«Η εμφάνιση και ο ρυθμός μετάδοσης της παραλλαγής του κορωνοϊού που εντοπίστηκε πρόσφατα στο Λονδίνο δείχνει απλά πως δεν έχει τελειώσει η μάχη με τον ιό. Οι μαζικοί εμβολιασμοί σε συνδυασμό με την τήρηση των μέτρων προστασίας θα μας δώσουν την αυξημένη δυνατότητα πρόληψης που χρειαζόμαστε για να σταματήσουμε τη διασπορά και να τον κερδίσουμε».
Αυτό επισημαίνει ο καθηγητής Πολιτικής Υγείας του LSE Ηλίας Μόσιαλος σε άρθρο του σχετικά με την μετάδοση της παραλλαγής B.1.1.7 του κορωνοϊού που πρόσφατα ταυτοποιήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αναλυτικά σημειώνει:
«H επιδημιολογική έκθεση του Imperial College- London, για τη μετάδοση της παραλλαγής B.1.1.7 του κορωνοϊού, που πρόσφατα ταυτοποιήθηκε και στη χώρα μας, παραθέτει ευρήματα πως η κατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι πιθανόν να επιδεινωθεί.
Σύμφωνα με τα δεδομένα, έως τα μέσα Δεκεμβρίου το αρχικό στέλεχος -και όχι η παραλλαγή- εξακολουθούσε να κυριαρχεί μεταξύ των άνω των 60 ετών. Η νέα παραλλαγή όμως βρέθηκε να απαντάται συχνότερα στις ηλικιακές ομάδες 0-19 ετών.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι αναλύσεις συναινούν πως αυτή η παραλλαγή έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα μετάδοσης. Η εκτιμώμενη διαφορά στους αριθμούς αναπαραγωγής R μεταξύ αυτής της παραλλαγής και άλλων (μη ανησυχητικών παραλλαγών) κυμαίνεται μεταξύ 0,4 και 0,7. Είναι επίσης αξιοσημείωτο πως αυτές οι εκτιμήσεις του πλεονεκτήματος μετάδοσης της παραλλαγής, ισχύουν για μια περίοδο κατά την οποία υπήρχαν υψηλά επίπεδα φυσικής αποστασιοποίησης στην Αγγλία. Δεν γνωρίζουμε ακόμα τον ακριβή μηχανισμό για το πώς η παραλλαγή αυξάνει τη δυνατότητα μετάδοσης, αλλά οι εξελίξεις στο ΗΒ παρακολουθούνται στενά και αναλύονται ταχύτατα.
Πιο αναλυτικά, η παραλλαγή B117 περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και μια διαγραφή στο γονιδίωμα του ιού που έχει συσχετιστεί με διαφορές στα αποτελέσματα των μοριακών τεστ (PCR). Αναφέρεται ως «spike dropout», αλλιώς ‘S-‘ και οι αναλύσεις εξετάζουν το «spike dropout» ως έμμεσο δείκτη για τη νέα παραλλαγή B117. Ενώ η διαγραφή S- δεν σηματοδοτεί απαραίτητα την παραλλαγή B117, άνω του 97% των τεστ που δείχνουν S- από τα μέσα Νοεμβρίου έχουν αποδοθεί στη νέα παραλλαγή (δεδομένου ότι επικρατεί σε σχέση με άλλες παραλλαγές του ιού που κυκλοφορούν στην Αγγλία).
Παρατηρείται επίσης, μια ταχεία αύξηση της συχνότητας της παραλλαγής B117 στο Λονδίνο, και στη Νοτιοανατολική Αγγλία, που αυξήθηκε στο 80% στα μέσα Δεκεμβρίου. Εξετάζοντας την κατανομή σε όλη την Αγγλία, η εκτιμώμενη συχνότητα ποικίλλει ανά περιοχή- μεταξύ 15% στο Γιορκσάιρ και 85% στη ΝΑ Αγγλία.
Τι σημαίνει αυτό;
Ενώ η παραλλαγή εξακολουθεί να βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα σε πολλά μέρη της Αγγλίας, η τροχιά της εμφάνισής της σε ορισμένες περιοχές (Oxford & Birmingham) δείχνει πως υπάρχουν αυξήσεις στη συχνότητά της σε νέες περιοχές. Αυτό σημαίνει ότι πιθανότατα θα ακολουθήσει την ίδια τροχιά και σε άλλες περιοχές, εκτός αν οι αρχές ενεργήσουν άμεσα.
Πως επηρεάζονται οι ηλικιακές ομάδες;
Τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι επί του παρόντος το τυπικό στέλεχος – το αρχικό δηλαδή- εξακολουθεί να κυριαρχεί μεταξύ των άνω των 60 ετών (τουλάχιστον μεταξύ αυτών που έκαναν τεστ). Όπως γνωρίζουμε αυτές οι ηλικίες είναι πιο ευαίσθητες στο να αναπτύξουν σοβαρή νόσο COVID-19.
Η νέα παραλλαγή απαντάται συχνότερα στις ηλικιακές ομάδες 0-9 ετών και 10-19 ετών, σύμφωνα με τα δεδομένα έως τα μέσα Δεκεμβρίου. Ανεξάρτητα από τη σχετική προβολή της παραλλαγής μεταξύ παιδιών, η επικράτηση είναι μεγαλύτερη μεταξύ των 10-19 ετών, όπως προκύπτει από την ανάλυση του συνόλου όσων έκαναν διαγνωστικά τεστ.
Πέραν της αυξημένης μεταδοτικότητας της ίδιας της παραλλαγής, θα μπορούσαν να υπάρχουν και άλλοι λόγοι για αυτή την ηλικιακή κατανομή. Για παράδειγμα :
τα ανοιχτά σχολεία κατά τη διάρκεια του λόκνταουν τα οποία πιθανώς ευνόησαν την παραλλαγή τα παιδιά και οι έφηβοι που κόλλησαν και φέρουν την παραλλαγή ίσως ανέπτυξαν συμπτώματα και επομένως οδηγήθηκαν στο να κάνουν διαγνωστικό τεστ.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα αυξημένη βιολογική ευαισθησία στα παιδιά και στους εφήβους έναντι των ενηλίκων και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ως τέτοια. Δεδομένου ότι αυτά δεν είναι τυχαία δείγματα από υγιείς ανθρώπους, αλλά αποτελέσματα που βασίζονται σε πιο στοχευμένα τεστ, πρέπει να ερμηνεύονται προσεκτικά.
Γιατί είναι σημαντικά όλα αυτά;
Γνωρίζουμε ότι η μετάδοση ιών που ξεκινά σε νεότερες ηλικιακές ομάδες αναπόφευκτα εξαπλώνεται σε ηλικιωμένους και οδηγεί στην περίπτωση του κορωνοϊού και σε σοβαρή ασθένεια. Έχουμε δει αυτό το μοτίβο στο παρελθόν.
Εάν η μόλυνση στα παιδιά και τους εφήβους δεν περιοριστεί, η νέα παραλλαγή πιθανότατα θα κυριαρχήσει γρήγορα και στους ενήλικες. Αυτό πιθανώς θα οδηγήσει σε ακόμη ταχύτερη εξάπλωση της λοίμωξης στους ηλικιωμένους, όπου η μόλυνση είναι πιο πιθανό να είναι πιο σοβαρή και να δημιουργήσει περαιτέρω πίεση στο Βρετανικό σύστημα υγείας.
Η γεωγραφική και η ηλικιακή κατανομή υποδηλώνουν ότι παρόλο που το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται ήδη σε κρίσιμη κατάσταση, υπάρχει δυνατότητα αυτή να επιδεινωθεί. Μπορεί να δούμε να εξαπλώνεται δηλαδή η παραλλαγή σημαντικά εκτός της Νοτιοανατολικής Αγγλίας.
Εδώ να προσθέσω ένα σύντομο σχόλιο, καθώς πολλοί ρωτούν πώς η παραλλαγή αυξάνει τη δυνατότητα μετάδοσης. Δεν γνωρίζουμε ακόμα τον ακριβή μηχανισμό. Υπάρχουν κάποιες μελέτες που υποδηλώνουν ότι τα επίπεδα του ιού στο λαιμό και στη μύτη είναι υψηλότερα μεταξύ εκείνων που έχουν μολυνθεί από τον αρχικό τύπο του ιού. Αυτό υποδηλώνει ένα από τους τρόπους που μπορεί να διευκολύνεται η εξάπλωση.
Η εμφάνιση και ο ρυθμός μετάδοσης της συγκεκριμένης παραλλαγής δείχνει απλά πως δεν έχει τελειώσει η μάχη με τον ιό. Οι μαζικοί εμβολιασμοί σε συνδυασμό με την τήρηση των μέτρων προστασίας θα μας δώσουν την αυξημένη δυνατότητα πρόληψης που χρειαζόμαστε για να σταματήσουμε τη διασπορά και να κερδίσουμε τον ιό».
