ΕΡΝΤΟΓΑΝ: Τι αποκαλύπτουν οι πληροφορίες του Tilegrafimanews.gr για την αμυντική σύμπραξη Ρώμης – Άγκυρας και τον ρόλο της Baykar
Ρεπορτάζ : Παντελής Χαριτάκης
Αμυντική «εισβολή» μέσω Ιταλίας – Η Άγκυρα αποκτά πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια-Με ένα πολιτικοδιπλωματικό “χτύπημα” υψηλής στρατηγικής σημασίας, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πέτυχε νέα αμυντική συμφωνία-μαμούθ με την Ιταλία, ενισχύοντας καθοριστικά την τουρκική παρουσία στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ενιαίας άμυνας, ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Tilegrafimanews.gr, η τουρκική Baykar, η οποία ανήκει στην οικογένεια του Τούρκου προέδρου, συμφώνησε με τη Ρώμη σε κοινές αμυντικές παραγωγές και έρευνα τεχνολογιών drone, εδραιώνοντας την παρουσία της εντός της ευρωπαϊκής αγοράς αμυντικού υλικού.
Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε μετά τη συνάντηση του Ερντογάν με την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, προχωρά πέραν του απλού εμπορικού πλαισίου. Η εξαγορά της Piaggio Aviation από την Baykar, στα τέλη του 2024, άνοιξε τον δρόμο για αυτήν τη νέα συμμαχία, η οποία –όπως σχολίασε ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή– «επιτρέπει στην Τουρκία να αποκτήσει μερίδιο στη χρηματοδότηση της Κομισιόν για την ευρωπαϊκή άμυνα, χωρίς να είναι κράτος-μέλος».
Παράκαμψη των ευρωπαϊκών εμποδίων και πρόσβαση στα ευρωπαϊκά κονδύλια
Η στρατηγική αυτή, όπως αναφέρουν πηγές, βασίστηκε στο προσχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χρηματοδότηση κοινών ευρωπαϊκών εξοπλιστικών έργων, το οποίο προβλέπει ότι πόροι μπορούν να διοχετεύονται μέσω εταιρειών με έδρα στην Ε.Ε. Η Baykar, μέσω της Piaggio και με την υποστήριξη της κυβέρνησης Μελόνι, εξασφαλίζει πλέον την είσοδό της στο σύστημα.
Ο Τούρκος πρόεδρος αξιοποιεί έτσι ένα παράθυρο στο θεσμικό πλαίσιο, δημιουργώντας μια de facto τουρκο-ευρωπαϊκή εταιρική σχέση, με διπλωματικές αλλά και γεωοικονομικές διαστάσεις. Πηγές από το Υπουργείο Άμυνας της Ιταλίας σχολίασαν χαρακτηριστικά πως «η συνεργασία με την Άγκυρα αφορά στρατιωτική τεχνολογία αιχμής και έχει στόχο την ενίσχυση των παραγωγικών δυνατοτήτων του ευρωπαϊκού Νότου».
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile açıklama yapıyor / İtalya #Canlı https://t.co/rg6TSOivt0
— ANKA Haber Ajansı (@ankahabera) April 29, 2025
Διπλωματικό «πλέγμα» με πολιτικό υπόβαθρο και γεωστρατηγικές στοχεύσεις
Πέρα από την οικονομική διάσταση, η νέα στρατηγική σχέση Ρώμης – Άγκυρας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα γεωπολιτικών ισορροπιών. Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές του Tilegrafimanews.gr, η Ιταλία έχει ήδη ευθυγραμμιστεί τα τελευταία χρόνια με την Τουρκία σε σειρά κρίσιμων ζητημάτων στη Λιβύη και την Ανατολική Μεσόγειο. Η στήριξη της Ρώμης στο τουρκολιβυκό μνημόνιο ήταν μια από τις πρώτες ενδείξεις της μετατόπισης αυτής.
Η συμφωνία για κοινές αμυντικές επενδύσεις φαίνεται πως προχωρά και σε ενεργειακή κατεύθυνση: Τουρκία και Ιταλία συζητούν από το 2023 την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, που θα διασυνδέει τα τουρκικά παράλια με το ιταλικό δίκτυο. Η Άγκυρα, που ήδη επιδιώκει να καταστεί ενεργειακό hub για την Ευρώπη, θεωρεί πως η συνεργασία με τη Μελόνι θα της προσφέρει θεσμική “ομπρέλα” για συμμετοχή σε μελλοντικά ενεργειακά πρότζεκτ της Ε.Ε.
Αντιδράσεις και ανησυχίες στην Αθήνα – Η Ελλάδα «στοχοποιείται» έμμεσα
Η νέα συμφωνία έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στην Αθήνα. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν πως πρόκειται για «μια εξέλιξη που απαιτεί διπλωματική εγρήγορση και επαναξιολόγηση της στρατηγικής μας έναντι της Ιταλίας». Η πιθανή χρηματοδότηση της Baykar μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων σημαίνει ότι τουρκικής προέλευσης drones ενδέχεται στο μέλλον να χρησιμοποιούνται και από ευρωπαϊκές χώρες – ακόμη και εντός του ΝΑΤΟ.
Η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες του Tilegrafimanews.gr, έχουν ξεκινήσει ανεπίσημες διαβουλεύσεις σε επίπεδο Ε.Ε. για το κατά πόσον τέτοιου τύπου «διεθνικές συνεργασίες» υπονομεύουν την αρχή της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας.
Ερντογάν «αγοράζει» επιρροή – Η Ευρώπη τον επιβραβεύει
Το colpo grosso του Ερντογάν με τη Μελόνι δείχνει πως η Τουρκία δεν χρειάζεται τυπικά να ενταχθεί στην Ε.Ε. για να εισχωρήσει στα κονδύλια της και στη λήψη αποφάσεων. Μέσα από στρατηγικά deals, εξαγορές και ευέλικτες συνεργασίες, ο Τούρκος πρόεδρος επιβεβαιώνει για ακόμη μια φορά ότι η πολιτική του στηρίζεται σε πραγματισμό, ισχύ και προβολή επιρροής – συχνά εις βάρος της Ελλάδας.
Το ερώτημα πλέον είναι: Θα αφήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση ένα μη κράτος-μέλος να καθορίζει, έστω και παρασκηνιακά, την πολιτική της στον τομέα της άμυνας;
