Πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ: Σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η Αθήνα, καθώς η κλιμάκωση του πολέμου Ιράν–ΗΠΑ με ισραηλινή εμπλοκή δημιουργεί νέα γεωπολιτικά δεδομένα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η ελληνική κυβέρνηση, μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με βασική προτεραιότητα την ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών στις χώρες του Κόλπου και τη θωράκιση της ελληνικής ναυτιλίας στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται από το Σάββατο σε διαρκή επικοινωνία με ηγέτες της περιοχής –τον Εμίρη του Κατάρ, τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τον διάδοχο πρίγκιπα της Σαουδικής Αραβίας και τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας– ενώ παράλληλα γίνονται συντονισμένες επαφές με Ευρωπαίους αξιωματούχους. Η Αθήνα διατηρεί στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, ισχυρούς δεσμούς με τις ΗΠΑ, αλλά και αναβαθμισμένες σχέσεις με τις αραβικές χώρες του Κόλπου, γεγονός που καθιστά την ισορροπία εξαιρετικά λεπτή.
Το επιχειρησιακό σχέδιο για τους Έλληνες του Κόλπου
Κεντρικό σενάριο που εξετάζεται αφορά την πιθανή εκκένωση Ελλήνων πολιτών από χώρες του Κόλπου, μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες ασφαλείας και οι αεροπορικές συνδέσεις. Οι ελληνικές διπλωματικές αποστολές σε Ιράν, ΗΑΕ, Κατάρ και Σαουδική Αραβία έχουν τεθεί σε αυξημένη ετοιμότητα, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες βρίσκεται σε εξέλιξη επικαιροποίηση λίστας πολιτών που επιθυμούν επαναπατρισμό.
Συσκέψεις πραγματοποιήθηκαν και στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, παρουσία της στρατιωτικής ηγεσίας, στον απόηχο της έκτακτης συνεδρίασης του ΚΥΣΕΑ. Ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται στους Έλληνες αξιωματικούς που βρίσκονται στη Σαουδική Αραβία συνοδεύοντας την πυροβολαρχία Patriot, η οποία έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο διμερούς συμφωνίας.
Η κυβέρνηση διαμηνύει ότι «η Ελλάδα στέκεται με ψυχραιμία ως δύναμη σταθερότητας», τονίζοντας την ανάγκη αποφυγής περαιτέρω κλιμάκωσης και σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου.
Τα Στενά του Ορμούζ και η ελληνική ναυτιλία
Η προσοχή της Αθήνας είναι στραμμένη και στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου. Στον Περσικό Κόλπο βρίσκονται δεκάδες ελληνόκτητα πλοία, γεγονός που προκαλεί εύλογη ανησυχία για την ασφάλεια των πληρωμάτων.
Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή με ναυτιλιακές εταιρείες, συστήνοντας εναλλακτικές διαδρομές και αποφυγή περιοχών υψηλού κινδύνου. Η πιθανότητα αποκλεισμού του Ορμούζ θα είχε άμεσες επιπτώσεις στις τιμές ενέργειας και στην παγκόσμια οικονομία.
Η ελληνική ναυτιλία, που αποτελεί στρατηγικό πυλώνα της οικονομίας, βρίσκεται στο επίκεντρο των σεναρίων κινδύνου, ενώ εξετάζεται και η πιθανότητα συντονισμού με ευρωπαϊκές αποστολές ασφαλείας στην περιοχή.
Η ευρωπαϊκή στάση και οι ισορροπίες
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην Τεχεράνη, γεγονός που έχει προκαλέσει αμηχανία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Στο πλαίσιο άτυπης Συνόδου ΥΠΕΞ, ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε την ανάγκη διπλωματικής αποκλιμάκωσης.
Ρόλο βασικού διαύλου επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον έχει αναλάβει το Βερολίνο, ενώ η Αθήνα διατηρεί ανοιχτή γραμμή με την Ουάσιγκτον, μέσω της ελληνικής πρεσβείας και διαύλων του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ.
Η Ελλάδα, ως μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις συμμαχικές της υποχρεώσεις και στην ανάγκη αποφυγής άμεσης εμπλοκής σε επιχειρησιακό επίπεδο.
⸻
Όλες οι τελευταίες εξελίξεις για τον πόλεμο Ιράν–ΗΠΑ
• Το Ισραήλ ανακοίνωσε εντατικοποίηση επιθέσεων στην Τεχεράνη και προετοιμασία για πιθανή χερσαία επιχείρηση στον Λίβανο.
• Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι έπληξαν στρατηγικούς στόχους στο Ισραήλ, ενώ ιρανικοί πύραυλοι εκτοξεύθηκαν προς αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο.
• Σημαντικές ζημιές καταγράφηκαν στη βάση του 5ου Στόλου των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν.
• Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε διαρκή επικοινωνία με την Τεχεράνη και κράτη του Περσικού Κόλπου.
• Εκρήξεις σημειώθηκαν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία και στα ΗΑΕ.
• Οι αγορές καταγράφουν έντονες απώλειες, με άνοδο στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
• Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδριάζει εκτάκτως για την αποτροπή γενικευμένης σύρραξης.
Ενδεχόμενη εμπλοκή της Ελλάδας
Προς το παρόν, η Ελλάδα δεν εμπλέκεται επιχειρησιακά. Ωστόσο, η ύπαρξη στρατιωτικών διευκολύνσεων σε συμμαχικές δυνάμεις, η παρουσία ελληνικών αξιωματικών στη Σαουδική Αραβία και η στρατηγική θέση της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο διατηρούν ανοιχτό το ενδεχόμενο αυξημένων πιέσεων.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να αποφύγει οποιαδήποτε άμεση στρατιωτική εμπλοκή, επενδύοντας στη διπλωματία και στη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων. Το επόμενο 48ωρο θεωρείται κρίσιμο, καθώς η κατάσταση εξελίσσεται ραγδαία και οι αποφάσεις που θα ληφθούν σε Ουάσιγκτον, Τεχεράνη και Τελ Αβίβ θα καθορίσουν το εύρος της σύγκρουσης.
Η Αθήνα παραμένει σε πλήρη επιφυλακή.
