Σε πρόσφατη ομιλία του (16 Ιουλίου), ο Ντόναλντ Τραμπ είπε, ότι «οι εκλογές μας έχουν γίνει ευάλωτες σε νοθεία και κλοπές και η εμπιστοσύνη του αμερικανικού λαού έχει χαθεί. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να συνεχιστεί αυτό».
Μιλούσε για τις εκλογές του 2020, αλλά είναι ενδεχόμενο, σύμφωνα με εκτιμητές, η αναφορά του να εστίαζε στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Με έναν ορίζοντα λίγο περισσότερο από τρεις μήνες να απομένουν, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί μάλλον θα κερδίσουν έδαφος, ενώ ο πρόεδρος είναι παγιδευμένος σ’ έναν πόλεμο με το Ιράν, που έχει οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση του κόστους ζωής, παρά την γενικότερη αποδοκιμασία και τις αρχικές τοποθετήσεις του ότι δεν θα ενεπλέκετο σε πολέμους.
Συνοδεύοντας την ομιλία, ο Λευκός Οίκος αποχαρακτήρισε ένα πακέτο εγγράφων πληροφοριών, που ο Τραμπ παρουσίασε ως απόδειξη «συγκλονιστικών τρωτών σημείων». Η εξέταση των κειμένων, ωστόσο, οδηγεί σε μια πολύ λιγότερο εντυπωσιακή εικόνα. Οι πληροφορίες σε μεγάλο βαθμό ήταν ήδη γνωστές, και σε ορισμένες περιπτώσεις έρχονται σε άμεση αντίθεση με την προεδρική θέση.
Παρά την προσδοκία που τροφοδοτήθηκε από τον Λευκό Οίκο, δεν υπήρξε καμία «συγκλονιστική» αποκάλυψη και η απόφαση ορισμένων τηλεοπτικών σταθμών να μην μεταδώσουν ζωντανά την ομιλία (NBC, ABC) -διατίθεται σε πλατφόρμες streaming-, εξόργισε τον Τραμπ: «Δεν τους αρέσει το θέμα γιατί ξέρουν πόσο διεφθαρμένο είναι το σύστημά μας και δεν θέλουν να το αποκαλύψουν –είπε– αυτοί και άλλοι είναι μέρος μιας συνωμοσίας».
Πολλές κατηγορίες, καμία αποκάλυψη
Ο Τραμπ ζήτησε να διορθωθούν τα τρωτά σημεία στο ηλεκτρονικό σύστημα ψηφοφορίας, ώστε «να μην χρειαστεί ποτέ ξανά να γίνουμε μάρτυρες κλεμμένων εκλογών».
Μετά την ήττα του από τον Μπάϊντεν, ο πρόεδρος ισχυρίζεται ότι κέρδισε τις εκλογές του 2020 και, ότι αυτή η νίκη, του είχε αφαιρεθεί άδικα. Αν και η εκδίκαση μεγάλου αριθμού υποθέσεων διέψευσε την κατηγορία, δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν την εκδοχή του Τραμπ για τα γεγονότα, ή που σε κάθε περίπτωση λένε ότι έχουν αμφιβολίες.
Στην πραγματικότητα, ο Τραμπ έχασε εκείνες τις εκλογές από τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν με διαφορά περίπου επτά εκατομμυρίων ψήφων του εκλογικού σώματος και με 306 ψήφους έναντι 232 στο σώμα των εκλεκτόρων. Παραδόξως, παρά τις αιτιάσεις του για τα αποτελέσματα του 2020, ο Τραμπ διάνυσε το πρώτο μέρος της δεύτερης θητείας του κάνοντας ακριβώς το αντίθετο, από το να διασφαλίσει την εγκυρότητα της εκλογικής διαδικασίας, στρεφόμενος κατά της προστασίας που παρείχε το σύστημα.
Η ειδική ομάδα του FBI για την ξένη επιρροή έκλεισε, το Γραφείο του Διευθυντή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών μείωσε δραστικά μια ομάδα εργασίας που προειδοποιούσε για ξένες παρεμβάσεις και η Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας και Ασφάλειας Υποδομών (CISA) έχει μειώσει περισσότερο από 1/3 το προσωπικό της. Επιπλέον, ο πρόεδρος διόρισε τον Bill Putte επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, πρόσωπο χωρίς καμία πρότερη σχετική εμπειρία, με την εντολή να μειώσει το προσωπικό.
Αναφορά στο Πεκίνο
Στην ομιλία του, ο Τραμπ διατύπωσε επίσης κατηγορίες με στόχο ξένους παράγοντες, ιδιαίτερα την Κίνα. Συγκεκριμένα -μιλώντας για παρέμβαση στις εκλογές του 2020- ο Τραμπ κατηγόρησε το Πεκίνο ότι αγόρασε, έκλεψε ή χάκαρε δεκάδες εκατομμύρια εκλογικά δεδομένα σε 18 πολιτείες.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ και οι αξιωματούχοι του Κογκρέσου γνώριζαν το γεγονός ότι η Κίνα είχε λάβει δεδομένα ψηφοφόρων, πληροφορία που είναι διαθέσιμη στο κοινό και συχνά αγοράζεται για πολιτικές εκστρατείες.
Επιπλέον, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών των οποίων οι δηλώσεις συμπεριλαμβάνονται στα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα, η Κίνα συνέλεξε αυτά τα δεδομένα, όχι για να χειραγωγήσει τα εκλογικά αποτελέσματα, αλλά για να αναπτύξει περισσότερο αποτελεσματικές εκστρατείες επιρροής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok, προκειμένου να επηρεάσει την αμερικανική κοινή γνώμη, ιδιαίτερα στις σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.
Εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον είπε ότι «η Κίνα δεν παρενέβη ποτέ και δεν θα παρέμβει ποτέ στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ», των οποίων το αποτέλεσμα «καθορίζεται από τις ψήφους του αμερικανικού λαού».
Η αξιολόγηση αυτών των δηλώσεων θα οδηγούσε, κατά την άποψή μας, σε εικοτολογικούς συνειρμούς, δεδομένης της απουσίας αποδείξεων, οπότε το όλο θέμα είναι ανοικτό σε υποθέσεις.
Save America
Η ομιλία του Τραμπ ολοκληρώθηκε, όπως αναμενόταν, με μια νέα έκκληση προς το Κογκρέσο να ψηφίσει τον πρόταση του, Save America Act (White House, Act Now), τον νόμο που επιθυμεί έντονα ο πρόεδρος, και ο οποίος θα εισαγάγει την απαίτηση ταυτότητας με φωτογραφία, αποδεικτικό υπηκοότητας για την εγγραφή ψηφοφόρων και περιορισμούς στην ψηφοφορία μέσω ταχυδρομείου.
Αυτό που ο Τραμπ θεωρεί ως την απαραίτητη απάντηση σε μια «κρίση εκλογικής ασφάλειας», είναι για τους επικριτές του ένα μέτρο καταστολής ψήφων. «Αυτή η κρίση εκλογικής ασφάλειας απαιτεί από το Κογκρέσο να εγκρίνει τον νόμο Save America», είπε ο Τραμπ, σύμφωνα με τον οποίο «ο μόνος λόγος που δεν θα το έκανες είναι, αν θέλεις να εξαπατήσεις. Επειδή οι πολιτικές σας είναι κακές, και οι υποψήφιοί σας είναι αξιολύπητοι».
Δημοκρατικοί και φιλελεύθεροι, ωστόσο, φαίνεται να εκτιμούν θετικά την απόφαση του Τραμπ να επαναφέρει τις αιτιάσεις του, σε μια εποχή, που οι περισσότεροι ψηφοφόροι ανησυχούν για την οικονομία, το κόστος ζωής και άλλα περισσότερο συγκεκριμένα ζητήματα.
Ο Dan Pfeiffer, πρώην βοηθός του Ομπάμα και podcaster, έγραψε ότι κατανοεί γιατί ορισμένοι από τους μεγάλους τηλεοπτικούς σταθμούς (NBC, ABC) δεν μετέδιδαν την ομιλία του Τραμπ. «Αλλά από πολιτική άποψη», πρόσθεσε ο Pfeiffer, «θα ήθελα αυτή η ομιλία να μεταδοθεί ζωντανά στο σπίτι κάθε ψηφοφόρου» (HILL).
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση (YouGov, μέσα Ιουλίου), οι Δημοκρατικοί προηγούνται με 7%, η θετική γνώμη για τον πρόεδρο είναι 39% και η αρνητική 58%, η σύνθεση της Γερουσίας προβλέπεται 53 Δημοκρατικοί – 47 Ρεπουμπλικανοί και του Κοινοβουλίου 222 Δημοκρατικοί – 213 Ρεπουμπλικανοί. Έστω και οριακά, διαφαίνεται ότι το Κογκρέσο θα ελέγχεται από του Ρεπουμπλικάνους. Παρεμφερείς είναι οι ενδείξεις και δημοσκοπήσεων του Ιουνίου.
Είναι σημαντικός ο αριθμός των παρατηρητών οι οποίοι υποστηρίζουν, ότι υπάρχει η εκδοχή ενός «υβριδικού πολέμου», στον οποίο η Ρωσία έχει διακριθεί την τελευταία δεκαετία, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, με βάση πολύ αδύναμα και ελλιπή στοιχεία, η καταγγελία του Τραμπ για τη δράση της Κίνας να προκαλέσει την ήττα του στις εκλογές του 2020 δεν έχει, τόσο, στόχο να προειδοποιήσει για αυτό το πραγματικό πρόβλημα, όπως πολλοί παρατηρητές υποστηρίζουν.
Αντίθετα, χρησιμεύει, κατά πολλούς, για την προληπτική απονομιμοποίηση της ενδιάμεσης ψηφοφορίας του Νοεμβρίου, στην οποία η ανακατάληψη της Βουλής των Αντιπροσώπων από τους Δημοκρατικούς είναι ενδεχόμενη.
Με την ομιλία του, ο Τραμπ εισάγει μια νέα μεταβλητή, την υποτιθέμενη κινεζική παρέμβαση στην ψηφοφορία, σύμφωνα με την οποία οι Δημοκρατικοί μπορούν να επικρατήσουν στις κάλπες, μόνο χάρη σε νοθεία, που θα ήταν κοινή και σε μεγάλη έκταση στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αυτή είναι μια θεωρία συνωμοσίας, η οποία διαψεύδεται εμπειρικά από πολλές αναλύσεις και μελέτες, παραμένει όμως κεντρική στο μήνυμα του Τραμπ και στην εκ νέου ανάγνωση της πρόσφατης ιστορίας.
* Ο Νικήτας Σίμος είναι Οικονομολόγος, Γεωπολιτικός Αναλυτής
