Γερμανία: Η σαρωτική επικράτηση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη περιφερειακή εκλογική νίκη. Συνιστά πολιτικό σεισμό με επιπτώσεις που ξεπερνούν τα σύνορα του ανατολικογερμανικού κρατιδίου και αγγίζουν το Βερολίνο, τις Βρυξέλλες, την Ουάσιγκτον, το Κίεβο και τη Μόσχα.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης – tilegrafimanews.gr
Σύμφωνα με το προσωρινό αποτέλεσμα που ανακοίνωσε η αρμόδια εκλογική αρχή, το AfD συγκέντρωσε 43,8%, υπερδιπλασιάζοντας το ποσοστό του 2021, ενώ το CDU περιορίστηκε στο 17,2%. Το κόμμα του Ούλριχ Ζίγκμουντ εξασφάλισε 39 από τις 83 έδρες, μένοντας τρεις έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία.
Διεθνολόγοι από την Ελλάδα, τη Γαλλία και τη Γερμανία, οι οποίοι μίλησαν στο telegraphmanews.gr, περιγράφουν ένα αποτέλεσμα που αλλάζει τις πολιτικές ισορροπίες, ακόμη και εάν το AfD δεν καταφέρει τελικά να σχηματίσει κυβέρνηση. Όπως επισημαίνουν, το βασικό μήνυμα είναι ότι το λεγόμενο «τείχος προστασίας» των παραδοσιακών κομμάτων μπορεί ακόμη να εμποδίζει τη συμμετοχή του AfD στην εξουσία, δεν μπορεί όμως πλέον να ανακόψει την εκλογική του δυναμική.
Βαρύ πλήγμα για τον Φρίντριχ Μερτς
Ο μεγάλος χαμένος είναι ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. Η στρατηγική του να περιορίσει το AfD, υιοθετώντας αυστηρότερη γραμμή στη μετανάστευση και στην ασφάλεια, όχι μόνο δεν απέδωσε, αλλά φαίνεται ότι ενίσχυσε την ατζέντα του αντιπάλου του.
Το CDU κυβερνούσε τη Σαξονία-Άνχαλτ από το 2002. Η κατάρρευσή του από το 37,1% του 2021 στο 17,2% συνιστά ευθεία αποδοκιμασία της πολιτικής του Βερολίνου. Το αποτέλεσμα ενδέχεται να πυροδοτήσει εσωκομματική αμφισβήτηση του Μερτς, ιδιαίτερα εάν ακολουθήσουν νέες απώλειες στις επόμενες περιφερειακές κάλπες.
Το Reuters χαρακτηρίζει τη νίκη ιστορική και υπογραμμίζει ότι το AfD πέτυχε τη μεγαλύτερη επίδοσή του σε γερμανικές περιφερειακές εκλογές. Το κρίσιμο πρόβλημα για τον Μερτς είναι πλέον πολιτικό: όσο τα υπόλοιπα κόμματα απομονώνουν το AfD, τόσο δυσκολότερος γίνεται ο σχηματισμός σταθερών κυβερνήσεων χωρίς αυτό.
Το γερμανικό «MAGA»
Οι αναλυτές που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr εντοπίζουν εμφανείς ομοιότητες ανάμεσα στη στρατηγική του AfD και στο κίνημα MAGA του Ντόναλντ Τραμπ. Το κόμμα επενδύει στην αντίθεση προς τη μετανάστευση, στην απόρριψη της λεγόμενης «woke ατζέντας», στην αμφισβήτηση των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης και στην υπόσχεση αποκατάστασης της εθνικής υπερηφάνειας.
Η σύγκλιση δεν σημαίνει ότι οι δύο περιπτώσεις είναι ταυτόσημες. Η Γερμανία διαθέτει διαφορετική ιστορική εμπειρία, ισχυρότερες θεσμικές ασφαλιστικές δικλίδες και ένα μεταπολεμικό πολιτικό σύστημα που παραμένει εξαιρετικά επιφυλακτικό απέναντι στον ακραίο εθνικισμό. Ωστόσο, η εκλογική συμπεριφορά παρουσιάζει κοινά στοιχεία: δυσαρέσκεια απέναντι στις ελίτ, φόβο οικονομικής υποβάθμισης και απαίτηση για αυστηρότερο έλεγχο των συνόρων.
Γιατί η Μόσχα βλέπει ευκαιρία
Το αποτέλεσμα ενδιαφέρει ιδιαίτερα τη Ρωσία. Η Γερμανία αποτελεί τον σημαντικότερο μεμονωμένο ευρωπαϊκό χρηματοδότη στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, ενώ το AfD ζητά τον τερματισμό των αποστολών όπλων, την άρση των κυρώσεων και την αποκατάσταση των ενεργειακών σχέσεων με τη Μόσχα.
Η φιλορωσική αυτή τοποθέτηση βρίσκει μεγαλύτερη απήχηση στην ανατολική Γερμανία, όπου παραμένουν ισχυρότερες οι ιστορικές και κοινωνικές αναφορές προς τη Ρωσία. Παράλληλα, οι κάτοικοι των ανατολικών κρατιδίων εξακολουθούν να διαθέτουν χαμηλότερα εισοδήματα και λιγότερο πλούτο από τους πολίτες της δυτικής Γερμανίας.
Η οικονομική ανασφάλεια, η δημογραφική συρρίκνωση και η αίσθηση εγκατάλειψης δημιούργησαν πρόσφορο έδαφος για το μήνυμα του AfD. Δεν σημαίνει ότι όλοι οι ψηφοφόροι του υιοθετούν το σύνολο της ιδεολογίας του. Πολλοί χρησιμοποίησαν την ψήφο τους ως τιμωρία προς το πολιτικό κατεστημένο.
Καμπανάκι για τις Βρυξέλλες
Το Associated Press επισημαίνει ότι ο σχηματισμός κυβέρνησης αναμένεται εξαιρετικά δύσκολος, καθώς για να αποκλειστεί το AfD πιθανόν να χρειαστεί συνεργασία πολλών κομμάτων με μεγάλες ιδεολογικές διαφορές. Μία τέτοια λύση μπορεί να διατηρήσει το κόμμα εκτός εξουσίας, αλλά ταυτόχρονα να ενισχύσει το επιχείρημά του ότι όλες οι παραδοσιακές δυνάμεις ενώνονται εναντίον του.
Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι διπλό. Πρώτον, το γερμανικό πολιτικό σύστημα γίνεται περισσότερο κατακερματισμένο και δυσκολεύεται να παράγει σταθερές κυβερνήσεις. Δεύτερον, μία ασθενέστερη γερμανική ηγεσία περιορίζει την ικανότητα της ΕΕ να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις εμπορικές πιέσεις των ΗΠΑ, τον ανταγωνισμό της Κίνας και τη μεταναστευτική κρίση.
Η Σαξονία-Άνχαλτ δεν αποφάσισε ακόμη ποιος θα κυβερνήσει τη Γερμανία. Έδειξε όμως προς τα πού μετακινείται ένα σημαντικό τμήμα της γερμανικής κοινωνίας. Και αυτό είναι ίσως το ισχυρότερο προειδοποιητικό μήνυμα: το AfD δεν αποτελεί πλέον μόνο κόμμα διαμαρτυρίας. Μετατρέπεται σταδιακά σε δύναμη που διεκδικεί πραγματική εξουσία — και υποχρεώνει ολόκληρη την Ευρώπη να προετοιμαστεί για μία νέα πολιτική εποχή.
