ΗΠΑ: Περισσότερους από 25.000 ανθρώπους έχουν μεταφέρει οι Ηνωμένες Πολιτείες σε τρίτες χώρες, στο πλαίσιο μυστικών συμφωνιών με 35 κράτη, τα οποία έχουν δεχθεί να φιλοξενήσουν ανθρώπους που δεν έχουν καμία σχέση με τις συγκεκριμένες χώρες, αποκαλύπτει διεθνής δημοσιογραφική έρευνα που δημοσιεύεται σήμερα.
Από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, τον Ιανουάριο του 2025, η αμερικανική κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε συμφωνίες με χώρες της Λατινικής Αμερικής, της Αφρικής και του Ειρηνικού, προκειμένου να μεταφέρει εκεί αλλοδαπούς τους οποίους δεν μπορεί ή δεν επιτρέπεται να απελάσει απευθείας στις χώρες καταγωγής τους.
Η έρευνα, με τίτλο «The Deportation Project», συντονίστηκε από την κοινοπραξία Forbidden Stories και πραγματοποιήθηκε από 72 δημοσιογράφους που συνεργάστηκαν με 24 μέσα ενημέρωσης σε 15 χώρες. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει προβλέψει περισσότερα από 410 εκατομμύρια δολάρια για τις συμφωνίες αυτές, είτε με απευθείας πληρωμές προς τις χώρες που δέχονται τους απελαθέντες είτε μέσω οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών που εμπλέκονται στη διαδικασία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε η Forbidden Stories, έως τις 31 Αυγούστου 2026 είχαν μεταφερθεί τουλάχιστον 25.447 άνθρωποι σε 28 χώρες. Περίπου 20.000 από αυτούς οδηγήθηκαν στο γειτονικό Μεξικό, ενώ οι υπόλοιποι μεταφέρθηκαν σε 27 ακόμη χώρες της Λατινικής Αμερικής, της Αφρικής και του Ειρηνικού. Παράλληλα, είχαν οριστικοποιηθεί συμφωνίες και με επτά ακόμη χώρες.
Οι όροι των συμφωνιών δεν είναι ίδιοι σε όλες τις περιπτώσεις. Διαφέρουν ως προς τις εθνικότητες που μπορούν να μεταφερθούν, αλλά και ως προς το εάν οι χώρες υποδοχής αποδέχονται ανθρώπους με ποινικό μητρώο.
Η έρευνα καταγράφει, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις Ιρανών που μεταφέρθηκαν στον Παναμά, Λαοτινών στο Εσουατίνι και Βενεζουελάνων στη Λιβερία. Σε παλαιότερες συμφωνίες είχαν μεταφερθεί επίσης στην Κόστα Ρίκα άνθρωποι από την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν και το Αφγανιστάν, ενώ σε πτήση προς το Εσουατίνι βρίσκονταν υπήκοοι Βιετνάμ, Λάος, Κούβας και Τζαμάικας.
Πιέσεις σε αφρικανικές χώρες
Σύμφωνα με την Forbidden Stories, η Ουάσινγκτον προσέγγισε 49 από τις 54 χώρες της Αφρικής προκειμένου να εξετάσει το ενδεχόμενο υποδοχής ανθρώπων που απελαύνονται από τις ΗΠΑ αλλά δεν είναι πολίτες των συγκεκριμένων χωρών.
Έρευνα του AFP που δημοσιεύθηκε νωρίτερα μέσα στο 2026 είχε καταγράψει τις πιέσεις που ασκούσε η αμερικανική κυβέρνηση σε αφρικανικές χώρες για να αποδεχθούν απελαθέντες. Μεταξύ των μέσων που χρησιμοποιήθηκαν φέρονται να ήταν απειλές για επιβολή δασμών, περιορισμοί στην έκδοση αμερικανικών θεωρήσεων εισόδου και περικοπές ή αναθεωρήσεις της αμερικανικής βοήθειας.
Νομικοί που μίλησαν στο AFP περιέγραψαν την κατάσταση των απελαθέντων ως μια «νομική μαύρη τρύπα», καθώς, μετά την άφιξή τους σε χώρες με τις οποίες δεν έχουν δεσμούς, μπορεί να βρεθούν κρατούμενοι χωρίς να τους έχουν απαγγελθεί κατηγορίες και χωρίς να διαθέτουν ουσιαστικά δικαιώματα.
Η έρευνα καταγράφει επίσης περιπτώσεις ανθρώπων που, σύμφωνα με τις μαρτυρίες που συγκεντρώθηκαν, δεν είχαν ποινικό μητρώο και είχαν προηγουμένως λάβει προστασία από αμερικανικά δικαστήρια επειδή υπήρχαν φόβοι για την ασφάλειά τους σε περίπτωση επιστροφής στις χώρες καταγωγής τους.
Το νέο Γραφείο Αναμετανάστευσης
Κεντρικό ρόλο στο σύστημα έχει μια σχετικά άγνωστη υπηρεσία του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, το Office of Remigration, που δημιουργήθηκε τον Μάιο του 2025.
Σύμφωνα με την Forbidden Stories, το γραφείο ανέλαβε μεγάλο μέρος των διαπραγματεύσεων με τις χώρες που δέχονται απελαθέντες, καθώς και τη διαχείριση των σχετικών πληρωμών.
Επικεφαλής του είναι ο 41χρονος Αμερικανός διπλωμάτης Κρίστιαν Έρχαρντ (Christian Ehrhardt), ο οποίος είχε υπηρετήσει επί σχεδόν δύο δεκαετίες στον τομέα ασφαλείας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, με βασικό αντικείμενο την προστασία αμερικανικών πρεσβειών.
Η έρευνα της Washington Post, που αποτελεί μέρος του ίδιου δημοσιογραφικού εγχειρήματος, περιγράφει τον Έρχαρντ να ταξιδεύει σε χώρες της Δυτικής Αφρικής και να συναντά κυβερνητικούς αξιωματούχους με στόχο την επίτευξη νέων συμφωνιών. Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας δήλωσε ότι ο Έρχαρντ αντιμετωπιζόταν στις επαφές του ως «απεσταλμένος του Λευκού Οίκου».
Εκατομμύρια δολάρια και η περίπτωση του Καμερούν
Η Forbidden Stories καταγράφει σειρά επισκέψεων του Έρχαρντ στο Καμερούν, με το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν τον Δεκέμβριο του 2025 πρωτόκολλο συνεννόησης για την υποδοχή απελαθέντων από τρίτες χώρες.
Μία εβδομάδα αργότερα, η Ουάσινγκτον υπέγραψε ξεχωριστή συμφωνία για αμερικανικό πρόγραμμα υγειονομικής βοήθειας ύψους περίπου 400 εκατομμυρίων δολαρίων, διάρκειας πέντε ετών.
Τον Ιανουάριο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διέθεσε επιπλέον 30 εκατομμύρια δολάρια στην Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στο Καμερούν, με στόχο, όπως αναφερόταν, «να διευκολύνει την εθελούσια επιστροφή των προσφύγων και την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης».
Στις 14 Ιανουαρίου προσγειώθηκε στο Καμερούν η πρώτη πτήση με ανθρώπους που είχαν απελαθεί από τις ΗΠΑ.
Η υπόθεση απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη δημοσιότητα όταν δημοσιογράφοι που ερευνούσαν τις συνθήκες κράτησης των απελαθέντων βρέθηκαν αντιμέτωποι με τις αρχές. Στις 17 Φεβρουαρίου 2026, τέσσερις δημοσιογράφοι συνελήφθησαν προσωρινά στην Γιαουντέ, αφού εισήλθαν σε χώρο όπου κρατούνταν απελαθέντες από τις ΗΠΑ. Τρεις από τους δημοσιογράφους εργάζονταν για το Associated Press.
Συμφωνίες με απευθείας οικονομικό αντάλλαγμα
Σε άλλες περιπτώσεις, οι συμφωνίες προβλέπουν απευθείας οικονομικές ενισχύσεις προς τις κυβερνήσεις των χωρών υποδοχής.
Το Παλάου, μικρό νησιωτικό κράτος του Ειρηνικού με πληθυσμό κάτω των 18.000 κατοίκων, υπέγραψε τον Δεκέμβριο του 2025 συμφωνία για την υποδοχή έως και 75 ανθρώπων από τρίτες χώρες, έναντι 7,5 εκατομμυρίων δολαρίων.
Μέχρι σήμερα, ωστόσο, μόνο τρία άτομα έχουν μεταφερθεί στο Παλάου βάσει της συγκεκριμένης συμφωνίας.
Στο Εσουατίνι, από τον Ιούλιο του 2025 έχουν φθάσει 32 άνθρωποι από τους συνολικά 160 που προβλέπει συμφωνία αξίας άνω των πέντε εκατομμυρίων δολαρίων. Η χώρα έχει συμφωνήσει να δέχεται και απελαθέντες με ποινικό μητρώο, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας.
Τα εσωτερικά έγγραφα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που εξετάστηκαν στο πλαίσιο της έρευνας δείχνουν ότι, από τα συνολικά 410 εκατομμύρια δολάρια που έχουν προβλεφθεί για το δίκτυο των συμφωνιών, περίπου 81 εκατομμύρια προορίζονται απευθείας για κυβερνήσεις που έχουν υπογράψει σχετικές συμφωνίες.
Από το υπόλοιπο ποσό, περισσότερα από 178 εκατομμύρια δολάρια προορίζονται για τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ), ενώ 123 εκατομμύρια δολάρια προβλέπονται για την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Οι οργανισμοί του ΟΗΕ και οι επικρίσεις
Η συμμετοχή των δύο οργανισμών του ΟΗΕ έχει προκαλέσει επικρίσεις, καθώς και οι δύο έχουν αποστολή που συνδέεται με την προστασία και την υποστήριξη μεταναστών και προσφύγων.
Η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δήλωσε στην Forbidden Stories ότι δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στις διμερείς συμφωνίες που έχει συνάψει η Ουάσινγκτον με τις χώρες υποδοχής. Παράλληλα, υποστήριξε ότι τα αμερικανικά κονδύλια χρησιμοποιούνται σύμφωνα με την εντολή της και ειδικότερα για «την ενίσχυση των συστημάτων ασύλου».
Εκπρόσωπος του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης δήλωσε ότι ο οργανισμός αντιλαμβάνεται πως η Ουάσινγκτον χρησιμοποιεί την οικονομική της βοήθεια για να εξυπηρετήσει τις δικές της «προτεραιότητες». Ωστόσο, υποστήριξε ότι ο ΔΟΜ αποδέχεται τα αμερικανικά χρήματα με βασικό κριτήριο το κατά πόσο η εμπλοκή του μπορεί να βελτιώσει τη ζωή των μεταναστών που επηρεάζονται από τις μετακινήσεις.
Ο ίδιος εκπρόσωπος τόνισε ότι η αποδοχή της χρηματοδότησης δεν συνιστά έγκριση των απελάσεων.
Η διεθνής έρευνα καταγράφει, πάντως, μια διαδικασία που σε μεγάλο βαθμό παρέμεινε μακριά από τη δημόσια ανακοίνωση. Σύμφωνα με το «Deportation Project», πολύ λίγες από τις μεταφορές αυτές ανακοινώθηκαν δημοσίως από την αμερικανική κυβέρνηση, γεγονός που δυσχέρανε την παρακολούθηση της έκτασης και των συνθηκών υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκαν.
Πηγή: skai.gr
