Ευλογιά αιγοπροβάτων: Η ευλογιά των αιγοπροβάτων βάζει σε «κόκκινο συναγερμό» την ελληνική κτηνοτροφία, με τα επίσημα στοιχεία να καταγράφουν 262.854 θανατώσεις σε 1.148 εκτροφές και τις επιχειρησιακές δυνάμεις να παλεύουν με ταυτόχρονες εστίες σε θεσσαλικό, μαγνησιακό και μακεδονικό τόξο.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Στο τραπέζι επανέρχεται δυναμικά το ενδεχόμενο εμβολιαστικής εκστρατείας, μετά την παρέμβαση του Ευρωπαίου Επιτρόπου Υγείας, και ενώ η ελληνική πλευρά απαιτεί πλήρεις επιστημονικές εγγυήσεις για να προστατεύσει τόσο την υγειονομική ασφάλεια του ζωικού κεφαλαίου όσο και το εξαγωγικό καθεστώς (πρωτίστως της φέτας).
Τι συζητείται για τον εμβολιασμό
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr , στις επαφές σε επίπεδο Ε.Ε. συζητήθηκε «σοβαρά» η προετοιμασία σχεδίου εμβολιασμού, εφόσον υπάρξουν επαρκή δεδομένα για:
• Αποτελεσματικότητα (ποσοστό και διάρκεια ανοσίας),
• Σχήμα δόσεων και εφοδιαστική αλυσίδα,
• Διακριτότητα αντισωμάτων νόσου/εμβολίου (ιχνηθεσιμότητα στις δοκιμές),
• Εμπορικούς περιορισμούς που μπορεί να ενεργοποιηθούν για ζώα και προϊόντα.
Η Αθήνα, μέσω του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ζητά «σφραγίδα» επιστημονικής τεκμηρίωσης από τα ευρωπαϊκά όργανα πριν πατήσει τη σκανδάλη. Κεντρικό διακύβευμα είναι να μην τεθεί σε κίνδυνο η εξαγωγική δυναμική της φέτας, η οποία τα τελευταία χρόνια χτυπά διαδοχικά ρεκόρ.
Το επιχείρημα των παραγωγών – και ο αντίλογος
Μέρος της παραγωγικής βάσης (ιδίως μεγάλα, βελτιωμένα κοπάδια σε Θεσσαλία/Μαγνησία) τάσσεται υπέρ του εμβολιασμού, επικαλούμενο πρακτικές γειτονικών χωρών και τονίζοντας ότι «το κόστος της αβεβαιότητας» είναι ήδη δυσβάσταχτο: απώλειες γενετικού υλικού, αυξημένες βιοασφάλειες, μείωση γαλακτοπαραγωγής. Την ίδια ώρα, κυβερνητικοί παράγοντες και υπηρεσιακοί κτηνίατροι επιμένουν πως, χωρίς έγκριση και ιχνηθεσιμότητα, ο εμβολιασμός μπορεί να πολλαπλασιάσει τις θανατώσεις (λόγω αδυναμίας διάκρισης μολυσμένων/εμβολιασμένων ζώων) και να «παγώσει» κρίσιμες αγορές.
Ο δημόσιος διάλογος, λοιπόν, δεν είναι «ναι ή όχι» αλλά «πότε και με ποιους όρους»: τεχνική επάρκεια, αποζημιώσεις, εμπορική θωράκιση. Σ’ αυτό το πλαίσιο, η Γενική Διεύθυνση Υγείας της Ε.Ε. (DG SANTE) και η EFSA καλούνται να τοποθετηθούν με σαφή πρωτόκολλα, ώστε να κλείσει ο κύκλος αμφισημιών.
Επιπτώσεις στην αγορά γάλακτος – γιατί επιστρέφει το 1,55–1,60 €/κιλό
Με το επιδημιολογικό φορτίο να «χτυπά» δυσανάλογα τις μεγάλες, υψηλής απόδοσης μονάδες, το προσφερόμενο γάλα περιορίζεται. Σε συνθήκες σταθερής ζήτησης για τυροκομικά (ειδικά για ΠΟΠ φέτα) και ακριβών ζωοτροφών, η αγορά σπρώχνει τις συμβάσεις πρόβειου στα 1,55–1,60 €/κιλόως νέα αφετηρία, αποδυναμώνοντας τα σενάρια για 1,40 €/κιλό που ακούστηκαν το καλοκαίρι. Για τους τυροκόμους, το σταθερό ράφι εντός/εκτός Ελλάδας και οι εξαγωγές λειτουργούν σαν «μαξιλάρι»· για τους κτηνοτρόφους, η υγειονομική ασφάλεια είναι η προϋπόθεση για να μην εκτροχιαστούν κόστη και ροές.
Επιχειρησιακό σχέδιο: τι πρέπει να κάνουν οι μονάδες «σήμερα»
1. Βιοασφάλεια: αυστηρός έλεγχος εισόδου/εξόδου, απολυμαντικά σημεία, ξεχωριστές ροές προσωπικού-οχημάτων, καραντίνα νεοεισερχόμενων.
2. Κίνησις ζώων/προϊόντων: πιστή εφαρμογή των αποφάσεων Περιφερειών/Κτηνιατρικών, τήρηση της ιχνηλασιμότητας, άμεση δήλωση ύποπτων κρουσμάτων.
3. Κτηνιατρική επίβλεψη: τακτικές επισκέψεις, στοχευμένη επιτήρηση των «αδύναμων κρίκων» (απογαλακτισμένα, έγκυες, νεογνά).
4. Επικαιροποίηση μητρώων: ΕΑΕ/ΟΣΔΕ, απογραφές, σήμανση, ώστε να μην βρεθούν απλήρωτες ενισχύσεις λόγω «τυπικών».
5. Αξιοποίηση ενισχύσεων: αποζημιώσεις θανατώσεων, κάλυψη ζωοτροφών/λειτουργικών, αλλά και έλεγχος συμψηφισμών μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ.
Αποζημιώσεις και πληρωμές – το στενό χρονοδιάγραμμα
Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει πως οι αποζημιώσεις «τρέχουν» με 100% για θανατώσεις, συν λειτουργικά/ζωοτροφές και στοχευμένα de minimis. Όμως το επιχειρησιακό βάρος είναι τεράστιο: πρέπει να ολοκληρώνονται γρήγορα οι κτηνιατρικές πράξεις, να «κλείνουν» οι φάκελοι και να εκκαθαρίζονται οι πληρωμές. Παράλληλα, το σύστημα πληρωμών «πρέπει» να μείνει αξιόπιστο απέναντι στην Κομισιόν: το Action Plan των 54 σημείων αξιολογείται διαρκώς, με το ΥπΑΑΤ/Κτηνιατρικές Υπηρεσίες να κρατούν το συντονισμό και με διαλειτουργικότητα προς ΑΑΔΕ για διασταυρώσεις (κτηματολόγιο, Ε9 κ.ά.).
Περιφέρεια Θεσσαλίας – πού βρισκόμαστε
Η επιδημιολογική καμπύλη δείχνει πρώτα σημάδια επιβράδυνσης σε ορισμένες ζώνες, αλλά οι εστίες αναζωπύρωσης καραδοκούν. Η εμπειρία του πεδίου λέει πως αρκεί ένα «σπασμένο» μέτρο βιοασφάλειας για να ξαναφουντώσει μια μονάδα ή να «πηδήξει» η νόσος σε γειτονικό κοπάδι. Γι’ αυτό οι μεγάλες συγκεντρώσεις κτηνοτρόφων (Τύρναβος, Ελασσόνα) κατέληξαν σε διπλό μήνυμα: «ναι στην ενημέρωση, ναι στη στήριξη», αλλά και «μηδενική ανοχή» σε παραβάσεις καραντίνας και μετακινήσεων.
Τι θα κρίνει τις επόμενες 4–6 εβδομάδες
• Εξέλιξη κρουσμάτων και γεωγραφική διασπορά.
• Απόφαση Ε.Ε. για πιθανό «μοντέλο εμβολιασμού» (έγκριση σκευασμάτων, ιχνηθεσιμότητα, εμπορικοί κανόνες).
• Ταχύτητα αποζημιώσεων και εξόφληση εκκρεμοτήτων.
• Πειθαρχία στα μέτρα στις «κόκκινες» Περιφερειακές Ενότητες.
• Συμβάσεις γάλακτος: αν θα κλειδώσουν ευρέως στο 1,55–1,60 €/κιλό (πρόβειο), περιορίζοντας τις απώλειες ρευστότητας.
Ρεαλιστικό σενάριο – όχι πανικός, αλλά σχέδιο
Στο ρεαλιστικό σενάριο, η Ελλάδα δεν πηγαίνει σε οριζόντιο εμβολιασμό «αύριο το πρωί». Προχωρά σε σκληρή βιοασφάλεια, ταχεία αποζημίωση, στοχευμένη επιτήρηση και κρατά «ανοικτό» το παράθυρο του εμβολίου μόνο αν η Ε.Ε. παρουσιάσει εγκεκριμένα, ιχνηθετήσιμα εργαλεία με ξεκάθαρο εμπορικό καθεστώς. Έτσι προφυλάσσεται και το ζωικό κεφάλαιο και το brand «φέτα».
Την ίδια ώρα, το οικονομικό σκέλος για τις μονάδες πρέπει να υποστηριχθεί με γρήγορα χρήματα, ώστε οι παραγωγοί να μην κλείσουν αναγκαστικά (ειδικά όσοι έχασαν πυρήνες γενετικού υλικού). Η έμφαση σε ψηφιακές ροές και «έξυπνους» ελέγχους θα ξεκλειδώσει ταχύτερες εκκαθαρίσεις μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναμένονται σαφέστερες γραμμές από DG SANTE και EFSAγια το αν, πότε και πώς μπορεί να ενεργοποιηθεί εμβολιασμός χωρίς να τιναχτούν στον αέρα οι εξαγωγές.
Μήνυμα προς τους κτηνοτρόφους
Μέσα στη θερμή αντιπαράθεση, ας κρατήσουμε τα αυτονόητα: βιοασφάλεια χωρίς εκπτώσεις, πλήρης συνεργασία με τις αρχές, τεκμηριωμένος διάλογος χωρίς εύκολα συνθήματα. Η ευλογιά δεν πολεμιέται με διχασμό, αλλά με δεδομένα, πειθαρχία και χρόνο. Αν περάσουμε με επιτυχία το επόμενο δίμηνο, θα έχουμε κερδίσει το πιο κρίσιμο στοίχημα: να σπάσουμε τις αλυσίδες μετάδοσης χωρίς να υπονομεύσουμε τα έσοδα της παραγωγής και την αξία της φέτας.
