ΑΡΗΣ: Ένα μοναδικό σεισμικό φαινόμενο, διάρκειας δέκα ωρών και μεγέθους 5,0 Ρίχτερ, κατέγραψε το 2022 το InSight της NASA, συγκλονίζοντας την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα και αλλάζοντας για πάντα τον τρόπο που βλέπουμε τον πλανήτη Άρη.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Μέχρι τότε, ο κόκκινος πλανήτης θεωρούνταν σεισμικά νεκρός, ωστόσο η παρατεταμένη δόνηση ανέτρεψε όλα τα δεδομένα.
Το tilegrafimanews.gr μίλησε με ξένους επιστήμονες και σεισμολόγους, οι οποίοι επιβεβαιώνουν ότι ο Άρης κρύβει περισσότερη ενέργεια από όση πιστεύαμε, γεγονός που έχει άμεσες συνέπειες στα μελλοντικά σχέδια επανδρωμένων αποστολών.
John Clinton (Swiss Federal Institute of Technology): “Η ενέργεια ήταν μεγαλύτερη από κάθε τι που έχουμε καταγράψει”
Όπως δήλωσε στο tilegrafimanews.gr ο Dr. John Clinton, ελβετός σεισμολόγος του ETH Zurich,
«Η ενέργεια που απελευθερώθηκε ήταν ισοδύναμη με το σύνολο όλων των προηγούμενων σεισμών που έχει καταγράψει ποτέ το InSight στον Άρη. Ήταν πέντε φορές ισχυρότερος από τον προηγούμενο μεγαλύτερο».
Ο προηγούμενος μεγάλος σεισμός είχε καταγραφεί το 2021, με μέγεθος 4,2 Ρίχτερ και διάρκεια μερικών λεπτών.
Η NASA αξιολόγησε το φαινόμενο ως κορυφαίο γεωδυναμικό γεγονός από την έναρξη των αποστολών στον Άρη και χαρακτήρισε τη διάρκεια των 10 ωρών ως «ανεξήγητη βάσει γνωστών σεισμικών μοντέλων».
Δεν βρέθηκε το επίκεντρο – Υπόγεια δομή πιθανόν πιο πολύπλοκη απ’ όσο πιστεύαμε
Το σημαντικότερο στοιχείο, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA), είναι πως δεν ήταν δυνατό να εντοπιστεί το επίκεντρο του σεισμού, κάτι που υποδηλώνει πιθανή ύπαρξη υπόγειας ασυνέχειας ή “θαμμένου” γεωδυναμικού κέντρου, βαθιά κάτω από την επιφάνεια.
Η Dr. Akiko Nakamura, καθηγήτρια Πλανητικής Σεισμολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο, δήλωσε στο tilegrafimanews.gr:
«Εξετάζουμε το ενδεχόμενο να υπάρχει εσωτερική ζώνη με θερμική δραστηριότητα ή μετακινούμενα υπόγεια στρώματα που δεν μπορούμε ακόμη να ανιχνεύσουμε με υπάρχουσα τεχνολογία. Αυτός ο σεισμός συνδύασε υψηλές και χαμηλές συχνότητες — κάτι που ποτέ πριν δεν είχαμε δει σε τόσο μεγάλη διάρκεια».
Ο Άρης “μιλά” – Αλλάζουμε τον χάρτη των επικίνδυνων ζωνών του πλανήτη
Τα νέα δεδομένα επηρεάζουν άμεσα τον σχεδιασμό αποστολών. Όπως δήλωσε στο tilegrafimanews.gr ο Dr. William Harris, γεωφυσικός της NASA και μέλος της ομάδας ανάλυσης του InSight,
«Εάν θέλουμε να στείλουμε επανδρωμένες αποστολές στον Άρη, πρέπει να ξέρουμε πού υπάρχει σεισμικός κίνδυνος. Αυτό το φαινόμενο μας αναγκάζει να ξαναχαρτογραφήσουμε τη σεισμική επικινδυνότητα του πλανήτη».
Σημαντική είναι και η ανάλυση των σεισμικών κυμάτων, που αποκαλύπτει την ύπαρξη ιζηματογενών πετρωμάτων και πιθανή ηφαιστειακή δραστηριότητα σε βάθος 20–40 χιλιομέτρων.
Η Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία (USGS) ήδη ανέθεσε νέα μελέτη με στόχο την ανάπτυξη εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την αυτόματη ανίχνευση δονήσεων σε πλανητικά εδάφη με χαμηλή ηχητική απόδοση.
Από “νεκρός” πλανήτης σε γεωδυναμικό εργαστήριο – Πλήρης ανατροπή για την επιστήμη
Μέχρι το 2019, ο Άρης θεωρούνταν σεισμικά ανενεργός. Όμως με την αποστολή του InSight, και ιδιαίτερα μετά τον σεισμό του 2022, η επιστημονική κοινότητα παραδέχεται ότι ο Άρης έχει “σφυγμό”, και ενδέχεται να φιλοξενεί ακόμα ενεργά εσωτερικά φαινόμενα που δεν έχουν ακόμη καταγραφεί πλήρως.
Το Jet Propulsion Laboratory (JPL) της NASA δημοσίευσε έκθεση το 2024, όπου καταγράφεται προβληματισμός για τον πυρήνα του πλανήτη, ο οποίος ίσως να έχει υψηλότερη θερμική ενέργεια και διαφορετική σύνθεση από τη Γη. Αυτό εξηγεί και την ασυνήθιστη διάρκεια των δονήσεων.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον – Το tilegrafimanews.gr πρώτο στις αποκαλύψεις
Σύμφωνα με τους επιστήμονες που μίλησαν αποκλειστικά στο tilegrafimanews.gr, ο Άρης περνά σε νέα εποχή μελέτης: από πλανήτης χωρίς δραστηριότητα, γίνεται πρωτογενές γεωδυναμικό πεδίο έρευνας.
Η καταγραφή δονήσεων με διάρκεια 10 ωρών δεν έχει καταγραφεί ούτε στη Σελήνη, ούτε στην Αφροδίτη. Ορισμένοι ειδικοί μάλιστα εκτιμούν ότι η ύπαρξη “σιωπηλών” ηφαιστείων ή υπολείμματα μαγνητικών ρευμάτων μπορεί να κρύβονται πίσω από αυτόν τον “σεισμό-συμβολισμό”.
Η NASA ετοιμάζει νέα αποστολή για το 2027
Με βάση τα νέα δεδομένα, η NASA σχεδιάζει την αποστολή “InSight-2” το 2027, με στόχο να εντοπίσει και να καταγράψει υπόγειες θερμικές διαδρομές στον Άρη, ενώ το ESA–NASA Mars Sample Return Mission θα ενσωματώσει ειδικούς σεισμογράφους νέας γενιάς.
Οι εξελίξεις φέρνουν στο φως το βάθος και τη δυναμική ενός κόσμου που κάποτε φαινόταν άψυχος. Τώρα, όμως, “μιλά” – και η επιστήμη ακούει προσεκτικά.
