Τα αναδρομικά συντάξεων για τους συνταξιούχους του Δημοσίου και τους απόστρατους αποτελούν ένα κρίσιμο και επίκαιρο θέμα, που απασχολεί χιλιάδες δικαιούχους στην Ελλάδα. Πρόκειται για επιστροφές χρηματικών ποσών που παρακρατήθηκαν αντισυνταγματικά, κυρίως κατά τα μνημονιακά χρόνια, και οι οποίες έχουν αποτελέσει αντικείμενο δικαστικών διεκδικήσεων αλλά και νομοθετικών παρεμβάσεων.
Το ιστορικό των περικοπών
Κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, επιβλήθηκαν σημαντικές περικοπές στις συντάξεις, τόσο στους πολιτικούς συνταξιούχους του Δημοσίου όσο και στους ένστολους (στρατιωτικούς, αστυνομικούς, λιμενικούς, πυροσβέστες). Οι μειώσεις αυτές κρίθηκαν, με αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), αντισυνταγματικές. Ειδικότερα, το 2015, η Ολομέλεια του ΣτΕ αποφάσισε ότι οι περικοπές του 2012 αντίκεινται στο Σύνταγμα και πρέπει να επιστραφούν στους δικαιούχους.
Ωστόσο, η απόφαση αυτή δεν εφαρμόστηκε πλήρως από τις τότε κυβερνήσεις. Το 2020, μετά από νέες δικαστικές διεκδικήσεις, η κυβέρνηση προχώρησε στην καταβολή αναδρομικών για ένα 11μηνο (Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016), μόνο για τις κύριες συντάξεις, αφήνοντας εκτός τις επικουρικές και τα δώρα.
Τι συμβαίνει με τους απόστρατους
Οι απόστρατοι έχουν δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στις διεκδικήσεις τους, μέσω των ενώσεών τους και μεμονωμένων προσφυγών. Δεδομένης της ιδιαιτερότητας του καθεστώτος τους και των επιμέρους ειδικών μισθολογίων, οι απόστρατοι θεωρούν πως οι περικοπές που τους επιβλήθηκαν ήταν ακόμη πιο άδικες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι έχουν εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις που δικαιώνουν συνταξιούχους αποστράτους, κρίνοντας ότι οι μειώσεις στις συντάξεις και στα ειδικά μισθολόγια παραβίασαν την αρχή της αναλογικότητας και της ισότητας. Αυτό έχει ανοίξει τον δρόμο για νέες αξιώσεις αναδρομικών, πέραν του 11μήνου, και κυρίως για τις περιπτώσεις που δεν έχουν παραγραφεί.
Ποιο είναι το πρακτικό αποτέλεσμα
Μέχρι σήμερα, η κυβέρνηση έχει καταβάλει μέρος των αναδρομικών σε κύριες συντάξεις, κυρίως κατόπιν αποφάσεων του ΣτΕ, αλλά μεγάλος αριθμός συνταξιούχων συνεχίζει να διεκδικεί τα ποσά που αφορούν τις επικουρικές συντάξεις, τα δώρα και το σύνολο των περικοπών. Οι δικηγόροι και οι ενώσεις συνταξιούχων προτρέπουν τους δικαιούχους να υποβάλουν ατομικές αιτήσεις ή να συμμετάσχουν σε ομαδικές προσφυγές, ώστε να διακοπεί η παραγραφή και να διασφαλιστούν τα δικαιώματά τους.
Προοπτικές και εξελίξεις
Το 2025, το θέμα των αναδρομικών εξακολουθεί να είναι ανοικτό, με πολλές υποθέσεις να εκκρεμούν στα διοικητικά δικαστήρια. Υπάρχει επίσης πιθανότητα νέας νομοθετικής ρύθμισης ή ακόμα και πολιτικής απόφασης για επέκταση της καταβολής αναδρομικών σε όσους έχουν ήδη δικαιωθεί δικαστικά. Οι απόστρατοι, ως ιδιαίτερη κατηγορία δημοσίων υπαλλήλων με ειδικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα, παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, ενώ οι πιέσεις προς την Πολιτεία εντείνονται.
Το θέμα των αναδρομικών στους συνταξιούχους του Δημοσίου και ειδικά στους απόστρατους δεν έχει κλείσει. Παρά τις επιμέρους αποζημιώσεις, υπάρχουν ακόμα σοβαρές νομικές εκκρεμότητες και ερωτήματα. Η αποκατάσταση της συνταξιοδοτικής αδικίας, όπως χαρακτηρίζεται από τις ενώσεις συνταξιούχων, συνεχίζει να αποτελεί βασικό αίτημα και κοινωνική διεκδίκηση.
