ΟΠΕΚΕΠΕ: Το σκάνδαλο που συγκλονίζει τον αγροτικό κόσμο και προκαλεί πολιτικό σεισμό σε Αθήνα και Βρυξέλλες αφορά τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Οι αρχές έχουν ήδη προχωρήσει σε 37 συλλήψεις, αλλά σύμφωνα με αστυνομικές πηγές ο αριθμός αυτός αναμένεται να ξεπεράσει τους 100, καθώς οι έρευνες ξεδιπλώνουν ένα εκτεταμένο δίκτυο πλαστών επιδοτήσεων και εικονικών δηλώσεων.
Πώς λειτουργούσε το κύκλωμα
Το κύκλωμα, σύμφωνα με πληροφορίες της Οικονομικής Αστυνομίας, αξιοποιούσε παραθυράκια στο πληροφοριακό σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ για να δημιουργεί ψεύτικους αγροτικούς φακέλους. Οι εγκέφαλοι φέρονται να ήταν δύο υπάλληλοι Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ), που στρατολογούσαν πρόσωπα εντελώς άσχετα με τη γεωργία – ακόμη και εργαζόμενους σε κομμωτήρια, καφετέριες ή τουριστικά επαγγέλματα.
Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, όπως διαδίδεται τις τελευταίες ώρες, πολίτης από την Κρήτη, «σε κομμώτρια που δεν έχει ούτε ένα στρέμμα χωράφι πρότειναν να δώσει 2.000 ευρώ και να πάρει 30.000 επιδοτήσεις». Το περιστατικό επιβεβαιώνει πως οι «μεσάζοντες» είχαν στήσει βιομηχανία ψεύτικων αιτήσεων, με ανταλλάγματα χιλιάδες ευρώ.
Οι 37 συλλήψεις και οι νέες έρευνες
Όπως ανακοίνωσε επίσημα η Ελληνική Αστυνομία, συνελήφθησαν 37 άτομα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Κρήτη και Πέλλα, ενώ περισσότερα από 120 πρόσωπα βρίσκονται στο μικροσκόπιο. Η ζημία για το Δημόσιο και την Ε.Ε. υπολογίζεται σε 19,6 εκατομμύρια ευρώ.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του tilegrafimanews.gr, έχουν κατασχεθεί πολυτελή οχήματα, ακίνητα και τραπεζικοί λογαριασμοί που δεν δικαιολογούνται από τα δηλωμένα εισοδήματα. Το ίδιο επιβεβαιώνει και το capital.gr, σημειώνοντας πως σε έναν μόνο κατηγορούμενο βρέθηκε περιουσία άνω των 2,5 εκατ. ευρώ.
Η αποκάλυψη από την OLAF και η εμπλοκή της Εισαγγελίας
Η υπόθεση άρχισε να αποκαλύπτεται έπειτα από εσωτερικό έλεγχο του ΟΠΕΚΕΠΕ και σήμα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), η οποία εντόπισε «περίεργες» αιτήσεις σε ορεινές περιοχές και νησιά όπου δεν υπήρχαν δηλωμένες καλλιέργειες.
Η έρευνα πέρασε στη Δικαιοσύνη και στη συνέχεια στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), η οποία πλέον έχει αναλάβει την υπόθεση σε συνεργασία με την ελληνική Εισαγγελία Οικονομικού Εγκλήματος.
Τα πρώτα ευρήματα έδειξαν ότι το δίκτυο λειτούργησε τουλάχιστον από το 2018 έως το 2024, εκμεταλλευόμενο χαλαρούς ελέγχους και την απουσία διασταυρώσεων μέσω δορυφορικών χαρτών.
Εικονικά βοσκοτόπια και «αγρότες φαντάσματα»
Το σύστημα ήταν απλό: πολίτες παραχωρούσαν το ΑΦΜ τους ή υπογράφανε εξουσιοδοτήσεις χωρίς να γνωρίζουν το περιεχόμενο, ενώ οι υπεύθυνοι των ΚΥΔ δήλωναν ανύπαρκτα βοσκοτόπια, εικονικά ζώα και ψεύτικες καλλιέργειες.
Οι αιτήσεις εγκρίνονταν και τα ποσά κατευθύνονταν σε λογαριασμούς των ίδιων ή συνεργατών τους.
Όπως αποκαλύπτει το thetoc.gr, ο εγκέφαλος του κυκλώματος ήταν 36χρονος από την Κρήτη, με συνεργούς σε Θεσσαλονίκη και Πέλλα. Το δίκτυο φέρεται να είχε «ξεπλύνει» ποσά άνω των 25 εκατομμυρίων ευρώ, με τη μέθοδο των εικονικών επιδοτήσεων.
Πολιτικές διαστάσεις και ευθύνες
Η αντιπολίτευση ζήτησε από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης να λογοδοτήσει για το πώς τόσα χρόνια εγκρίνονταν επιδοτήσεις χωρίς πραγματικά δικαιολογητικά.
Απαντώντας, το Υπουργείο δήλωσε μέσω του gov.gr ότι οι έλεγχοι είναι σε πλήρη εξέλιξη και πως «ουδείς θα μείνει ατιμώρητος». Παράλληλα, αναμένεται να κατατεθεί τροπολογία για την αυστηροποίηση των ποινών όσων συμμετέχουν σε παράνομες επιδοτήσεις.
Ανώτατη κυβερνητική πηγή ανέφερε ότι ήδη έχουν δοθεί εντολές για πλήρη επαναξιολόγηση όλων των φακέλων επιδοτήσεων της τελευταίας επταετίας.
Ο φόβος για τις επόμενες πληρωμές
Η διοίκηση του Οργανισμού διαβεβαιώνει ότι οι κανονικές πληρωμές δεν θα επηρεαστούν, ωστόσο στον αγροτικό κόσμο υπάρχει ανησυχία. Πολλοί παραγωγοί φοβούνται καθυστερήσεις στις προγραμματισμένες εκταμιεύσεις λόγω των διασταυρωτικών ελέγχων που θα ακολουθήσουν.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του Οργανισμού δήλωσε ότι «η συντριπτική πλειοψηφία των αγροτών είναι απολύτως νόμιμη και δεν έχει τίποτα να φοβηθεί».
Η επόμενη ημέρα
Οι εισαγγελικές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο το κύκλωμα να είχε επαφές και με ιδιωτικές εταιρείες που διαχειρίζονται λογισμικά δηλώσεων ΟΣΔΕ, ώστε να παρακάμπτονται τα συστήματα ασφαλείας.
Αν επιβεβαιωθεί αυτό, τότε το σκάνδαλο λαμβάνει διαστάσεις ανάλογες με τις μεγάλες υποθέσεις διαφθοράς που έχουν συγκλονίσει στο παρελθόν τον αγροτικό τομέα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της Κομισιόν, ζητά λεπτομερή ενημέρωση και προειδοποιεί ότι η Ελλάδα κινδυνεύει με περικοπή κοινοτικών κονδυλίων αν δεν αποκαταστήσει τη διαφάνεια στο σύστημα επιδοτήσεων.
Οι αγρότες ζητούν δικαιοσύνη
Από την πλευρά τους, αγροτικοί συνεταιρισμοί καταγγέλλουν ότι το σκάνδαλο υπονομεύει τη φερεγγυότητα του ελληνικού παραγωγικού τομέα και ρίχνει σκιές σε όλους τους νόμιμους δικαιούχους.
Όπως δηλώνει στο tilegrafimanews.gr παραγωγός από τη Θεσσαλία, «όσοι δούλευαν έντιμα θα ελέγχονται σαν εγκληματίες εξαιτίας κάποιων που έπαιρναν επιδοτήσεις χωρίς χωράφια και χωρίς να σπείρουν ποτέ τίποτα».
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αποκαλύπτει ένα βαθύ και πολυετές πρόβλημα διαφθοράς στο σύστημα των αγροτικών ενισχύσεων. Δεν πρόκειται απλώς για μερικές δεκάδες απατεώνες, αλλά για μια καλά οργανωμένη επιχείρηση εξαπάτησης του κράτους και της Ε.Ε.
Η Δικαιοσύνη καλείται τώρα να αποκαλύψει ποιοι ευθύνονται πραγματικά και να αποδώσει ευθύνες σε όλα τα επίπεδα, ώστε να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του ελληνικού αγροτικού μηχανισμού.
