«Από σήμερα η χώρα μας ανασαίνει και πάλι», φώναξε ο νικητής των ουγγρικών εκλογών Πέτερ Μάγκιαρ στους συγκεντρωμένους υποστηρικτές του που πανηγύριζαν ξέφρενα την επικράτηση επί του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν. Όταν ο πρόεδρος του κόμματος Tisza υπογράμμισε ότι η Ουγγαρία θα ξαναγίνει μιαευρωπαϊκή χώρα και ένας ισχυρός εταίρος σε ΝΑΤΟ και ΕΕ, οι συγκεντρωμένοι απάντησαν «Ρώσοι γυρίστε στα σπίτια σας» και «Ευρώπη! Ευρώπη!»
Στην πρώτη του ομιλία μετά τον θρίαμβο επί του Βίκτορ Όρμπαν ο Πέτερ Μάγκιαρ ζήτησε την παραίτηση κορυφαίων κρατικών αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της χώρας, του Γενικού Εισαγγελέα, καθώς και των δύο ανώτατων δικαστικών της χώρας, ενώ υποσχέθηκε ότι θα αποκατασταθούν οι θεσμοί ελέγχου της εξουσίας.
Οι αιτίες της συντριβής Όρμπαν
Στις πρώτες αναλύσεις κατά τη διάρκεια της εκλογικής βραδιάς πολλοί Ούγγροι πολιτικοί επιστήμονες κατέφυγαν σε μεγαλόσχημες εκφράσεις στην προσπάθεια να περιγράψουν μια μεγάλη και ιστορική νίκη. Ο αναλυτής εκλογικών αναμετρήσεων Ρόμπερτ Λάσλο από το Ινστιτούτο Πολιτικού Κεφαλαίου της Βουδαπέστης, για παράδειγμα, έκανε λόγο στη διαδικτυακή πύλη Telex για «νέα εποχή», σημειώνοντας ότι με την πλειοψηφία των δύο τρίτων του Tisza θα μπορούσε να ξεκινήσει η «κατεδάφιση του καθεστώτος Όρμπαν». Από την πλευρά του ο πολιτικός επιστήμονας Ντάνιελ Ρόνα τόνισε σχετικά με τα αίτια της συντριβής του Βίκτορ Όρμπαν μετά από 16 χρόνια στην εξουσία: «Ο Όρμπαν πρέπει να κοιταχτεί στον καθρέφτη».
Το εκλογικό αποτέλεσμα και η καθίζηση που υπέστη ο Βίκτορ Όρμπαν μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο λαμβάνοντας υπόψη τα χρόνια αλαζονείας, αυταρχισμού και κατάχρησης εξουσίας από το σύστημα Όρμπαν. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός απομάκρυνε από δημόσιες θέσεις όσους τον αντιπολιτεύονταν, ενώ είχε θέσει υπό τον έλεγχό του τη δικαστική εξουσία και τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης. Εξακολουθούσε ωστόσο να ισχυρίζεται ότι η Ουγγαρία ήταν η πιο ελεύθερη χώρα στην Ευρώπη. Είχε εγκαθιδρύσει ένα βαθιά διεφθαρμένο σύστημα, διακήρυττε όμως ότι κανείς δεν υπερασπιζόταν τα εθνικά συμφέροντα καλύτερα από εκείνον.
Εφικτή η ειρηνική απομάκρυνση του Όρμπαν
Από την πρώτη κιόλας θητεία του Βίκτορ Όρμπαν και του κόμματός του Fidesz, οι επικριτές αντιμετωπίζονταν ως προδότες και εχθροί του έθνους. Για 16 χρόνια η Ουγγαρία ζούσε μια συνεχή εκστρατεία μίσους, η οποία πρόσφατα ξεπέρασε κάθε όριο με εξωφρενικές κατηγορίες κατά της Ουκρανίας. Για πολλά χρόνια ο Βίκτορ Όρμπαν φλέρταρε ανοιχτά με το Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν και άλλους αυταρχικούς ηγέτες.
Πολλοί Ούγγροι παρατηρητές έπαψαν να πιστεύουν εδώ και χρόνια ότι ήταν πλέον δυνατή μια ειρηνική απομάκρυνση του Όρμπαν από την εξουσία. Το γεγονός ότι ένα δημοκρατικό κόμμα της αντιπολίτευσης επιτυγχάνει την πολιτική αλλαγή στην Ουγγαρία με ιστορική πλειοψηφία δύο τρίτων, οφείλεται σε διάφορους παράγοντες: τη βαθιά επιθυμία μιας μεγάλης πλειοψηφίας να μη ζει πλέον υπό το σύστημα Όρμπαν, ένα ακραία παραμορφωμένο εκλογικό σύστημα που τελικά στράφηκε εναντίον του ίδιου του πρώην πρωθυπουργού, έναν ταλαντούχο και χαρισματικό πολιτικό ηγέτη, όπως ο Πέτερ Μάγκιαρ, καθώς και την αποχώρηση σχεδόν όλων των άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης από την εκλογική διαδικασία.
Μπούμερανγκ η στήριξη από Τραμπ και Πούτιν
Η ολοένα και πιο ανοιχτή υποστήριξη προς τον Όρμπαν από τη Ρωσία και τις ΗΠΑ δείχνει να είχε τελικά αρνητική επίδραση στο ουγγρικό εκλογικό σώμα. Τόσο για τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν όσο και για τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, η εκλογική ήττα του απερχόμενου πρωθυπουργού αποτελεί σοβαρό προσωπικό πλήγμα, καθώς και οι δύο τον είχαν υποστηρίξει ανοιχτά – και στην περίπτωση της Ρωσίας, ακόμα και κρυφά. Το εάν η ήττα του Όρμπαν προαναγγέλλει το τέλος του λαϊκιστικού συντηρητισμού και του δεξιού εξτρεμισμού στην Ευρώπη είναι δύσκολο να εκτιμηθεί.
Το πόσο γρήγορα μπορεί να προχωρήσει μια συστημική αλλαγή στην Ουγγαρία δεν είναι καθόλου σαφές. Ο αρθρογράφος και αρχισυντάκτης της ουγγρικής εβδομαδιαίας εφημερίδας HVG, Μάρτον Γκέργκελι, εξέφρασε την ελπίδα ότι ο Πέτερ Μάγκιαρ δεν θα καταχραστεί την κοινοβουλευτική του πλειοψηφία. Τώρα εναπόκειται στον νικητή των εκλογών να αποδείξει ότι ανοικοδομεί τη δημοκρατία, παρ’ όλο που, σύμφωνα με τον Γκέργκελι, «κρίνοντας από τα στατιστικά στοιχεία των εκλογών, δεν χρειάζεται να το κάνει»
