Μητσοτάκης – Βαρθολομαίος: Η επικείμενη συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο στη Νέα Υόρκη δεν είναι απλώς μια τελετουργική στιγμή στο περιθώριο της βράβευσης Templeton.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του tilegrafimanews.gr, πίσω από τις κλειστές πόρτες των διπλωματικών σαλονιών εξελίσσεται ένα πολυεπίπεδο παρασκήνιο, στο οποίο συνδυάζονται η θρησκευτική διπλωματία, οι διεθνείς σχέσεις και η στρατηγική της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το επίσημο πρόγραμμα και οι «σιωπηλές» συναντήσεις
Η επίσκεψη του Πατριάρχη στις Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησε με συναντήσεις στο Λευκό Οίκο και στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Η βράβευσή του με το Βραβείο Templeton στο Lincoln Center θα αποτελέσει το δημόσιο αποκορύφωμα. Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη συνάντησή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το περιβάλλον του Πατριάρχη βλέπει τον πρωθυπουργό όχι απλώς ως πολιτικό ηγέτη, αλλά ως τον επίσημο θεσμικό εκφραστή της στήριξης που παρέχει η Ελλάδα στο Πατριαρχείο, σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Οι ανησυχίες της Κωνσταντινούπολης
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αντιμετωπίζει καθημερινά προκλήσεις στην Τουρκία. Η παρουσία του Μητσοτάκη δίπλα στον Πατριάρχη λειτουργεί ως έμμεσο μήνυμα προς την Άγκυρα. Όπως τόνισε πρόσφατα το Υπουργείο Εξωτερικών, η θρησκευτική ελευθερία αποτελεί αδιαπραγμάτευτη αξία και η Ελλάδα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις που αφορούν τη λειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Το θέμα αυτό αναμένεται να τεθεί, έστω και παρασκηνιακά, στις συνομιλίες Μητσοτάκη–Βαρθολομαίου.
Η διεθνής εικόνα της Ελλάδας
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιδιώκει να προβάλει διεθνώς ένα αφήγημα σταθερότητας, ανάπτυξης και θεσμικής συνέχειας. Η παρουσία του πρωθυπουργού στο πλευρό του Πατριάρχη, με τη συμμετοχή σε μια βράβευση διεθνούς κύρους, συνδέει την πολιτική με την πνευματική διάσταση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει πολλές φορές τη σημασία της Ορθοδοξίας στην προώθηση του διαθρησκειακού διαλόγου. Η Ελλάδα αξιοποιεί αυτό το κεφάλαιο soft power, γνωρίζοντας ότι η εικόνα του Πατριάρχη είναι ένα από τα πιο ισχυρά «brand» της χώρας στη διεθνή σκηνή.
Το οικολογικό αποτύπωμα
Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, γνωστός και ως «Πράσινος Πατριάρχης», έχει πρωτοστατήσει σε παγκόσμιες πρωτοβουλίες για το περιβάλλον. Στο Lincoln Center θα σταλεί σαφές μήνυμα ότι η προστασία της δημιουργίας δεν αποτελεί μόνο επιστημονικό ή πολιτικό ζήτημα, αλλά και θεολογικό. Ο ίδιος έχει συνεργαστεί στενά με οργανισμούς όπως η UNESCO, αναδεικνύοντας τη σύνδεση πίστης και περιβαλλοντικής ευθύνης. Ο Μητσοτάκης, από την πλευρά του, θα επιχειρήσει να δείξει ότι και η Ελλάδα επενδύει σε «πράσινες πολιτικές», συνδέοντας έτσι την πολιτική ατζέντα της κυβέρνησης με το μήνυμα του Πατριάρχη.
Το παρασκήνιο με την Ομογένεια
Πέρα από τις κάμερες, ιδιαίτερη σημασία έχει και η στάση της Ομογένειας. Οι οργανώσεις της ελληνικής Διασποράς στις ΗΠΑ βλέπουν τον Πατριάρχη ως πνευματικό ηγέτη και τον Μητσοτάκη ως τον πολιτικό που μπορεί να ενισχύσει τη θέση τους στα κέντρα αποφάσεων. Οι συναντήσεις που έχουν προγραμματιστεί με Ελληνοαμερικανούς επιχειρηματίες και παράγοντες στο πλαίσιο της επίσκεψης θεωρούνται κομβικές για τη μελλοντική στήριξη της Ελλάδας στις ΗΠΑ. Όπως σημειώνει και το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού, η ενότητα της Ομογένειας αποτελεί βασικό εργαλείο εθνικής στρατηγικής.
Τα «καυτά» ζητήματα της ατζέντας
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ατζέντα Μητσοτάκη–Βαρθολομαίου δεν θα περιοριστεί στη βράβευση. Αναμένεται να συζητηθούν:
• Η προστασία της Χάλκης και οι προοπτικές επαναλειτουργίας της Σχολής.
• Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ και η παρουσία της Ομογένειας ως παράγοντας πίεσης.
• Η περιβαλλοντική ατζέντα και οι διεθνείς συνεργασίες.
• Οι ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Ελλάδα επιχειρεί να προβάλει την εικόνα της ως σταθερού συμμάχου του δυτικού κόσμου.
Η διπλή ανάγνωση της παρουσίας Μητσοτάκη
Η επίσημη ανάγνωση είναι ότι ο πρωθυπουργός βρίσκεται εκεί για να τιμήσει τον Πατριάρχη. Ωστόσο, το παρασκήνιο αποκαλύπτει ότι η παρουσία του έχει και πολιτική διάσταση. Ο Μητσοτάκης γνωρίζει ότι δίπλα στον Πατριάρχη δεν εκπροσωπεί μόνο την ελληνική κυβέρνηση, αλλά και μια παράδοση αιώνων που συνδέει την Ορθοδοξία με το ελληνικό κράτος.
Η Νέα Υόρκη θα γίνει το σκηνικό όπου η πολιτική, η θρησκεία και η διπλωματία θα συναντηθούν. Η συνάντηση Μητσοτάκη–Βαρθολομαίου, αν και καλύπτεται από τον «φακό» της βράβευσης Templeton, έχει βάθος και προεκτάσεις που ξεπερνούν την τυπική εθιμοτυπία. Το παρασκήνιο δείχνει ότι η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει στο έπακρο τον συμβολισμό του Πατριάρχη, ενώ ο ίδιος ο Βαρθολομαίος συνεχίζει να αποδεικνύει πως η Ορθοδοξία μπορεί να διαδραματίσει κομβικό ρόλο στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.
