέλος του έτους, αλλά στο αν το ΥπΑΑΤ, ο ΟΠΕΚΕΠΕ, η ΕΘΕΑΣ και ο ΕΛΓΑ θα καταφέρουν να συντονιστούν σε ένα συνεκτικό, διαφανές πλαίσιο ενισχύσεων που δεν θα αφήνει στον δρόμο τους πραγματικούς παραγωγούς. Αν αυτό δεν συμβεί, οι αριθμοί των προϋπολογισμών θα γράφουν άλλα και η ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία θα βιώνει μια διαρκή, αθόρυβη αποδιάρθρωση.
