ΚΑΙΡΟΣ: Το μοτίβο της επιδείνωσης – τι αλλάζει απόψε και το Σάββατο-Το φθινοπωρινό «σπάσιμο» του καιρού είναι πλέον προ των πυλών. Η διαταραχή (trough) που κατηφορίζει από τη Νότια Ιταλία οργανώνει ένα πεδίο αστάθειας που, σύμφωνα με τον Θοδωρή Κολυδά, θα πυροδοτήσει βίαιη επιδείνωση από το απόγευμα του Σαββάτου, με αιχμή τα δυτικά: Ιόνιο, Δυτική Στερεά, Ήπειρο και Δυτική Πελοπόννησο.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Μέχρι τότε, το σκηνικό «στρώνεται» με βοριάδες 6–8 μποφόρ στο Αιγαίο, πτώση θερμοκρασίας στην ανατολική και βόρεια χώρα και κατά τόπους βροχές σε Θεσσαλία, κεντρική-ανατολική Στερεά, Εύβοια, Σποράδες, Ήπειρο και Πελοπόννησο.
Το αξιοσημείωτο είναι ο συνδυασμός: σφήνα ψυχρότερου αέρα πάνω από σχετικά θερμές θαλάσσιες επιφάνειες στο Ιόνιο. Αυτό αυξάνει τον «καύσιμο» υδρατμό μέσα στα νέφη καταιγίδας, άρα και την ικανότητά τους να δώσουν έντονα φαινόμενα (ισχυρές ραγδαιότητες, κεραυνούς, χαλαζοπτώσεις). Ο Κολυδάς προανήγγειλε ότι επίκειται έκτακτο δελτίο από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, με την κύρια φάση να «χτυπά» από Σάββατο απόγευμα και να κυλά προς Κυριακή-Δευτέρα με διαλείμματα, αλλά και αιφνιδιασμούς τοπικών καταιγίδων.
Πού και πότε «χτυπάει» πιο δυνατά
Σάββατο (μετά το μεσημέρι): Ενίσχυση νεφώσεων στα δυτικά. Απόγευμα/βράδυ οι βροχές στο Ιόνιο «παίρνουν μπρος» και μετατρέπονται σε καταιγίδες, κατά διαστήματα ισχυρές—ιδίως σε Κέρκυρα, Παξούς, Λευκάδα, Κεφαλονιά, Ζάκυνθο, δυτική Πελοπόννησο. Στη στεριά, Δυτ. Στερεά–Ήπειρος δέχονται τα πρώτα ισχυρά περάσματα. Στο Αιγαίο οι βοριάδες κρατούν 7–8 μποφόρ, με ριπές που ενδέχεται να φτάνουν 70–90 km/h σε ανατολικές/βορειοανατολικές ακτές.
Κυριακή: Το «μάτι» της κακοκαιρίας παραμένει στα δυτικά. Ισχυρές καταιγίδες σε Ιόνιο, Δυτ. Στερεά και Πελοπόννησο, με πιθανές τοπικές πλημμυρικές εξάρσεις σε αστικά τμήματα χαμηλής απορροής. Θερμοκρασίες σε περαιτέρω πτώση (κοντά στους 20–22°C τα μέγιστα σε κεντρικά-βόρεια), βοριάδες εμμένοντες στο Αιγαίο. Ανατολική στεριά/Εύβοια-Σποράδες κρατούν κατά διαστήματα βροχές ή όμβρους, αλλά χωρίς τη δυναμική των δυτικών.
Δευτέρα: Άστατος καιρός με διάσπαρτες βροχές/καταιγίδες δυτικά-νότια και πιο ήπια φαινόμενα ανατολικότερα. Θερμοκρασία σε χαμηλά για την εποχή επίπεδα, αίσθηση ψύχρας στον άνεμο—ιδίως στις προσήνεμες περιοχές του Αιγαίου.
Τι λέει (και τι θα πει) η ΕΜΥ
Η ΕΜΥ, σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρει ο Θ. Κολυδάς, ετοιμάζει έκτακτο δελτίο επικίνδυνων φαινομένων, με ρητές χωρικές-χρονικές ζώνες προειδοποίησης. Η γραμμή της Υπηρεσίας σε αντίστοιχες διαταραχές είναι σαφής: προσοχή σε ξαφνικές καταιγίδες υψηλής ραγδαιότητας στα δυτικά, σε ισχυρούς ανέμους στο Αιγαίο (ιδίως κεντρικό/βόρειο τμήμα) και σε θαλάσσιες μετακινήσεις που ενδέχεται να επηρεαστούν από ριπές και κυματισμό. Το έκτακτο δελτίο—με το που εκδοθεί—θα πρέπει να διαβαστεί λέξη-λέξη από πολίτες και φορείς, καθώς συνήθως συνοδεύεται από χάρτες/διαγράμματα χρονο-χωρικής έντασης.
Επιπτώσεις σε μεταφορές και καθημερινότητα
Οι θάλασσες θα είναι το πρώτο πεδίο «πίεσης». Με 7–8 μποφόρ στο Αιγαίο, ισχύει αυξημένος κίνδυνος για απαγορευτικά απόπλου ή τροποποιήσεις δρομολογίων. Οι επιβάτες οφείλουν να επικοινωνούν με τα κατά τόπους λιμεναρχεία και εταιρείες πριν μεταβούν στο λιμάνι. Χρήσιμες ενημερώσεις διατίθενται από το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή. Στους δρόμους, τα πλατανόφυλλα/φύλλα εποχής δημιουργούν ολισθηρότητα στην πρώτη βροχή· χαμηλώστε ταχύτητα, αυξήστε αποστάσεις, προσέξτε τις διελεύσεις από γέφυρες/κορφές όπου οι ριπές «δαγκώνουν».
Στις πόλεις, τα γνωστά «ευάλωτα» σημεία απορροής (φρεάτια, ρέματα με σκουπίδια) μπορούν να προκαλέσουν πλημμυρικά επεισόδια μέσα σε λίγα λεπτά έντονης βροχόπτωσης. Καταστηματάρχες και κάτοικοι ισογείων ας πάρουν προληπτικά μέτρα (ταμπλώ, σακιά, ανυψώσεις), ιδίως σε δυτικές περιοχές.
Οδηγίες Πολιτικής Προστασίας – 112 και ετοιμότητα
Σε φάσεις έντονων φαινομένων, η ενεργοποίηση προειδοποιήσεων 112 είναι πιθανή. Παρακολουθείτε τις ανακοινώσεις της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και τα τοπικά γραφεία. Βασικά: αποφεύγουμε διελεύσεις από ιρλανδικές διαβάσεις/ρέματα, δεν σταθμεύουμε κάτω από δέντρα ή επισφαλείς επιφάνειες, περιορίζουμε μετακινήσεις όταν «σφυρίζει» ο αέρας. Για κεραυνούς: μακριά από ανοικτούς χώρους/υδάτινες επιφάνειες, αποσύνδεση ηλεκτρικών, αποφυγή χρήσης μετάλλινων εργαλείων.
Σε περίπτωση συμβάντων (πτώσεις δέντρων, εγκλωβισμοί), καλούμε άμεσα το Πυροσβεστικό Σώμα(199/112) δίνοντας ακριβές στίγμα. Η έγκαιρη ειδοποίηση σώζει χρόνο—και ζωές.
Αττική, Θεσσαλονίκη και τουριστικοί προορισμοί
Αττική: Παρασκευή με λίγες νεφώσεις που πυκνώνουν στα ανατολικά/βόρεια· βόρειοι-βορειοανατολικοί 5–6 και στα ανατολικά έως 7 μποφόρ, αίσθηση δροσιάς. Σάββατο: παροδικές νεφώσεις, ενισχυμένοι άνεμοι στον Ευβοϊκό, πιθανότητα τοπικών όμβρων αργά. Κυριακή: διαστήματα βροχών, περισσότερο δυτικότερα/νοτιότερα του λεκανοπεδίου εφόσον «γυρίσουν» οι ζώνες βροχής.
Θεσσαλονίκη: Παρασκευή με παροδικά αυξημένες νεφώσεις και τοπικές βροχές. Θερμοκρασία έως 24–26°C, ανατολικοί 4–5 μποφόρ στον Θερμαϊκό. Σαββατοκύριακο: νεφώσεις–όμβροι κατά διαστήματα· ισχυρά φαινόμενα δεν αποκλείονται σε νομούς δυτικότερα του πολεοδομικού συγκροτήματος.
Ιόνιο – Δυτική Ελλάδα: Η «καρδιά» της κακοκαιρίας. Σάββατο βράδυ–Κυριακή αναμένεται η πιο «γεμάτη» καταιγιστική δραστηριότητα. Προσοχή σε παράκτια τμήματα με καταιγίδες που δίνουν υψηλές ραγδαιότητες σε σύντομο χρόνο.
Αγρότες, αλιείς, ορειβάτες: στοχευμένες συστάσεις
Οι αγρότες στις δυτικές-νοτιοδυτικές ζώνες ας προστατεύσουν ευπαθείς καλλιέργειες από πιθανές χαλαζοπτώσεις/άνεμο. Οι αλιείς στο Αιγαίο να υπολογίσουν τοπικές ριπές 8 μποφόρ—δεμένα αγκυροβόλια, προληπτικοί έλεγχοι. Οι ορειβάτες να αναπροσαρμόσουν αναβάσεις: οι καταιγίδες σε ορεινούς όγκους (Ταΰγετος, Παρνασσός, Τζουμέρκα) συνοδεύονται από κεραυνική δραστηριότητα και απότομες πτώσεις θερμοκρασίας.
Μια λέξη-κλειδί: Τιμοκαθυστέρηση
Στα μεσογειακά συστήματα, η «τιμοκαθυστέρηση» (lag) ανάμεσα στην έναρξη βροχής και στη γρήγορη κλιμάκωση των φαινομένων είναι μικρή. Μην υποτιμάτε «αθώες» πρώτες σταγόνες: ο ουρανός μπορεί να «ανοίξει» σε 10–20 λεπτά, ειδικά στα δυτικά παράκτια. Παρακολουθείτε διαρκώς ανανεώσεις της ΕΜΥ, ραντάρ/εικόνες νέφωσης και τα μηνύματα 112.
Το διά ταύτα
Μπαίνουμε σε τριήμερο με άνεμο, ψύχρα και δυτικές καταιγίδες. Το Αιγαίο σκληραίνει με 7–8 μποφόρ, το Ιόνιο φορτίζεται για ισχυρές νυχτερινές καταιγίδες, η θερμοκρασία παίρνει την «κατηφόρα». Κλειδί η προετοιμασία: ενημέρωση από την ΕΜΥ, πειθαρχία στις οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας, επαγρύπνηση για θαλάσσιες μετακινήσεις με βάση τις οδηγίες του Λιμενικού και άμεση κλήση στο Πυροσβεστικό Σώμα σε περίπτωση κινδύνου. Η κακοκαιρία δεν είναι είδηση—είναι ευθύνη. Προετοιμαζόμαστε, προστατευόμαστε, και αφήνουμε τον άνεμο να «ξεσπάσει» χωρίς να μας βρει απροετοίμαστους.
