ΤΡΑΜΠ: «Τα καταφέραμε – αλλά ο δύσκολος δρόμος μόλις ξεκινά»: Τι σημαίνει η συμφωνία Τραμπ με την Ε.Ε. και ποιος πραγματικά κερδίζει!
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η νέα συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιβολή ενιαίου δασμού 15% στις περισσότερες εισαγωγές από την Ευρώπη προς την αμερικανική αγορά έχει ήδη προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις, ανησυχία στις επιχειρήσεις και πλήθος ερμηνειών από διεθνείς αναλυτές. Το tilegrafimanews.gr επικοινώνησε με διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες και διεθνείς οικονομολόγους, για να αποσαφηνίσει τι ακριβώς σημαίνει το νέο πλαίσιο και ποιοι είναι οι κερδισμένοι και οι χαμένοι του εξαμηνιαίου πολέμου δασμών που κήρυξε ο Τραμπ από τον Απρίλιο 2025.
Από τον εμπορικό πόλεμο στην αναγκαστική συμφωνία
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, λίγους μήνες μετά την επανεκλογή του, ενεργοποίησε ένα πολεμικό σχέδιο οικονομικής κυριαρχίας με στόχο τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος των ΗΠΑ. Η πρώτη κίνηση ήταν η εξαγγελία της «Ημέρας Απελευθέρωσης» από τους «άδικους εμπορικούς όρους» – μια φράση που έμελλε να αλλάξει τους εμπορικούς κανόνες διεθνώς. Μετά από σειρά επιθετικών κινήσεων προς την Ιαπωνία, την Κίνα και την Ε.Ε., ο Τραμπ κατάφερε, όπως σημείωσαν οι αναλυτές του Atlantic Council, «να επιβάλλει τους όρους του, χωρίς ωστόσο να νικήσει στον γεωοικονομικό σκάκι».
Η συμφωνία με την Ε.Ε.
Μετά από διαπραγματεύσεις που κράτησαν δύο μήνες, οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσαν στις 27 Ιουλίου την υπογραφή συμφωνίας που προβλέπει δασμούς 15% σε όλα τα ευρωπαϊκά προϊόντα, με εξαίρεση ορισμένα φαρμακευτικά και τεχνολογικά προϊόντα. Παράλληλα, η Ε.Ε. δεσμεύεται σε επενδύσεις 600 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ και αγορά αμερικανικών ενεργειακών αγαθών ύψους 750 δισ.
Ο ίδιος ο Τραμπ, με τη γνωστή του αυτοπεποίθηση, δήλωσε: «Τα καταφέραμε – θα έχει καλό αποτέλεσμα». Από την άλλη, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν περιορίστηκε σε μια πιο μετριοπαθή φράση: «Είναι ένας επώδυνος αλλά αναγκαίος συμβιβασμός». Όπως σχολίασε το Reuters, «οι Ευρωπαίοι αποδέχθηκαν ένα λιγότερο καταστροφικό σενάριο, ελλείψει ισχυρών διαπραγματευτικών όπλων».
Οι μεγάλοι χαμένοι
Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, όπως η Renault και η BMW, βρίσκονται ήδη υπό ασφυκτική πίεση, καθώς τα οχήματά τους φορολογούνται πλέον με 15%, έναντι 2%-3% προηγουμένως. Το ίδιο ισχύει και για τις εταιρείες αεροσκαφών, μετά την αφαίρεση ορισμένων εξαρτημάτων από τη λίστα των εξαιρέσεων. «Οι ΗΠΑ έδειξαν σαφώς ότι δεν θεωρούν την Ε.Ε. εταίρο, αλλά ανταγωνιστή», σχολίασε ο Γερμανός καθηγητής Ντιρκ Γιαντούρα, πρόεδρος της BGA.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις. Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Maury Obstfeld, «πολλές από τις επενδύσεις ήταν προγραμματισμένες – το πραγματικό κόστος είναι η αύξηση τιμών και η απώλεια ανταγωνιστικότητας». Παρά τις φαινομενικές επενδύσεις, οι μη δασμολογικοί φραγμοί, όπως οι ψηφιακοί φόροι και οι τελωνειακές καθυστερήσεις, παραμένουν ανέγγιχτοι.
Η Κίνα επιμένει στην αντεπίθεση
Η μεγάλη απογοήτευση για τον Λευκό Οίκο έρχεται από την Κίνα. Ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ αρνήθηκε να μεταβεί στην Ουάσινγκτον για διαπραγματεύσεις, με τον Κινέζο ΥΠΕΞ να δηλώνει: «Δεν θα διαπραγματευθούμε με ρητορική του 1990». Η Κίνα έχει υιοθετήσει στρατηγική καθυστέρησης και εξάντλησης της πίεσης, επιβάλλοντας αντίμετρα σε βασικά αγροτικά και τεχνολογικά προϊόντα. Οι διεθνείς αναλυτές όπως ο Zhiwei Zhang (Nomura) θεωρούν ότι «η Κίνα δεν θα υποκύψει, γιατί η εσωτερική της ζήτηση είναι πλέον ισχυρή».
Η Ιαπωνία ως «οδηγός»
Η περίπτωση της Ιαπωνίας λειτουργεί ως οδηγός για την Ε.Ε. και άλλους εμπορικούς εταίρους. Ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Σιγκέρου Ισίμπα, αν και προσπάθησε να αποφύγει τα χειρότερα, αναγκάστηκε να υπογράψει δασμό 15% σε όλα τα προϊόντα που εξάγει η χώρα του στις ΗΠΑ. Όπως αναφέρθηκε σε ανάλυση του RSM Global, «η Ιαπωνία εξαναγκάστηκε σε συμφωνία για να μην δει τη βιομηχανία της να γκρεμίζεται από το χρηματιστήριο».
Αντιδράσεις στις ΗΠΑ και διεθνώς
Σύμφωνα με τις αποκλειστικές πληροφορίες του tilegrafimanews.gr, οι διεθνείς αναλυτές Νόαμ Χέντερσον (Harvard), Νίκος Βασιλόπουλος (LSE) και η Αναΐς Ντελκόρ (Sciences Po) εκτιμούν ότι η συμφωνία είναι περισσότερο επικοινωνιακή νίκη και λιγότερο ουσιαστικό επίτευγμα. «Ο Τραμπ χρειάζεται επειγόντως νίκες ενόψει των Ενδιάμεσων Εκλογών του 2026», αναφέρει η Ντελκόρ, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη πιθανότατα θα ενεργοποιήσει μηχανισμούς πίεσης μέσω του ΠΟΕ.
Την ίδια στιγμή, η Wall Street υποδέχθηκε θετικά τη συμφωνία με άνοδο +1,8% στον δείκτη Dow Jones, ενώ οι ευρωπαϊκές αγορές έκλεισαν πτωτικά. Οι ΗΠΑ επενδύουν σε μια νέα εποχή εμπορικής ηγεμονίας, αλλά, όπως παρατηρεί ο Μπρους Γουίλσον από τον Atlantic Council, «χωρίς συμμάχους, το γεωπολιτικό ρίσκο αυξάνεται».
Η εμπορική στρατηγική Τραμπ έχει στόχο την ηγεμονία – όχι τη συνεργασία. Η συμφωνία με την Ε.Ε. είναι το πρώτο μεγάλο τεστ για τη δεύτερη θητεία του. Οι επιπτώσεις της θα φανούν στο εξάμηνο. Οι επιχειρήσεις ήδη πληρώνουν το τίμημα. Η πολιτική σταθερότητα ενδέχεται να κλονιστεί.
Αυτό που μένει να φανεί, είναι αν η Ευρώπη θα μείνει αμυνόμενη ή θα αντεπιτεθεί. Προς το παρόν, όπως σχολιάζει το Reuters, η Ε.Ε. δέχτηκε μια «αναγκαία ταπείνωση». Το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας γράφεται ήδη… με υπογραφή Τραμπ.
