ΤΡΑΜΠ: Με αγωνία περιμένει ο ελληνικός αμπελοοινικός κλάδος τις αποψινές εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ από τον Κήπο των Ρόδων στον Λευκό Οίκο.
Του Παντελή Χαριτάκη
Ο πρώην –και υποψήφιος εκ νέου– πρόεδρος των ΗΠΑ ετοιμάζεται να ανακοινώσει δασμούς έως και 200% στα ευρωπαϊκά αλκοολούχα ποτά και κρασιά, προκαλώντας μεγάλη ανησυχία στους Έλληνες παραγωγούς, που βλέπουν τη σημαντικότερη εξαγωγική τους αγορά να κινδυνεύει άμεσα.
Οι ανακοινώσεις αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των αμερικανικών αντιδράσεων στις εμπορικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με πηγές του Οργανισμού Διεθνούς Εμπορίου (WTO), οι ΗΠΑ εξετάζουν στοχευμένα αντίποινα μετά την επαναφορά ευρωπαϊκών δασμών σε προϊόντα όπως το μπέρμπον, λόγω προηγούμενων μέτρων για τον χάλυβα και το αλουμίνιο.
Για τους Έλληνες παραγωγούς, η προοπτική ενός εμπορικού πολέμου φέρνει εφιαλτικά σενάρια. Οι εξαγωγές ελληνικού κρασιού προς τις ΗΠΑ αποτελούν το 19% του συνόλου, φτάνοντας τα 18,98 εκατ. ευρώ το 2024, με αύξηση 12,37% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η μέση τιμή εξαγωγής προς τις ΗΠΑ (7,03 ευρώ/κιλό) είναι η υψηλότερη παγκοσμίως για το ελληνικό κρασί, καθιστώντας την αμερικανική αγορά κομβική για τον κλάδο.
Ο Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου (ΣΕΟ) έχει ήδη απευθύνει έκκληση προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τους Έλληνες ευρωβουλευτές, ζητώντας να υπάρξει εξαίρεση των κρασιών από τα αντίμετρα της Ε.Ε. Ειδικά για το μπέρμπον, που παράγεται κυρίως στο Κεντάκι –μια κατεξοχήν ρεπουμπλικανική πολιτεία– η επιμονή των Βρυξελλών να το στοχοποιούν θεωρείται βούτυρο στο ψωμί της προεκλογικής στρατηγικής Τραμπ.
Οι ανησυχίες ενισχύονται από την γενικότερη πτώση της παγκόσμιας κατανάλωσης κρασιού, τη μείωση των εισοδημάτων, αλλά και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις αποδόσεις των αμπελώνων. Οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις ήδη παλεύουν να διατηρήσουν το μερίδιό τους σε ένα παγκοσμίως πιεσμένο περιβάλλον και η επιβολή δασμών θα λειτουργήσει ως ισχυρό χτύπημα.
Όπως τονίζει ο ΣΕΟ, οι εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ είναι στρατηγικές για την Ελλάδα. Η χώρα μας κατέγραψε πλεόνασμα 203,5 εκατ. ευρώ στο εμπορικό ισοζύγιο με τις ΗΠΑ το 2024, ενώ οι εξαγωγές μας προς την άλλη πλευρά του Ατλαντικού ανήλθαν σε 2,193 δισ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ).
Η ελληνική κυβέρνηση, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς οι δασμοί δεν απειλούν μόνο τον οίνο, αλλά ενδέχεται να προκαλέσουν συστημικό πλήγμα στην Ευρωζώνη, την ώρα που η οικονομία προσπαθεί να επανέλθει σε σταθερή πορεία. Επιπλέον, λόγω της διασύνδεσης των εφοδιαστικών αλυσίδων, αρκετές ελληνικές εξαγωγές ενσωματώνονται σε ευρωπαϊκά προϊόντα που διοχετεύονται στις ΗΠΑ, γεγονός που σημαίνει έμμεσες απώλειες.
Στην Ε.Ε., η πολιτική ηγεσία διχάζεται. Πρωθυπουργοί κρατών με ισχυρή οινική παραγωγή –όπως η Ιταλία και η Γαλλία– εξέφρασαν δημόσια την αντίθεσή τους στα μέτρα της Κομισιόν, ζητώντας αποκλιμάκωση. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί καλούνται να αναζητήσουν λύσεις που δεν θα προκαλέσουν ντόμινο εμπορικών αντιποίνων, ενώ ο Σύνδεσμος Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων Οίνου (CEEV) επαναλαμβάνει τη θέση του υπέρ του διαλόγου και της αποφυγής μακρόχρονων συγκρούσεων.
Σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, η ελληνική πλευρά καλείται να εξαντλήσει κάθε διπλωματικό περιθώριο ώστε να προστατεύσει έναν κλάδο αιχμής, με υψηλή προστιθέμενη αξία και εξαγωγική δυναμική. Η αποψινή «Ημέρα Δασμών» μπορεί να εξελιχθεί σε κρίσιμο σταυροδρόμι για το μέλλον του ελληνικού κρασιού στις Ηνωμένες Πολιτείες.
