ΗΠΑ: Τέσσερα χρόνια μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που κατήργησε την ομοσπονδιακή συνταγματική προστασία του δικαιώματος στην άμβλωση, το ζήτημα επιστρέφει στις κάλπες των ΗΠΑ. Στις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης, ψηφοφόροι σε Άινταχο, Νεβάδα, Βιρτζίνια και Μιζούρι καλούνται να αποφασίσουν σε δημοψηφίσματα που μπορούν να αλλάξουν το νομικό καθεστώς στις πολιτείες τους.
Από το 2022, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο ανέτρεψε την απόφαση Roe v. Wade, κάθε πολιτεία καθορίζει πλέον τη δική της νομοθεσία. Σχεδόν 20 πολιτείες με Ρεπουμπλικανικό νομοθετικό σώμα εφαρμόζουν πλήρη απαγόρευση ή επιτρέπουν την άμβλωση μόνο σε πολύ πρώιμο στάδιο της εγκυμοσύνης.
Στο επίκεντρο το Άινταχο
Η πιο χαρακτηριστική μάχη διεξάγεται στο Άινταχο, μία από τις πολιτείες με τους αυστηρότερους περιορισμούς στη χώρα. Σήμερα η άμβλωση απαγορεύεται σε όλα τα στάδια της εγκυμοσύνης, με περιορισμένες εξαιρέσεις.
Πρωτοβουλία πολιτών ζητά να κατοχυρωθεί το δικαίωμα στην άμβλωση έως τη βιωσιμότητα του εμβρύου, η οποία γενικά τοποθετείται μεταξύ της 22ης και της 24ης εβδομάδας της κύησης.
«Είναι τεράστιο ζήτημα», δήλωσε στο AFP η Τζεν Τζάκσον Κουιντάνο, η οποία συμμετέχει σε μία από τις οργανώσεις που στηρίζουν την πρωτοβουλία.
Στη Νεβάδα και τη Βιρτζίνια οι ψηφοφόροι θα αποφασίσουν επίσης για μέτρα που προστατεύουν το δικαίωμα στην άμβλωση. Στο Μιζούρι, αντίθετα, τίθεται σε ψηφοφορία πρόταση για την αφαίρεση της σχετικής προστασίας από το Σύνταγμα της πολιτείας.
Ένα δύσκολο θέμα για τους Ρεπουμπλικανούς
Το ζήτημα δεν βρέθηκε στο επίκεντρο της εκστρατείας για τις ενδιάμεσες εκλογές, με το AFP να σημειώνει ότι οι Ρεπουμπλικανοί το απέφυγαν, ενώ οι Δημοκρατικοί έδωσαν μεγαλύτερο βάρος στην αγοραστική δύναμη.
«Οι Ρεπουμπλικανοί προφανώς δεν έχουν κανένα συμφέρον να φέρουν το ζήτημα της άμβλωσης στο προσκήνιο, επειδή τους βλάπτει», σχολιάζει η Μαίρη Ζίγκλερ, καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Ντέιβις. Η ίδια εκτιμά ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αναβάλλει σκόπιμα σχετικά μέτρα έως μετά τις εκλογές.
Σύμφωνα με το Pew Research Center, το 60% των Αμερικανών ενηλίκων θεωρεί ότι η άμβλωση θα πρέπει να είναι νόμιμη σε όλες ή στις περισσότερες περιπτώσεις.
Στο Άινταχο, μάλιστα, περίπου το 30% όσων υπέγραψαν την πρωτοβουλία που οδήγησε στο δημοψήφισμα είναι εγγεγραμμένοι Ρεπουμπλικανοί, σύμφωνα με τη Μέλανι Φόλγουελ, διευθύντρια της οργάνωσης Idahoans United for Women and Families.
«Το ζήτημα είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο λεπτό, επειδή είναι τόσο προσωπικό», σημειώνει.
Γιατροί δηλώνουν «φιμωμένοι»
Γιατροί που μίλησαν στο AFP περιγράφουν τις δυσκολίες που έχει δημιουργήσει η αυστηρή νομοθεσία στο Άινταχο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως αναφέρουν, ασθενείς χρειάστηκε να μεταφερθούν αεροπορικώς σε άλλες πολιτείες για επείγουσα περίθαλψη.
«Είναι επικίνδυνο να συνεχιστεί μια εγκυμοσύνη εδώ», λέει η μαιευτήρας-γυναικολόγος Μπέκι Ουράνγκα, σημειώνοντας ότι οι γιατροί κινδυνεύουν με ποινικές συνέπειες.
Απέναντι στην πρωτοβουλία για την άρση της απαγόρευσης έχουν κινητοποιηθεί θρησκευτικές και συντηρητικές οργανώσεις. Από την άλλη πλευρά, εκατοντάδες γιατροί έχουν υπογράψει επιστολή με την οποία καλούν τους ψηφοφόρους να στηρίξουν την πρόταση.
Η πολιτεία έχει παράλληλα χάσει σημαντικό αριθμό μαιευτήρων-γυναικολόγων. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, περισσότερο από το ένα τρίτο των γιατρών που ασκούσαν μαιευτική στο Άινταχο σταμάτησαν να την ασκούν, εγκατέλειψαν την πολιτεία, έκλεισαν το ιατρείο τους ή συνταξιοδοτήθηκαν κατά την περίοδο που εξέτασε η έρευνα.
«Θέλουμε απλώς να διατηρήσουμε τους ανθρώπους υγιείς, ευτυχισμένους και ασφαλείς», λέει η γιατρός Λόρεν Κόλσον. «Η ποινικοποίηση της φροντίδας που συνδέεται με τις αμβλώσεις κάνει τα πάντα πιο επικίνδυνα».
Η Μπέκι Ουράνγκα, η οποία δηλώνει καθολική και υπέρ της ζωής, χαρακτηρίζει ακραία την απαγόρευση που ισχύει στην πολιτεία της. «Το να είσαι υπέρ της ζωής θα έπρεπε να σημαίνει ότι είσαι υπέρ της επιλογής», αναφέρει
