Η Ευρώπη αγοράζει ρωσικό φυσικό αέριο με πρωτοφανή ρυθμό το 2025, ξοδεύοντας δισεκατομμύρια δολάρια, που το Κρεμλίνο, σύμφωνα με το Politico, μπορεί να χρησιμοποιήσει για να χρηματοδοτήσει τον πόλεμό του στην Ουκρανία, μόλις λίγες εβδομάδες αφότου η λήξη μιας σημαντικής συμφωνίας διαμετακόμισης δημιούργησε ελπίδες ότι η Γηραιά Ήπειρος μπορεί να σπάσει την εξάρτησή της από τη Μόσχα.
Τα στοιχεία που συλλέχθηκαν από την εταιρεία πληροφοριών εμπορευμάτων Kpler και αναλύθηκαν από το Politico, αποκαλύπτουν ότι τις πρώτες 15 ημέρες του 2025, οι 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εισήγαγαν 837.300 μετρικούς τόνους υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Αυτό σηματοδοτεί ένα υψηλό ρεκόρ, από τους 760.100 τόνους που εισήχθησαν κατά την ίδια περίοδο πέρυσι, τροφοδοτώντας τις ανησυχίες ότι τα δυτικά έθνη δεν κάνουν αρκετά για να συμπιέσουν τα ρωσικά κεφάλαια, καθώς ο πόλεμος της Μόσχας εισέρχεται στον τέταρτο χρόνο του.
Τι συμβαίνει;
Τα στοιχεία έρχονται μετά τη λήξη της συμφωνίας-ορόσημο που επιτρέπει στη Ρωσία να διοχετεύει φυσικό αέριο στην ΕΕ μέσω αγωγών που διασχίζουν την Ουκρανία την 1η Ιανουαρίου, με το Κίεβο να δηλώνει ότι δεν θα διαπραγματευτεί παράταση. Αυτό άσκησε μεγαλύτερη πίεση στις χώρες να αγοράζουν θαλάσσιο υγροποιημένο φυσικό αέριο, το οποίο παραδίδεται με δεξαμενόπλοια από ρωσικά λιμάνια.
Ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας, εξαρτώνται από τη διαδρομή της Ουκρανίας για τον ενεργειακό εφοδιασμό και πίεζαν για την ανανέωση της συμφωνίας, προειδοποιώντας ότι θα έπρεπε να πληρώσουν ακριβότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο, αν έληγε.
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, που πρόσκειται φιλικά στο Κρεμλίνο, υποσχέθηκε ακόμη και να διακόψει την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ουκρανία και να περικόψει τη στήριξη προς τους πρόσφυγες, εάν το Κίεβο δεν υποχωρήσει και δεν επιτρέψει την επανάληψη της διαμετακόμισης.
Αλλά η διακοπή δεν περιόρισε την ευρύτερη όρεξη της Ευρώπης για ρωσικό φυσικό αέριο. Υπάρχει μια τέλεια καταιγίδα παραγόντων για να εξηγηθεί αυτό, σύμφωνα με τον Charles Costerousse, ανώτερο αναλυτή LNG στην Kpler.
«Υπήρξε μια ψυχρή περίοδος από το δεύτερο μισό του Δεκεμβρίου. Η παραγωγή αιολικής ενέργειας δεν ήταν στο υψηλότερο επίπεδό της και έτσι, υπάρχει όρεξη να συνεχίσουν να ρέουν αυτές οι ποσότητες». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι το 95%-96% του ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου που φτάνει στην Ευρώπη προέρχεται από το εργοστάσιο Yamal, μια τεράστια εγκατάσταση στην παγωμένη βόρεια Σιβηρία. «Η πλειονότητα αυτών των ποσοτήτων είναι για μακροπρόθεσμα συμβόλαια. Επομένως, δεν είναι ότι η ΕΕ αγοράζει πρόσθετα φορτία spot», τόνισε.
Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Άννα-Κάισα Ίτκονεν, αναγνώρισε ότι, παρά τις προσπάθειες για απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια, η παρουσία ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ παραμένει σημαντική. «Η ρωσική ενέργεια -ιδίως το φυσικό αέριο- εξακολουθεί να είναι παρούσα στην ΕΕ και οι εισαγωγές φυσικού αερίου από τη χώρα έχουν αυξηθεί το 2024, συμπεριλαμβανομένων των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου. Αυτό δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες», παραδέχθηκε, επισημαίνοντας τα σχέδια της Επιτροπής να καταρτίσει έναν «οδικό χάρτη» για τον τερματισμό των ρωσικών ενεργειακών εισαγωγών, ο οποίος αναμένεται στα τέλη Φεβρουαρίου.
Δέκα χώρες της ΕΕ καλούν την ένωση να επιβάλει κυρώσεις στο ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο, το οποίο αγοράζεται σε τεράστιες ποσότητες αφότου η Μόσχα άρχισε να διακόπτει τις παραδόσεις μέσω αγωγών, σε μια προσπάθεια να θέσει ως όπλο τις ροές ορυκτών καυσίμων μετά την έναρξη του πολέμου πλήρους κλίμακας εναντίον της Ουκρανίας.
«Η ικανότητα της Ρωσίας να συντηρεί τον πόλεμο είναι βαθιά συνυφασμένη με τα ενεργειακά της έσοδα», ανέφεραν οι χώρες.
Η ΕΕ δέχεται επίσης πιέσεις να αγοράσει περισσότερο αμερικανικό LNG, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι θέλει να αυξήσει την παραγωγή αμερικανικού φυσικού αερίου, χρησιμοποιώντας το σύνθημα «drill, baby, drill» (άντλησε, μωρό μου, άντλησε) και να ενισχύσει τις εξαγωγές προς την Ευρώπη.
Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει ήδη υποστηρίξει την ιδέα της αγοράς περισσότερων αμερικανικών καυσίμων ως εναλλακτική στην εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου.
