Γαλλία: Η πτώση της κυκλοφορίας των έντυπων εφημερίδων και η μείωση των διαφημιστικών εσόδων έχει πλέον συνέπειες και για την πρώτη σε πωλήσεις εφημερίδα της Γαλλίας, την επαρχιακή Ouest-France, η οποία έθεσε σε εφαρμογή ένα σχέδιο μείωσης των θέσεων εργασίας, ένδειξη μιας περαιτέρω επιδείνωσης της κρίσης στον Τύπο.
Με ημερήσια κυκλοφορία πέρυσι σχεδόν 600.000 φύλλων κατά μέσο όρο (περιλαμβανομένων των ψηφιακών πωλήσεων), μεγαλύτερη από εκείνη των εφημερίδων πανεθνικής κυκλοφορίας Le Monde ή Le Figaro, η Ouest-France, η οποία έχει την έδρα της στη Ρεν, κάνει άλλες να ζηλεύουν, ωστόσο δεν απέφυγε το μαρασμό.
Το φθινόπωρο, η διεύθυνση άρχισε ένα σχέδιο εξοικονόμησης χρημάτων που πλήττει για πρώτη φορά τους δημοσιογράφους. Ο στόχος είναι να αποκαταστασθεί μέχρι το 2028 η χρηματοοικονομική ισορροπία της εφημερίδας, η οποία εδώ και πέντε χρόνια καταγράφει ελλείμματα.
Η διεύθυνση διαβεβαιώνει ότι κάνει τα πάντα για να «προστατεύσει τις μόνιμες θέσεις εργασίας» και να αποφύγει ένα σχέδιο εξυγίανσης όπως αυτά που ανακοινώθηκαν από τους ομίλους Centre France (La Montagne, Le Populaire du Centre), Prisma (περιοδικά Geo, Capital), Bayard (La Croix) ή ακόμα από το γυναικείο περιοδικό Marie-Claire.
«Μέχρι τώρα ήμασταν ο καλός μαθητής. Τώρα, οι εργαζόμενοι σε άλλες εφημερίδες λένε, ‘ακόμα και στην Ouest-France’», αναστενάζει η Βανέσα Ριπός, δημοσιογράφος και συνδικαλιστική εκπρόσωπος στην Ouest-France.
«Υπάρχει πολλή ανησυχία. Οι άνθρωποι φοβούνται μήπως χάσουν τη δουλειά τους», υπογραμμίζει.
Τους τελευταίους μήνες ο κοινωνικός διάλογος εντάθηκε, καθώς εκδόθηκαν από τους εργαζομένους μια δεκαπενταριά ψηφίσματα που ζητούσαν εξηγήσεις από τη διεύθυνση. Γεγονός σπάνιο, 89 από τους 750 δημοσιογράφους της εφημερίδας έκαναν στα τέλη Μαρτίου στάση εργασίας για δύο ώρες για να καταγγείλουν το σχέδιο με στόχο την εξοικονόμηση χρημάτων.
Η Βανέσα Ριπός θα συμμετάσχει μεθαύριο, Πέμπτη, σε πανεθνική διαδήλωση στο Παρίσι για την κινητοποίηση της κοινής γνώμης σχετικά με την κρίση των μέσων ενημέρωσης. «Αυτό που διακυβεύεται είναι η δημοκρατία», τονίζει.
Η κρίση πλήττει όλα τα επαγγέλματα του τομέα, τους δημοσιογράφους, αλλά επίσης τα τυπογραφεία ή τις διαφημιστικές εταιρείες. Η Ανιές Μπριανσόν, του Εθνικού Συνδικάτου Δημοσιογράφων (SNJ), δήλωσε ότι από το Μάρτιο έχει ανακοινωθεί η κατάργηση 638 θέσεων εργασίας.
Την ίδια στιγμή, μερικοί δισεκατομμυριούχοι επενδύουν μαζικά και αναδιαμορφώνουν τον τομέα δημιουργώντας ανησυχίες για την επιρροή τους λιγότερο από ένα χρόνο πριν από τις προεδρικές εκλογές.
Ως συνέπεια της έλευσης του Ίντερνετ, «όλο και λιγότεροι άνθρωποι είναι έτοιμοι να πληρώσουν για να ενημερωθούν», ενώ την άλλη μεγάλη πηγή εσόδων, τη διαφήμιση, «την έχουν σήμερα καταλάβει πλήρως οι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες», λέει ο κοινωνιολόγος Ζαν-Μαρί Σαρόν.
Το άλλο μέτωπο είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Οι παγκόσμιοι γίγαντες της τεχνητής νοημοσύνης, αν και χρησιμοποιούν τα περιεχόμενα του Τύπου, δεν θέλουν να πληρώνουν γι’ αυτά. Το πρόβλημα είναι παγκόσμιο: σε ομιλία του στις αρχές Ιουνίου στη Μασσαλία, στη διάρκεια ενός διεθνούς συνεδρίου για τα μέσα ενημέρωσης, ο επικεφαλής των New York Times Άρθουρ Γκρεγκ Σουλτσμπέργκερ κατηγόρησε τις επιχειρήσεις της τεχνητής νοημοσύνης για «αναίσχυντη κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας».
Στη Γαλλία, ένας οργανισμός που συνασπίζει σχεδόν 300 εφημερίδες, ο Apig, επιτέθηκε μέσω της δικαιοσύνης σε μια επιχείρηση της Καλιφόρνιας, την Brave. Άλλες προσφυγές μπορεί να ακολουθήσουν.
Μερικές μεγάλες εφημερίδες επέλεξαν εντούτοις να συνάψουν συμφωνίες με εταιρείες της τεχνητής νοημοσύνης. Η Le Monde το έκανε με τις OpenAI, Perplexity και Meta, με τις δύο τελευταίες να έχουν υπογράψει επίσης με τη Le Figaro.
Πριν από την τεχνητή νοημοσύνη, οι γαλλικές εφημερίδες είχαν επίσης συγκρουσθεί με τους γίγαντες του διαδικτύου, όπως η Google, για να αμείβονται για τα περιεχόμενά τους μέσω του μηχανισμού των λεγόμενων γειτονικών δικαιωμάτων.
Πρόσφατα ο επικεφαλής της γαλλικής ρυθμιστικής αρχής για τα οπτικοακουστικά μέσα (Arcom) Μαρτέν Αζνταρί έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την «κατάρρευση του οικονομικού μοντέλου των παραγωγών πληροφοριών, των τηλεοράσεων, των ραδιοφώνων, του Τύπου, που το 2019 αντιπροσώπευαν το 50% της διαφημιστικής αγοράς και το 2030 θα αντιπροσωπεύουν το 20%».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
