«Το 2022 η αλήθεια είναι πως η ανάπτυξη στη χώρα μας έχει εκπλήξει θετικά. Οι δικές μας εκτιμήσεις μιλούν για μια ανάπτυξη κοντά στο 6% και δεν είναι μόνο η επίδοση του τουρισμού που έχει οδηγήσει σε αυτή την επίδοση» είπε ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας κατά την τοποθέτησή του σε συζήτηση στο πλαίσιο του συνεδρίου του Κύκλου Ιδεών με θέμα «Μακροοικονομικό πλαίσιο: Η συνύπαρξη πληθωρισμού και ανάπτυξης» στο πλαίσιο του συνεδρίου του Κύκλου Ιδεών, που διεξάγεται στο ξενοδοχείο Κάραβελ.
«Είναι και η αύξηση των εξαγωγών, που δείχνουν και κάποια δομική βελτίωση στην οικονομία ενώ είναι και οι σημαντικές επενδύσεις που συμβάλλουν στο ΑΕΠ» πρόσθεσε ο κ. Καραβίας. «Βέβαια το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα παραμείνει έντονα αρνητικό παρά την εξαιρετική επίδοση του τουρισμού. Σίγουρα αυτό είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό σημείο ανησυχίας ενώ ενδεχομένως να είναι χειρότερο και από τις περσινές επιδόσεις. Για το 2023 οι προοπτικές τουλάχιστον σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι ζοφερές. Υπάρχει ένα σύννεφο ύφεσης πάνω από όλη την Ευρώπη. Μεγάλες οικονομίες στην Ευρώπη με προεξάρχουσα τη Γερμανία θα είναι με αρνητικό πρόσημο, ενώ έχουμε τη γειτονική μας Ιταλία η οποία αντιμετωπίζει μια πολιτική αναταραχή η οποία θα επηρεάσει και εμάς καθώς τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου διαπραγματεύονται ως ένα spread σε σχέση με τα Ιταλικά. Επομένως οποιαδήποτε άνοδος στις αποδόσεις των βρετανικών ομολόγων έχει αντίκτυπο και σε εμάς. Παράλληλα, η Μ. Βρετανία βιώνει μια έντονη οικονομική αναταραχή, θυμίζοντας μας ότι ακόμη και μεγάλες οικονομίες δεν μπορούν να αγνοούν τη δυναμική των αγορών».
Σύμφωνα με τον κ. Καραβία, στην Ελλάδα η πιστωτική επέκταση το 2022 κινήθηκε σε καλά επίπεδα. «Κρίνοντας από τα νούμερα της τράπεζάς μας, περιμένουμε αύξηση των δανειακών υπολοίπων προς επιχειρήσεις περίπου κατά τρία δισ. ευρώ, με ένα μεγάλο ποσοστό να κατευθύνθηκε σε επενδύσεις. Το αυξημένο κόστος θα επιβραδύνει αυτή την τάση, αλλά στην χώρα μας έχουμε ένα εργαλείο -το Ταμείο Ανάκαμψης- το οποίο εν μέρει αμβλύνει το πρόβλημα», είπε και πρόσθεσε:
«Όπως είναι γνωστό, για τις επενδύσεις, οι οποίες υπάγονται στο Ταμείο, περίπου το 50% των δανειακών κεφαλαίων τα χρήματα που αντλούνται είναι με πολύ ανταγωνιστικά, σταθερά και χαμηλά επιτόκια. Για παράδειγμα, το 1,5 δισ. ευρώ επενδύσεις που έχει ήδη συμβασιοποιηθεί έκλεισε με επιτόκιο 0,90% για όλη τη διάρκεια της επένδυσης, δηλαδή, για πέντε, επτά, 10 ή 12 χρόνια. Προφανώς, για τα έργα, τα οποία θα συμβασιοποιηθούν στο άμεσο μέλλον, το επιτόκιο θα αυξηθεί, αλλά θα παραμείνει πολύ ελκυστικό και ανταγωνιστικό και κυρίως σταθερό για όλη τη διάρκεια. Ενθαρρύνουμε τις επιχειρήσεις να δοκιμάσουν αυτό το Ταμείο».
«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί είναι σε μεγάλη πίεση. Υπάρχει πίεση στο καλάθι της νοικοκυράς, στις τιμές της ενέργειας, ενώ πλέον λόγω της αύξησης των επιτοκίων κάθε νοικοκυριό θα πρέπει να καταβάλει και μία μεγαλύτερη δόση για το δάνειό του. Επομένως, υπάρχει κίνδυνος να αυξηθούν οι επισφάλειες και οι τράπεζες πρέπει να παρακολουθούμε τα χαρτοφυλάκια πάρα πολύ στενά», είπε, αναφερόμενος στον κίνδυνο δημιουργίας μίας νέας γενιάς κόκκινων δανείων.
Ωστόσο πρόσθεσε, μέχρι στιγμής, μιλώντας με στοιχεία για τους πρώτους εννέα (9) μήνες του 2022, δεν έχουμε δει κάποιες ανησυχητικές ενδείξεις. Υπάρχουν επίσης κάποια γεγονότα στην οικονομία που αξιολογούνται θετικά από πιστωτικής πλευράς:
Η ανάπτυξη της οικονομίας, που όπως είπαμε ήταν μια ευχάριστη έκπληξη για φέτος ενώ και το 2023 περιμένουμε θετικό πρόσημο στην ανάπτυξη,
Η σταθερή μείωση της ανεργίας,
Οι καταθέσεις σε ονομαστικές τουλάχιστον τιμές σε σχέση με τις αρχές του 2022 και παρόλες τις πληθωριστικές πιέσεις, όχι μόνο δεν έχουν μειωθεί αλλά έχουν αυξηθεί,
Οι τιμές των ακινήτων, που οπωσδήποτε επιδρούν θετικά στη διάθεση του δανειολήπτη να εξυπηρετήσει το δάνειο του, έχουν κινηθεί έντονα ανοδικά τα δύο τελευταία χρόνια και δε διαβλέπω κάποια σημεία υποχώρησης των τιμών αυτών.
Αναφερόμενος στην πολιτική αυξήσεων των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες, σημείωσε ότι «έχει ήδη διατυπωθεί μία κριτική στις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες προχωρούν με γοργές αυξήσεις επιτοκίων, ότι τουλάχιστον στην Ευρώπη οι πληθωριστικές πιέσεις δεν οφείλονται τόσο πολύ σε υπερβάλλουσα ζήτηση, όσο σε διαταραχή της προσφοράς, η οποία θα απαιτούσε επιπλέον επενδύσεις, ιδίως στον χώρο της ενέργειας και αυτές οι επενδύσεις γίνονται δυσκολότερες με ένα υψηλότερο κόστος επιτοκίων. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να αναμένουμε ότι τέλος Οκτωβρίου η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αυξήσει τα επιτόκια μάλλον κατά 75 μονάδες βάσης».
Σχολιάζοντας το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι μόλις μία κλίμακα κάτω από την επενδυτική βαθμίδα σε δύο από τους τέσσερις οίκους ο κ. Καραβίας είπε ότι εάν δεν υπήρχαν οι σημερινές εξωτερικές προκλήσεις ενδεχομένως η χώρα να μπορούσε να έχει την επενδυτική βαθμίδα μέσα στο «χρονικό παράθυρο» που είχε προσδιοριστεί πέρυσι, ήτοι στις αρχές του 2023.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν κάποια μεγέθη, τα οποία έχουν εξελιχθεί προς το θετικότερο σε σχέση με πέρυσι.
Συγκεκριμένα:
Πέρσι δεν αναμέναμε ότι η ανάπτυξη του 2022 θα κινηθεί κοντά στο 6% και επίσης θα παραμείνει θετική και το 2023 παρά τις εξωτερικές δυσκολίες που υπάρχουν
Οι ξένες άμεσες επενδύσεις εκπλήσσουν στο θετικό. Βρισκόμαστε σε επίπεδα ρεκόρ 20ετίας, δείχνουν μια εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών για την ελληνική οικονομία που είναι ένας παράγοντας που οι οίκοι αξιολόγησης λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους.
Η απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων κινείται με μεγαλύτερη ταχύτητα από ότι στο παρελθόν και νομίζω πηγαίνει και με καλύτερη στόχευση σε σχέση με το παρελθόν
Τα φορολογικά έσοδα, κυρίως λόγω πληθωρισμού, πηγαίνουν πολύ καλύτερα από τις προβλέψεις του προϋπολογισμού
Πάλι λόγω πληθωρισμού έχουμε μια σημαντικότερη υποχώρηση του λόγου του χρέους προς ΑΕΠ, κοντά στα επίπεδα του 170%, φυσικά πριν συνυπολογίσουμε την επίπτωση που ενδεχομένως έρθει από τη Eurostat λόγω των εγγυήσεων του Ηρακλή.
Το τραπεζικό σύστημα ήταν συνεπές στο να τηρήσει τη δέσμευση που είχε αναλάβει να πάμε σε μονοψήφιο δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων εντός του 2022.
«Θα ήθελα να προτείνω πως καλό θα ήταν να εκπλήξουμε θετικά τις αγορές και τους οίκους επιτυγχάνοντας ένα έλλειμα για το 2022, χαμηλότερο ακόμη και από την αναθεώρηση που είδαμε στο προσχέδιο του προϋπολογισμού. Η αρχική πρόβλεψη ήταν 2%, η αναθεώρηση ήταν στο -1,7%, νομίζω υπάρχει δυνατότητα λόγω των πολύ σημαντικών φορολογικών εσόδων να πάμε ακόμη χαμηλότερα. Και πρέπει να το κάνουμε αυτό να δώσουμε ένα μήνυμα προς τα έξω. Και φυσικά πρέπει να τηρήσουμε τη δέσμευση, που είναι πολύ σοβαρή δέσμευση, ότι η χώρα θα κινηθεί σε θετικά πλεονάσματα τα επόμενα χρόνια. Νομίζω πως η χώρα έχει μια ευκαιρία, δεν πρέπει για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας να απωλέσουμε την ευκαιρία αυτή. Πρέπει να πάμε στην επενδυτική βαθμίδα», σημείωσε.
