Αν υπάρχει ένας άμεσος κίνδυνος που απειλεί να τινάξει τη συμφωνία Ελλάδας-δανειστών στον αέρα και να θέσει σε κατάσταση άμεσης ανάγκης τη νέα κυβέρνηση, είναι η πιθανότητα να προκύψει μια ελληνική τραπεζική κρίση.
Το βρετανικό City, θέτει ως πρώτη προτεραιότητα για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη τη λύση του γρίφου της ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών. Ένα ζήτημα που χρήζει άμεσης διόρθωσης και το οποίο αναμένεται να είναι κοστοβόρο για την ΕΚΤ.
Αυτά σημειώνει ο επικεφαλής οικονομολόγος της KPMG, Μπιλ Ρόμπινσον, σε σχετικό άρθρο του στο βρετανικό οικονομικό σάιτ. Κατά τον ίδιο, η κρίση στην Ελλάδα δεν έχει παρέλθει πολύ απλά διότι η χώρα εξακολουθεί να έχει ως νόμισμα το ευρώ. Έτσι, η χώρα μας δεν μπορεί να ακολουθήσει άλλα παρόμοια παραδείγματα, όπως σε χώρες της Λατινικής Αμερικής, να υποτιμήσει το νόμισμά της. Αυτή η λύση δεν είναι διαθέσιμη στην Ελλάδα, γι’ αυτό και οδηγήθηκε σε κλείσιμο τραπεζών και στην επιβολή των capital controls.
Αυτά τα μέτρα, όμως, δεν μπορούν και δεν γίνεται να λειτουργούν επ άπειρον διότι προκαλούν μεγαλύτερη ζημιά στην πραγματική οικονομία. Ειδικά σε μια χώρα, όπως η Ελλάδα, που πλήττεται από βαθιά ύφεση.
Ο Ρόμπινσον παραδέχεται πως οι Έλληνες καταθέτες, δικαίως ανησυχούν για τις καταθέσεις του και φοβούνται ότι αυτές μπορούν κάποια στιγμή να «κουρευτούν» στο δρόμο για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Ωστόσο, στην κατάσταση που ήταν η Ελλάδα με τη φυγή των κεφαλαίων να αποκτάει τη μορφή αιμορραγίας, η επιβολή των capital controls ήταν επιβεβλημένη, καθώς ήταν το μοναδικό μέτρο που θα μπορούσε να ανασχέσει την κατάσταση.
Από εδώ και πέρα, όμως, πρέπει να εφαρμοστεί η συνήθης συνταγή που ακολουθεί η ΕΚΤ. Πρέπει να επαναφέρει την εμπιστοσύνη στον ελληνικό τραπεζικό τομέα και να δείξει στους καταθέτες πως δεν έχουν τίποτα να φοβούνται. Για να γίνει, όμως, αυτό, η κλίμακα της στήριξης που θα πρέπει να προσφέρει η ΕΚΤ θα είναι μεγάλη.
«Δυστυχώς, το φάντασμα του Grexit είναι δύσκολο να ξορκιστεί. Αν δεν υπάρξει αυτή η εμπιστοσύνη, τότε οι Έλληνες θα συνεχίζουν να βγάζουν τα χρήματά τους εκτός των ελληνικών τραπεζών, άρα τα capital controls θα πρέπει να παραμείνουν ως έχουν για κάμποσο καιρό ακόμη. Μόνο που αυτό σημαίνει ότι θα συνεχιστεί και η ζημιά που προκαλείται στην ελληνική οικονομία. Οι συνέπειες όλων αυτών μπορεί να είναι ολέθριες».
Το πρόβλημα, κατά τον Ρόμπινσον, είναι ότι οι ελληνικές τράπεζες αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουν μια σημαντική κρίση ρευστότητας. Αν οι έλεγχοι κεφαλαίων παραμείνουν, πολλές ελληνικές επιχειρήσεις θα καταρρεύσουν. Επιπλέον, τα δάνεια των επιχειρήσεων αποτελούν ένα σημαντικό μέρος των στοιχείων ενεργητικού του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Η αντίδραση θα είναι αλυσιδωτή: αν οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να εξυπηρετούν τα δάνειά τους, τότε και οι τράπεζες θα βλέπουν τα στοιχεία του ενεργητικού τους να συρρικνώνονται. Αίφνης, η κρίση ρευστότητας θα μετατραπεί σε κρίση αφερεγγυότητας για τις πιο ευάλωτες τράπεζες.
Το σενάριο που πρέπει να διαδραματιστεί στην Ελλάδα είναι το εξής: η ΕΚΤ πρέπει να προσφέρει μια πραγματικά μεγάλης κλίμακας βοήθεια προς τις ελληνικές τράπεζες και αμέσως να αρθούν οι απαγορεύσεις στην κίνηση των κεφαλαίων. Η ΕΚΤ, αναφέρει ο Ρόμπινσον, θα πρέπει να είναι έτοιμη να χρηματοδοτήσει την επιθυμία των Ελλήνων να μείνουν στο ευρώ και οι καταθέσεις τους να είναι σε αυτό το νόμισμα. Μόνο έτσι θα αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη. «Αυτή η λύση θα μπορούσε να είναι δαπανηρή, αλλά το κόστος της εναλλακτικής λύσης είναι πολύ μεγαλύτερο για να το βάλει κανείς στο μυαλό του».
