Βρετανία: Σε ετοιμότητα για ενδεχόμενες έκτακτες καταστάσεις καλεί τους πολίτες η βρετανική κυβέρνηση, συστήνοντας σε κάθε νοικοκυριό να διατηρεί αποθέματα νερού και τροφίμων που θα επαρκούν για τουλάχιστον τρεις ημέρες. Η νέα εκστρατεία ενημέρωσης με την ονομασία «Be Ready» αποσκοπεί στην καλύτερη προετοιμασία του πληθυσμού απέναντι σε σοβαρές διαταραχές, από ακραία καιρικά φαινόμενα και διακοπές ηλεκτροδότησης έως κυβερνοεπιθέσεις και ενέργειες εχθρικών κρατών.
Σύμφωνα με τις οδηγίες, οι πολίτες καλούνται να αποθηκεύουν περίπου εννέα λίτρα πόσιμου νερού ανά άτομο για διάστημα τριών ημερών, ποσότητα που αντιστοιχεί σε τρία λίτρα ημερησίως. Επιπλέον ποσότητα ενδέχεται να απαιτείται για το μαγείρεμα και την υγιεινή. Στις συστάσεις περιλαμβάνονται επίσης τρόφιμα που διατηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα, κουβέρτες, μετρητά, φαρμακείο πρώτων βοηθειών, φακός με εφεδρικές μπαταρίες και ραδιόφωνο FM που λειτουργεί με δυναμό.
Η εκστρατεία, που προωθείται από το Cabinet Office, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι βρετανικές αρχές εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων υποδομών και την εξάρτηση της καθημερινότητας από την τεχνολογία.
«Απλά βήματα για να είμαστε έτοιμοι»
Ο υπουργός Ασφαλείας, Dan Jarvis, κάλεσε τους πολίτες που έχουν τη δυνατότητα να ακολουθήσουν τις οδηγίες να το πράξουν, χαρακτηρίζοντάς τες ως «απλά βήματα για να είμαστε έτοιμοι για καθημερινές έκτακτες ανάγκες».
Όπως ανέφερε, στόχος είναι να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της χώρας μέσα από την προετοιμασία των νοικοκυριών και τη συνεργασία των τοπικών κοινοτήτων.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Άμυνας Wes Streeting έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις απειλές που σχετίζονται με κρατικά υποστηριζόμενες επιθέσεις και ενέργειες δολιοφθοράς. Αναφερόμενος ειδικά στη Ρωσία και σε άλλες εχθρικές δυνάμεις, υποστήριξε ότι οι κίνδυνοι δεν είναι υποθετικοί, αλλά απαιτούν ουσιαστική προετοιμασία τόσο σε επίπεδο εθνικής άμυνας όσο και στην καθημερινή ζωή.
«Είναι πραγματικά σημαντικό να ρωτήσουμε τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις: είναι προετοιμασμένοι; Είναι έτοιμοι; Γνωρίζουν πώς θα αντιδράσουν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης;», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από τις καταιγίδες στις κυβερνοεπιθέσεις
Η χρονική στιγμή της εκστρατείας συνδέεται και με την έναρξη της χειμερινής περιόδου καταιγίδων, μετά από διαδοχικά έντονα καιρικά φαινόμενα που έχουν πλήξει τη Βρετανία τα τελευταία χρόνια.
Τον Ιανουάριο, η καταιγίδα Goretti άφησε δεκάδες χιλιάδες κατοικίες χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα σε περιοχές των Midlands, της νοτιοδυτικής Αγγλίας και της Ουαλίας, με τις ριπές των ανέμων να πλησιάζουν τα 160 χιλιόμετρα την ώρα.
Παράλληλα, οι αρχές παρακολουθούν τις πιθανές επιπτώσεις ακραίων κλιματικών φαινομένων, μεταξύ των οποίων και η ενδεχόμενη ισχυρή φάση El Niño, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες και να προκαλέσει ακραίες ή απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες. Οι επιπτώσεις ενδέχεται να επεκταθούν στην αγροτική παραγωγή, στην επάρκεια τροφίμων και στα ενεργειακά συστήματα.
Στους κινδύνους προστίθενται οι κυβερνοεπιθέσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να διαταράξουν τις ηλεκτρονικές πληρωμές, τις επικοινωνίες και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Πρόσφατα, 32 κυβερνητικοί ιστότοποι στη Βρετανία τέθηκαν εκτός λειτουργίας προληπτικά, μετά τον εντοπισμό ευπάθειας ασφαλείας στη γλώσσα προγραμματισμού PHP, η οποία χρησιμοποιείται από εκατομμύρια ιστοτόπους παγκοσμίως. Το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας της χώρας απέστειλε 50.000 προειδοποιήσεις σε οργανισμούς που ενδέχεται να επηρεάζονταν.
Το προηγούμενο του ευρωπαϊκού μπλακάουτ
Η ανάγκη προετοιμασίας για παρατεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης αναδείχθηκε και από το μεγάλο μπλακάουτ που έπληξε την Ισπανία και την Πορτογαλία τον Απρίλιο του 2025. Η διακοπή, η οποία αποδόθηκε σε αλυσιδωτή αστοχία που συνδέθηκε με αστάθεια τάσης στο ηλεκτρικό δίκτυο, επηρέασε περίπου 55 εκατομμύρια ανθρώπους και διήρκεσε αρκετές ώρες.
Ένα ανάλογο περιστατικό θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο την ηλεκτροδότηση, αλλά και τις τηλεπικοινωνίες, τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, τις μεταφορές και την τροφοδοσία των καταστημάτων. Η διατήρηση βασικών προμηθειών στο σπίτι θεωρείται, επομένως, ένα μέτρο που μπορεί να βοηθήσει τα νοικοκυριά να αντιμετωπίσουν προσωρινές διακοπές βασικών υπηρεσιών.
Ανησυχία για δολιοφθορές και ρωσικές απειλές
Η βρετανική κυβέρνηση εντάσσει την εκστρατεία και στο ευρύτερο πλαίσιο της αυξανόμενης ανησυχίας για υβριδικές απειλές. Στο επίκεντρο βρίσκονται πιθανές επιθέσεις σε υποθαλάσσια καλώδια και αγωγούς που συνδέουν τη Βρετανία με την ευρωπαϊκή ήπειρο, καθώς και άλλες κρίσιμες υποδομές.
Το Βασιλικό Ναυτικό έχει παρακολουθήσει ρωσικά κατασκοπευτικά πλοία που κινούνται σε περιοχές υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών, γεγονός που έχει εντείνει τις ανησυχίες για το ενδεχόμενο δολιοφθοράς. Παράλληλα, ευρωπαϊκές χώρες έχουν αναφέρει περιστατικά ύποπτων εκρήξεων, πυρκαγιών και άλλων ενεργειών σε εγκαταστάσεις που σχετίζονται με την άμυνα.
Ο Streeting υπογράμμισε ότι οι επιθέσεις αυτού του τύπου δεν χρειάζεται να λάβουν τη μορφή μιας συμβατικής πολεμικής σύγκρουσης για να προκαλέσουν σοβαρές συνέπειες στην καθημερινότητα των πολιτών.
Επιστροφή στις εκστρατείες πολιτικής προστασίας
Η εκστρατεία «Be Ready» σηματοδοτεί μια σπάνια δημόσια προσπάθεια των βρετανικών αρχών να δώσουν συγκεκριμένες οδηγίες προετοιμασίας στα νοικοκυριά. Αντίστοιχες πρωτοβουλίες έχουν υιοθετήσει και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία, προτείνοντας στους πολίτες να διατηρούν βασικές προμήθειες για την αντιμετώπιση σοβαρών διαταραχών.
Η Βρετανία είχε πραγματοποιήσει ανάλογη εκστρατεία το 1980, με την ονομασία «Protect and Survive», η οποία αφορούσε την προετοιμασία των πολιτών για το ενδεχόμενο πυρηνικού πολέμου και περιλάμβανε οδηγίες για την κατασκευή καταφυγίων και την αποθήκευση τροφίμων για έως και 14 ημέρες.
Η νέα πρωτοβουλία δεν σημαίνει ότι επίκειται συγκεκριμένη κρίση, αλλά αποτυπώνει τη στροφή των αρχών προς την πρόληψη και την ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας. Το μήνυμα της κυβέρνησης είναι ότι η προετοιμασία για τις πρώτες 72 ώρες μιας έκτακτης κατάστασης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, όταν οι βασικές υπηρεσίες δεν είναι άμεσα διαθέσιμες
