Αυστρία: Τη σταδιακή αποχώρησή του από την ηγεσία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPÖ) και από τη θέση του αντικαγκελαρίου της Αυστρίας ανακοίνωσε το βράδυ της Κυριακής ο Αντρέας Μπάμπλερ, έπειτα από πολύωρες διαβουλεύσεις με τις ηγεσίες του κόμματος σε ομοσπονδιακό και περιφερειακό επίπεδο.
Ο Μπάμπλερ θα παραμείνει προς το παρόν στις θέσεις του, με τον σχεδιασμό που συμφωνήθηκε να προβλέπει την αποχώρησή του από την αντι-καγκελαρία στις αρχές του 2027. Τότε αναμένεται να αναλάβει τη θέση ο υπουργός Οικονομικών Μάρκους Μάρτερμπάουερ. Ο ίδιος ο Μπάμπλερ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να παραμείνει υπουργός Στέγασης, Πολιτισμού, ΜΜΕ και Αθλητισμού.
Παράλληλα, για τη μεταβατική περίοδο στην ηγεσία του SPÖ, δίπλα στον Μπάμπλερ τοποθετούνται η υπουργός Γυναικών και επικεφαλής της γυναικείας οργάνωσης του κόμματος Εύα-Μαρία Χόλτσλαϊτνερ και ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Φίλιπ Κούχερ. Η οριστική απόφαση για τη νέα ηγεσία αναμένεται να ληφθεί σε κομματικό συνέδριο την άνοιξη του 2027.
«Οι εσωτερικές διαμάχες πρέπει να σταματήσουν»
Ο Μπάμπλερ παρουσίασε την απόφασή του ως επιλογή που αποσκοπεί στην αποκατάσταση της εσωκομματικής συνοχής.
«Έχω ορκιστεί στον εαυτό μου, όταν ανέλαβα την προεδρία του κόμματος, να είμαι διαφορετικός – να μη βάζω το προσωπικό μου συμφέρον πάνω από το καλό του κινήματος», δήλωσε μετά τη συνεδρίαση.
Υποστήριξε ακόμη ότι οι δημόσιες αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό του SPÖ αποπροσανατολίζουν από το κυβερνητικό έργο. «Οι εσωτερικές συζητήσεις στο κόμμα δεν θα πρέπει να επηρεάσουν το έργο της κυβέρνησης», ήταν το μήνυμα που επανέλαβε.
Η συμφωνία χαρακτηρίστηκε από στελέχη του κόμματος ως ένας «οργανωμένος» ή «τακτικός» τρόπος μετάβασης, με στόχο να αποφευχθεί μια νέα ανοιχτή σύγκρουση για την ηγεσία.
Η αντι-καγκελαρία στον Μάρτερμπάουερ
Κεντρικό πρόσωπο στη μεταβατική λύση είναι ο υπουργός Οικονομικών Μάρκους Μάρτερμπάουερ, ο οποίος θεωρείται πρόσωπο με σημαντική αποδοχή στο εσωτερικό των Σοσιαλδημοκρατών.
Η ανάληψη της αντι-καγκελαρίας από τον Μάρτερμπάουερ θα γίνει αφού ολοκληρώσει την περίοδο θεραπείας για την ασθένεια που αντιμετωπίζει. Για τον λόγο αυτό η αλλαγή δεν θα γίνει άμεσα, αλλά έχει μετατεθεί για την αλλαγή του έτους.
Ο Μπάμπλερ, πάντως, δεν αποχωρεί από την κυβέρνηση. Σύμφωνα με τον αυστριακό Τύπο, πρόκειται να διατηρήσει το υπουργικό του χαρτοφυλάκιο, εφόσον αυτό εξακολουθεί να αποτελεί επιλογή του Μάρτερμπάουερ.
Η κρίση που προηγήθηκε
Η απόφαση ήρθε έπειτα από εβδομάδες έντονης εσωκομματικής αντιπαράθεσης. Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά την ανοικτή παρέμβαση του 71χρονου Γκέρχαρντ Τσάιλερ, στελέχους των αυστριακών μέσων ενημέρωσης, ο οποίος δήλωσε ότι επιθυμεί να αναλάβει την ηγεσία του SPÖ.
Ο Τσάιλερ είχε ασκήσει κριτική στην πολιτική πορεία του Μπάμπλερ και υποστήριξε ότι οι Σοσιαλδημοκράτες χρειάζονται αλλαγή πορείας και μεγαλύτερη απήχηση στο κέντρο του πολιτικού φάσματος.
Ωστόσο, η επιλογή του Τσάιλερ δε φαίνεται να αποτελεί πλέον μέρος της συμφωνίας που επιτεύχθηκε. Η ηγεσία του SPÖ προσανατολίζεται σε μεταβατική λύση μέχρι το συνέδριο του 2027, όπου θα κριθεί η οριστική διαδοχή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η στάση του κυβερνήτη του Μπούργκενλαντ και ισχυρού στελέχους του SPÖ, Χανς Πέτερ Ντόσκοτσιλ. Ο ίδιος δήλωσε ότι θα σεβαστεί τον συμβιβασμό που επιτεύχθηκε, αλλά ξεκαθάρισε ότι θα επιστρέψει στα κομματικά όργανα όταν ολοκληρωθεί η αλλαγή προσώπων και ο Μπάμπλερ δεν θα συμμετέχει πλέον σε αυτά.
Η κυβέρνηση Στόκερ και η απειλή νέων εκλογών
Η κρίση στο SPÖ δημιουργεί παράλληλα ερωτήματα για τη σταθερότητα της αυστριακής κυβέρνησης συνασπισμού.
Στην κυβέρνηση συμμετέχουν το Λαϊκό Κόμμα (ÖVP) του καγκελάριου Κρίστιαν Στόκερ, το SPÖ και οι φιλελεύθεροι NEOS.
Ο Στόκερ έχει δηλώσει ότι οι εσωτερικές εξελίξεις στο SPÖ δεν θα πρέπει να επηρεάσουν τη λειτουργία της κυβέρνησης. Ωστόσο, ο πρόεδρος της Διάσκεψης των Κυβερνητών των αυστριακών κρατιδίων, Μάρκους Βάλνερ του ÖVP, προειδοποίησε ότι η «ικανότητα δράσης» της κυβέρνησης δοκιμάζεται.
Ερωτηθείς εάν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, ο Βάλνερ απάντησε ότι κάτι τέτοιο «δεν μπορεί ποτέ να αποκλειστεί», προσθέτοντας ωστόσο ότι δεν επιθυμεί αυτό το ενδεχόμενο.
Την ίδια ώρα, το ακροδεξιό Κόμμα της Ελευθερίας (FPÖ) αξιοποίησε την κρίση των Σοσιαλδημοκρατών για να επαναφέρει το αίτημα για πρόωρες εκλογές. Ο γενικός γραμματέας του κόμματος Μίχαελ Σνέντλιτς υποστήριξε ότι η SPÖ, στη σημερινή της κατάσταση, δεν μπορεί να ανταποκριθεί στον κυβερνητικό της ρόλο.
Το ακροδεξιό FPÖ διατηρεί υψηλά ποσοστά
Η εσωκομματική κρίση των Σοσιαλδημοκρατών εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ακροδεξιό FPÖ εμφανίζεται σταθερά ισχυρό στις δημοσκοπήσεις.
Στις τελευταίες μετρήσεις του Σεπτεμβρίου, το FPÖ βρισκόταν περίπου στο 37%-39%, ενώ το ÖVP και το SPÖ κινούνταν αρκετά χαμηλότερα. Σε δημοσκόπηση των Market/Lazarsfeld για την «Tiroler Zeitung», που δημοσιεύθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου, το FPÖ καταγραφόταν στο 38%, το ÖVP στο 21%, το SPÖ στο 15%, οι Πράσινοι στο 13% και οι NEOS στο 6%.
Σε άλλη μέτρηση της OGM για το ServusTV, στις 24 Σεπτεμβρίου, το FPÖ καταγραφόταν στο 37%, το ÖVP στο 21%, το SPÖ στο 15%, οι Πράσινοι στο 14% και οι NEOS στο 7%.
Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί πρόσκαιρη εξέλιξη. Σε σειρά δημοσκοπήσεων κατά τη διάρκεια του 2026, το FPÖ καταγράφεται σταθερά πρώτο, ενώ το SPÖ βρίσκεται σε αρκετές μετρήσεις κάτω από το 20%.
Η επόμενη ημέρα για τους Σοσιαλδημοκράτες
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι ποιος θα αναλάβει να οδηγήσει το SPÖ μέχρι το συνέδριο της άνοιξης και, στη συνέχεια, ποιος θα είναι ο μόνιμος αρχηγός του κόμματος.
Η Χόλτσλαϊτνερ και ο Κούχερ αναμένεται να έχουν ρόλο στη μεταβατική περίοδο, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει αποφασιστεί ότι κάποιος από τους δύο θα διεκδικήσει οριστικά την ηγεσία.
Ο Τσάιλερ, παρά το γεγονός ότι η συμφωνία της Κυριακής δεν τον εντάσσει στη μεταβατική λύση, δεν έχει αποκλείσει την προσπάθεια διεκδίκησης της ηγεσίας. Σύμφωνα με τον αυστριακό Τύπο, μπορεί να θέσει υποψηφιότητα εφόσον συγκεντρώσει τις απαιτούμενες υπογραφές μελών.
Έτσι, η αποχώρηση του Μπάμπλερ κλείνει προσωρινά μια εσωκομματική μάχη, αλλά δεν λύνει ακόμη το βασικό πρόβλημα του SPÖ: την αναζήτηση νέας ηγεσίας και πολιτικής κατεύθυνσης σε μια περίοδο κατά την οποία το ακροδεξιό FPÖ διατηρεί σημαντικό δημοσκοπικό προβάδισμα.
